सन् 2026 फिफा विश्वकपअघि इरानले आफ्नो तयारीमा महत्वपूर्ण परिवर्तन गरेको छ। फिफाले इरानको अनुरोध स्वीकृत गर्दै टोलीको बेस क्याम्प अमेरिकाबाट मेक्सिकोको टिजुआनामा सार्न अनुमति दिएको छ। यसअघि इरानको टोलीको प्रशिक्षण बेस अमेरिकाको एरिजोना राज्यस्थित टक्सन शहरमा बनाउने योजना थियो, तर अब टोलीले विश्वकपको तयारी टिजुआनाबाट गर्ने भएको छ।
यो निर्णय अमेरिका र इरानबीच जारी राजनीतिक तनाव, यात्रा प्रतिबन्ध तथा भिसा प्रक्रियासम्बन्धी चिन्ताका बीच गरिएको हो। इरानी फुटबल अधिकारीहरूका अनुसार मेक्सिकोमा बेस क्याम्प राख्दा खेलाडी, प्रशिक्षक समूह र सपोर्ट स्टाफलाई यात्रा तथा प्रशासनिक व्यवस्थापनमा सहजता हुनेछ।
इरान फुटबल फेडेरेशनका अध्यक्ष मेहदी ताजले इस्तानबुलमा फिफा अधिकारीहरू तथा विश्वकप आयोजक समितिसँग भएको बैठक र त्यसपछिका भर्चुअल छलफलपछि अनुमति प्राप्त भएको जानकारी दिए। उनले विश्वकपमा सहभागी सबै टोलीका बेस क्याम्पलाई फिफाको स्वीकृति आवश्यक पर्ने र इरानले पठाएको औपचारिक अनुरोध स्वीकार गरिएको बताए।
टिजुआनालाई नयाँ बेसका रूपमा चयन गर्नुको मुख्य कारण अमेरिकाको सीमासँग यसको नजिकको दूरी तथा क्यालिफोर्नियास्थित स्टेडियमसम्म सहज पहुँच रहेको हो। इरानका समूह G का दुई खेल क्यालिफोर्नियामा हुने भएकाले यो स्थानलाई लजिस्टिक हिसाबले उपयुक्त मानिएको छ।
इरान फुटबल फेडेरेशनका अनुसार टोलीलाई टिजुआनामा आधुनिक प्रशिक्षण मैदान, जिम, निजी रेस्टुरेन्ट तथा रिकभरी सुविधा उपलब्ध गराइनेछ। अधिकारीहरूले मेक्सिकोमा बसेर टोलीले अमेरिकास्थित खेलस्थलसम्म सहज यात्रा गर्न सक्ने बताएका छन्।
बेस क्याम्प मेक्सिकोमा भए पनि इरानका सबै समूह चरणका खेल अमेरिका मै हुनेछन्। इरानले आफ्नो पहिलो खेल न्यूजिल्यान्डविरुद्ध SoFi Stadium मा खेल्नेछ। त्यसपछि टोलीले सोही स्टेडियममा बेल्जियमसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ भने अन्तिम समूह खेल इजिप्टविरुद्ध Lumen Field मा हुनेछ।
यो निर्णयलाई केवल खेलसँग सम्बन्धित विषयका रूपमा मात्र हेरिएको छैन। हालै क्यानडाले फिफा कांग्रेसमा सहभागी हुन जाने मेहदी ताजलाई प्रवेश अनुमति दिन अस्वीकार गरेको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको थियो। सन् 2024 मा क्यानडाले इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) लाई आतंकवादी संगठन घोषणा गरेपछि विवाद थप चर्किएको थियो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद आयोजनामा राजनीति र कूटनीतिक प्रभाव पहिलेभन्दा धेरै स्पष्ट रूपमा देखिन थालेको छ। इरानले आफ्नो बेस क्याम्प अमेरिकाबाट मेक्सिको सार्ने निर्णयलाई पनि त्यही व्यापक परिप्रेक्ष्यको हिस्सा मानिएको छ।
इरानले सन् 2026 मा लगातार चौथोपटक फिफा विश्वकप खेल्नेछ। टोलीले हालसम्म कुल सात पटक विश्वकपमा सहभागिता जनाएको भए पनि नकआउट चरणमा पुग्न सफल भएको छैन।
सन् 2026 फिफा विश्वकप संयुक्त रूपमा अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले आयोजना गर्नेछन्। प्रतियोगितामा पहिलोपटक 48 टोली सहभागी हुनेछन् र प्रतियोगिता 11 जुनदेखि 19 जुलाई 2026 सम्म सञ्चालन हुनेछ।
विस्तारित प्रतियोगिताका कारण सुरक्षा, भिसा व्यवस्थापन, अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक परिस्थिति तथा यात्रा समन्वयजस्ता विषय फिफा र आयोजक राष्ट्रहरूका लागि ठूलो चुनौतीका रूपमा देखिएका छन्।
