अदाणी समूहका अध्यक्ष गौतम अदाणी, उनका भतिजा सागर अदाणी र अदाणी ग्रीन एनर्जीका वरिष्ठ अधिकारी रहिसकेका वनीत जैनसँग सम्बन्धित अमेरिकाको करिब दुई वर्ष पुरानो आपराधिक मुद्दामा ठूलो कानुनी राहत भएको छ। न्यूयोर्कको एक संघीय अदालतले मुद्दा ‘with prejudice’ का साथ खारेज गरेको छ। यसको अर्थ यही अभियोगलाई उही आधारमा पुनः आपराधिक कारबाहीका लागि अघि बढाउन सकिँदैन।
नोभेम्बर २०२४ मा दायर भएको थियो अभियोग
यो मामला नोभेम्बर २०२४ मा अमेरिकी अभियोजकहरूले अभियोगपत्र दायर गरेपछि चर्चामा आएको थियो। अमेरिकी न्याय विभागले अदाणीसहित धेरै व्यक्तिविरुद्ध अलग-अलग मामिलामा सेक्युरिटिज फ्रड, वायर फ्रड तथा अन्य कथित अपराधसँग सम्बन्धित आरोप लगाएको थियो। अदाणी पक्षले ती आरोपहरू निरन्तर अस्वीकार गर्दै आएको थियो।
‘With Prejudice’ को कानुनी अर्थ
अदाणी मामिलामा अदालतको आदेश महत्वपूर्ण हुनुको कारण मुद्दा ‘with prejudice’ का साथ समाप्त गरिएको हो। कानुनी रूपमा यसको अर्थ विद्यमान आपराधिक अभियोगलाई भविष्यमा उही आधारमा पुनः पेश गर्न सकिँदैन।
यद्यपि, यसलाई अदालतले दिएको प्रत्यक्ष ‘क्लिन चिट’ भन्नु सही हुँदैन। अदालतले मुद्दामा सुनुवाइ गरेर आरोपहरूको सत्यता वा असत्यताबारे फैसला गरेको छैन। त्यसैले यो आदेशले आरोपहरू सही वा गलत भएको न्यायिक निष्कर्ष प्रस्तुत गर्दैन। अमेरिकी जिल्ला अदालतको अभिलेखमा मुद्दा स्थायी रूपमा खारेज गरिएको आदेश दर्ता भएको छ।
२०२४ मा लगाइएका आरोप
अमेरिकी न्याय विभागले नोभेम्बर २०२४ मा गौतम अदाणी, सागर अदाणी र वनीत जैनसहित धेरै व्यक्तिविरुद्ध आपराधिक आरोप लगाएको थियो। अभियोजन पक्षको आरोप भारतीय ऊर्जा क्षेत्रसँग सम्बन्धित परियोजनाहरूका लागि कथित घुस योजनासँग जोडिएका वित्तीय कारोबारका विषयमा लगानीकर्ता तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई भ्रामक जानकारी दिइएको थियो।
अभियोगमा अमेरिकी लगानीकर्तासँग सम्बन्धित डलर-आधारित वित्तपोषण तथा बन्ड कारोबारको पनि उल्लेख गरिएको थियो।
यद्यपि, अदाणी ग्रीन एनर्जीले त्यस समयमा गौतम अदाणी, सागर अदाणी र वनीत जैनमाथि अमेरिकी Foreign Corrupt Practices Act (FCPA) उल्लंघन गरेको आरोप नलगाइएको स्पष्ट गरेको थियो। कम्पनीले यस विषयमा सञ्चारमाध्यममा आएका केही व्याख्याहरूलाई गलत भनेको थियो।
करिब दुई वर्ष पुरानो कानुनी लडाइँ समाप्त
यो मामला करिब दुई वर्षसम्म अमेरिकी अदालतमा विचाराधीन रहेको थियो। अमेरिकी सरकारतर्फबाट आपराधिक अभियोजन अघि नबढाउने निर्णय भएपछि मुद्दा औपचारिक रूपमा समाप्त गर्ने प्रक्रिया सुरु भएको थियो। अदालतको अन्तिम आदेशपछि सम्बन्धित आपराधिक अभियोग अब समाप्त भएको छ।
यससँगै गौतम अदाणी र अन्य नामित आरोपीहरूका लागि अमेरिकामा यस मुद्दासँग सम्बन्धित आपराधिक कारबाहीको बाटो बन्द भएको छ।
SEC को मामला अलग
यस घटनाक्रममा U.S. Securities and Exchange Commission (SEC) सँग सम्बन्धित अलग सिभिल मामिलालाई आपराधिक मुद्दाभन्दा अलग राख्नुपर्ने हुन्छ। आपराधिक अभियोग खारेज हुनुको अर्थ अमेरिकामा अदाणीसँग सम्बन्धित सबै कानुनी मामिला एकैपटक समाप्त भएको होइन। SEC को कारबाही अलग सिभिल प्रक्रिया हो, जसको आफ्नै कानुनी आधार र सर्तहरू छन्।
त्यसैले आपराधिक मुद्दा स्थायी रूपमा खारेज भएको घटनालाई अदाणी समूहविरुद्ध अमेरिकामा रहेका सबै सम्भावित कानुनी पक्ष समाप्त भएको रूपमा बुझ्न सकिँदैन।
