EPFO ले EPS-1995 अन्तर्गत १.२४ लाख अवकाश प्राप्त कर्मचारीहरूलाई नयाँ पेन्सन भुक्तानी आदेश (PPO) जारी गरेको छ। कुल आवेदनहरूको लगभग ९९% को समाधान भइसकेको छ। पेन्सनको गणना प्रो-राटा आधारमा गरिन्छ।
EPFO अपडेट: संसदमा श्रम मन्त्रालयले जानकारी गराएको छ कि कर्मचारी पेन्सन योजना (EPS-1995) अन्तर्गत धेरै तलबमा धेरै पेन्सन लिने माग गर्ने लगभग ९९ प्रतिशत आवेदनहरूको समाधान भइसकेको छ। यो जानकारी राज्य मन्त्री शोभा करंदलाजेले लोकसभामा लिखित जवाफमा दिनुभएको थियो।
सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि तीव्रता
सर्वोच्च अदालतको ४ नोभेम्बर २०२२ को फैसलापछि EPFO ले प्रक्रियालाई तीव्रता दिएको थियो र यसका लागि अनलाइन सुविधा सुरु गरेको थियो। ११ जुलाई २०२३ सम्म कुल १७.४९ लाख पेन्सनवालाहरू र हालका सदस्यहरूले संयुक्त विकल्पका लागि प्रमाणीकरण गराएका थिए। यिनीहरूमध्ये करिब १५.२४ लाख आवेदनहरूलाई रोजगारदाताहरूले ३१ जनवरी २०२५ सम्म EPFO लाई पठाएका थिए।
अहिलेसम्म के भयो?
२४ नोभेम्बर २०२५ सम्म EPFO ले लगभग सबै आवेदनहरूमा निर्णय सुनाइसकेको छ। कुल ४,२७,३०८ व्यक्तिहरूलाई माग पत्र पठाइएको थियो, अर्थात् उनीहरूलाई बक्यौता रकम जम्मा गर्न भनिएको थियो। यसमध्ये ३४,०६० जना पछि अयोग्य पाइए। बाँकी मध्ये २,३३,३०३ आवेदकहरूले तोकिएको रकम जम्मा गरे वा सहमति दिए। यिनीहरूमध्ये ९६,२७४ जना हाल जागिरमा छन् र १,३७,०२९ जना अवकाश प्राप्त गरिसकेका छन्। अवकाश प्राप्त व्यक्तिहरूमध्ये १,२४,४५७ जनालाई नयाँ पेन्सन भुक्तानी आदेश (PPO) जारी गरिसकिएको छ, जबकि १२,५७२ जनाका आदेशहरू अन्तिम चरणमा छन्।
पेन्सनको गणना
मन्त्रीले स्पष्ट पार्नुभयो कि पेन्सनको गणना प्रो-राटा आधारमा नै हुनेछ, जस्तो कि योजनाको धारा-१२ मा लेखिएको छ। अदालतले पनि यसलाई सही ठहराएको छ। यसले कम तलब पाउने र धेरै तलब पाउने पेन्सनवालाहरूसँग समान व्यवहार गर्दछ।
के हो EPS-1995?
EPS-1995 एउटा ‘परिभाषित योगदान-परिभाषित लाभ’ योजना हो। यसमा रोजगारदाताले ८.३३% र सरकारले १.१६% (अधिकतम १५,००० रुपैयाँ मासिक तलबसम्म) को योगदान गर्दछ। मार्च २०१९ को मूल्याङ्कनमा कोषमा एक्चुअरीयल घाटा थियो। यसका बाबजुद सरकारले न्यूनतम १,००० रुपैयाँ मासिक पेन्सन दिइरहेको छ र हरेक वर्ष १.१६% को बजेट समर्थन जारी राखेको छ।
श्रम मन्त्रालयले भन्यो कि सरकार कर्मचारीहरूलाई अधिकतम लाभ दिन पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध छ, तर कोषको स्वास्थ्य र भविष्यका दायित्वहरूको पनि ध्यान राखिएको छ।
