Google Maps ले २१ वर्षको अवधिमा एक संकटग्रस्त स्टार्टअपबाट विश्वको सबैभन्दा ठूलो नेभिगेशन प्लेटफर्मसम्मको यात्रा पूरा गरेको छ। इन्टरएक्टिभ म्याप प्रविधि, निरन्तर प्रविधिगत अपग्रेड र सुदृढ राजस्व मोडलका कारण यो प्लेटफर्म आज Alphabet का लागि हजारौँ करोड रुपैयाँ आम्दानीको प्रमुख स्रोत बनेको छ।
Google Maps को सुरुआत अष्ट्रेलियाको Where2 नामक स्टार्टअपबाट भएको थियो, जसको स्थापना Lars Rasmussen र Jens Rasmussen दाजुभाइले गरेका थिए। फन्डिङ अभावका कारण संकटमा परेको Where2 लाई Google ले अधिग्रहण गरेपछि २००५ मा ब्राउजर-आधारित म्याप सेवाको रूपमा Google Maps सार्वजनिक गरिएको थियो।
प्रारम्भिक चरणमा स्थिर म्यापहरू प्रचलित रहेको समयमा Where2 ले इन्टरएक्टिभ र ड्र्याग गर्न मिल्ने म्यापको अवधारणा प्रस्तुत गरेको थियो। सुरुआती उत्पादन Expedition नामक डेस्कटप एप थियो, जसलाई प्रयोगकर्ताले डाउनलोड गर्नुपर्ने व्यवस्था थियो।
Where2 संकटमा परेपछि Google का सह–संस्थापक Larry Page ले यस प्रविधिमा चासो देखाएका थिए। Google ले अधिग्रहणपछि यसलाई ब्राउजर-आधारित प्लेटफर्ममा रूपान्तरण गर्यो, जसले Google Maps को भविष्य निर्धारण गर्यो।
२००५ मा औपचारिक रूपमा सार्वजनिक हुनुअघि Google Maps लीक हुनु प्रयोगकर्ताका लागि नयाँ अनुभवको सुरुआत थियो। त्यस समयमा स्मूथ र ड्र्याग गर्न मिल्ने डिजिटल म्यापहरू पहिलो पटक व्यापक रूपमा देखिएका थिए। त्यसपछि स्याटेलाइट इमेजरी, लोकेसन लेयर्स र डेभलपर API जस्ता सुविधाहरू थप गरिए।
मोबाइल एप, रियल टाइम ट्राफिक जानकारी, GPS नेभिगेशन र कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित रुट अप्टिमाइजेसनका कारण Google Maps दैनिक प्रयोगको प्लेटफर्ममा रूपान्तरण भयो। २००६ सम्ममा यो विश्वकै सबैभन्दा ठूलो म्याप प्रदायक बनेको थियो र हाल पनि प्रविधि तथा डाटा स्केलका आधारमा सञ्चालनमा छ।
Google Maps अहिले नेभिगेशन सेवामात्र नभई एक सशक्त राजस्व इन्जिनको रूपमा विकास भएको छ। रिपोर्टअनुसार २०१९ मा यसको आम्दानी करिब ३ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको थियो, जुन २०२३ सम्म बढेर ११ अर्ब अमेरिकी डलर अर्थात् १ लाख करोड रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ।
यस प्लेटफर्मको आम्दानीको मुख्य हिस्सा विज्ञापनबाट आउँछ। म्याप्समा देखाइने विज्ञापन, प्रोमोटेड पिन र स्पोन्सर्ड रिजल्टका लागि कम्पनीहरूले भुक्तानी गर्छन्। साथै Google Maps API र लोकेसन सेवाको प्रयोगका लागि डेभलपर तथा व्यवसायहरूबाट लिइने शुल्क पनि आम्दानीको अर्को स्रोत हो।
