मिस्रको ग्रेट पिरामिडको निर्माणसम्बन्धी नयाँ अध्ययनले लामो समयदेखि चलिरहेको बहसलाई नयाँ दिशा दिएको छ। अनुसन्धानकर्ता विसेन्टे लुइस रोसेल रोइगले पिरामिडको भित्री भागमा चारवटा छुट्टाछुट्टै सर्पिल (स्पाइरल) र्याम्प निर्माण गरिएको दाबी गरेका छन्, जसको प्रयोग गरेर धेरै टोलीहरूले एकै समयमा विशाल ढुङ्गाहरू माथिल्लो तहसम्म पुर्याउन सक्थे। कम्प्युटर मोडेलिङमा आधारित यो सिद्धान्त पिरामिड निर्माणको अनुमानित समयसीमासँग मेल खाने बताइएको छ।
ग्रेट पिरामिडको निर्माणबारे नयाँ सिद्धान्त
मिस्रको गीजास्थित ग्रेट पिरामिडको निर्माणबारे शताब्दीयौँदेखि चलिरहेको बहसबीच प्रस्तुत गरिएको यो अध्ययनले ऐतिहासिक रहस्यलाई नयाँ दृष्टिकोणबाट हेर्ने प्रयास गरेको छ। प्रतिष्ठित जर्नल Nature मा प्रकाशित अध्ययनअनुसार पिरामिड निर्माणका क्रममा यसको भित्री संरचनाभित्र चारवटा फरक स्पाइरल र्याम्प प्रयोग गरिएको थियो। अध्ययनले प्राचीन मिस्री इन्जिनियरिङ क्षमताको मूल्याङ्कनका लागि नयाँ आधार प्रस्तुत गरेको छ।
करिब ४,५०० वर्षअघि फिरौन खुफूका लागि निर्माण गरिएको ग्रेट पिरामिड विश्वका सबैभन्दा उल्लेखनीय निर्माणमध्ये एक मानिन्छ। यो मिस्रको सबैभन्दा ठूलो पिरामिड हो, जसमा करिब २३ लाख ढुङ्गाको प्रयोग गरिएको थियो। ती ढुङ्गाहरूको तौल औसतमा २.५ टनदेखि १५ टनसम्म रहेको मानिन्छ। इतिहासकारहरूका अनुसार यसको निर्माण खुफूको करिब २७ वर्ष लामो शासनकालभित्र सम्पन्न भएको थियो। यही कारण सीमित स्रोतसाधन र प्रविधिको अवस्थामा यति विशाल संरचना कसरी अपेक्षाकृत छोटो अवधिमा निर्माण गरियो भन्ने प्रश्न लामो समयदेखि उठ्दै आएको छ।
चार र्याम्पले निर्माण गति बढाएको हुन सक्ने दाबी
नयाँ अनुसन्धानअनुसार पिरामिडभित्र चारवटा अलग-अलग घुमाउरा र्याम्प बनाइएका थिए, जुन विभिन्न बिन्दुबाट सुरु भएर माथिल्लो भागसम्म पुग्थे। यस व्यवस्थाले विभिन्न श्रमिक टोलीहरूलाई एकै समयमा फरक मार्ग प्रयोग गरेर ढुङ्गा माथि लैजान अनुमति दिएको हुन सक्ने अध्ययनको निष्कर्ष छ।
अनुसन्धानकर्ताका अनुसार यदि केवल एउटा र्याम्प मात्र प्रयोग गरिएको भए निर्माण कार्य पूरा गर्न करिब ५० वर्ष लाग्न सक्थ्यो, जुन ऐतिहासिक समयसीमासँग मेल खाँदैन। कम्प्युटर मोडेलिङमा आधारित विश्लेषणले चार र्याम्प भएको संरचनाले निर्माण प्रक्रियालाई उल्लेखनीय रूपमा तीव्र बनाउन सक्ने देखाएको छ। यसबाट ठूलो संख्यामा ढुङ्गाहरूलाई एकै समयमा विभिन्न स्तरसम्म पुर्याउन सम्भव हुने र परियोजना निर्धारित अवधिभित्र सम्पन्न गर्न सकिने बताइएको छ।
अघिल्ला सिद्धान्तमाथि प्रश्न
ग्रेट पिरामिडको निर्माणबारे यसअघि पनि विभिन्न सिद्धान्तहरू प्रस्तुत भएका छन्। तीमध्ये सबैभन्दा चर्चित सिद्धान्त बाह्य र्याम्पको थियो, जसअनुसार विशाल ढलानयुक्त मार्गमार्फत ढुङ्गाहरू माथि लगिएको थियो। तर यो सिद्धान्तको मुख्य कमजोरी भनेको यस्ता विशाल र्याम्प निर्माणका लागि अत्यधिक अतिरिक्त सामग्री आवश्यक पर्ने र त्यसका केही अवशेष आजसम्म भेटिनुपर्ने अपेक्षा रहेको थियो।
अर्को सिद्धान्तले पिरामिडभित्र एउटा मात्र आन्तरिक र्याम्प रहेको प्रस्ताव गरेको थियो। तर नयाँ अध्ययनले एउटै र्याम्पले आवश्यक निर्माण गति हासिल गर्न नसक्ने तर्क प्रस्तुत गरेको छ। त्यसैले चारवटा समानान्तर र्याम्पको अवधारणालाई बढी व्यावहारिक मानिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यो सिद्धान्त रोचक र सम्भावित देखिए पनि यसलाई अन्तिम निष्कर्षका रूपमा लिन सकिँदैन। भविष्यमा पिरामिडभित्र गरिने उन्नत स्क्यानिङ तथा संरचनात्मक परीक्षणहरूले यस मोडेलको पुष्टि गर्न सक्ने संकेत प्रदान गर्न सक्छन्। यदि यो सिद्धान्त प्रमाणित भयो भने यसले ग्रेट पिरामिड निर्माणसम्बन्धी रहस्य समाधान गर्नका साथै प्राचीन मिस्रका निर्माण प्रविधिहरू बुझ्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ।
