ओडिशाको तटीय पवित्र सहर पुरीमा आजदेखि विश्वप्रसिद्ध भगवान् जगन्नाथ रथयात्रा २०२६ सुरु हुँदैछ। यस अवसरका लागि सबै तयारी पूरा गरिएको छ। भगवान् जगन्नाथ, उहाँका ज्येष्ठ दाजु भगवान् बलभद्र र बहिनी देवी सुभद्राका भव्य रथहरू कडा सुरक्षा व्यवस्थाबीच ग्रान्ड रोडमा यात्राका लागि पूर्ण रूपमा तयार अवस्थामा राखिएका छन्।
जगन्नाथ रथयात्रा भारतका सबैभन्दा ठूला तथा ऐतिहासिक धार्मिक आयोजनामध्ये एक मानिन्छ। प्रत्येक वर्ष भारतका विभिन्न राज्यहरूसहित विश्वका विभिन्न देशबाट लाखौं श्रद्धालु यस पर्वमा सहभागी हुन पुरी पुग्ने गर्छन्। रथयात्राका क्रममा भगवान् जगन्नाथ, भगवान् बलभद्र र देवी सुभद्रा भव्य रथमा विराजमान भई श्रीमन्दिरबाट गुन्डिचा मन्दिरसम्म यात्रा गर्नेछन्, जहाँ श्रद्धालुले दर्शन गर्ने अवसर प्राप्त गर्नेछन्।
रथयात्रालाई धार्मिक उत्सवका साथै भारतीय संस्कृति, आस्था र परम्पराको विश्वव्यापी प्रतीकका रूपमा पनि हेरिन्छ। यस वर्ष पनि ठूलो संख्यामा श्रद्धालु सहभागी हुने अपेक्षालाई ध्यानमा राख्दै प्रशासनले व्यापक सुरक्षा तथा व्यवस्थापनको तयारी गरेको छ।
श्री जगन्नाथ मन्दिर प्रशासन (SJTA) का अनुसार भगवान् जगन्नाथ, भगवान् बलभद्र र देवी सुभद्राका लागि निर्माण गरिएका तीनवटै परम्परागत रथ पूर्ण रूपमा सजाइएका छन्। भगवान् बलभद्रको रथ तालध्वज, देवी सुभद्राको रथ दर्पदलन र भगवान् जगन्नाथको रथ नन्दीघोष सिंहद्वारअगाडि ग्रान्ड रोडमा स्थापना गरिएको छ।
परम्परागत धार्मिक अनुष्ठानअन्तर्गत देवताबाट आज्ञामाला प्राप्त भएपछि रथहरू मन्दिर परिसरबाहिर ल्याइएको हो। अब श्रद्धालुले रथको दर्शन गर्नुका साथै ऐतिहासिक रथ तान्ने परम्परामा सहभागी हुन सक्नेछन्।
पुरीमा आजदेखि विश्वप्रसिद्ध भगवान् जगन्नाथ रथयात्रा २०२६ सुरु, सुरक्षा व्यवस्थासहित सबै तयारी पूरा
पुरी रथयात्रालाई विश्वका सबैभन्दा ठूला सार्वजनिक धार्मिक आयोजनामध्ये एक मानिन्छ। यस वर्ष पनि लाखौं श्रद्धालु पुरी पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। भारतका विभिन्न राज्यका साथै अमेरिका, बेलायत, क्यानडा, अस्ट्रेलिया, नेपाल, मौरिसस तथा अन्य देशबाट पनि भक्तजन यस धार्मिक आयोजनामा सहभागी हुन आएका छन्।
रथयात्राका क्रममा श्रद्धालुले भगवान् जगन्नाथ, भगवान् बलभद्र र देवी सुभद्राका रथहरू डोरीको सहायताले तान्ने परम्परा रहेको छ। धार्मिक मान्यताअनुसार यस सेवामा सहभागी हुनुलाई विशेष पुण्यसँग जोडेर हेरिन्छ।
विशाल जनसमूहलाई मध्यनजर गर्दै ओडिशा सरकार र सुरक्षा निकायहरूले बहुस्तरीय सुरक्षा व्यवस्था लागू गरेका छन्। अधिकारीहरूका अनुसार केन्द्रीय सशस्त्र बलका १५ कम्पनीका करिब १,५०० जवान परिचालन गरिएको छ। यसबाहेक ओडिशा प्रहरीका करिब १३,००० सुरक्षाकर्मीले सम्पूर्ण आयोजनाभर सुरक्षा व्यवस्थाको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्।
राष्ट्रिय सुरक्षा गार्ड (NSG), र्यापिड एक्शन फोर्स (RAF), केन्द्रीय रिजर्भ प्रहरी बल (CRPF) र सीमा सुरक्षा बल (BSF) का जवानहरू पनि सुरक्षा व्यवस्थामा खटिएका छन्। भीड व्यवस्थापन, यातायात सञ्चालन तथा आपत्कालीन सेवाका लागि छुट्टाछुट्टै टोली गठन गरिएको छ, ताकि श्रद्धालुलाई कुनै असुविधा नहोस्।
यस वर्ष सुरक्षा व्यवस्थालाई थप सुदृढ बनाउन आधुनिक प्रविधिको पनि प्रयोग गरिएको छ। ओडिशा प्रहरीका अनुसार सम्पूर्ण आयोजनाको निगरानी ड्रोन र एन्टी-ड्रोन प्रणालीमार्फत गरिनेछ। साथै संवेदनशील क्षेत्रमा सीसीटीभी क्यामेरा जडान गरिएको छ र नियन्त्रण कक्षबाट सम्पूर्ण गतिविधिमाथि निरन्तर निगरानी राखिनेछ।
समुद्री सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै भारतीय नौसेना, भारतीय तटरक्षक बल र ओडिशा मरीन प्रहरीले संयुक्त गस्ती सुरु गरेका छन्। समुद्री तट क्षेत्रमा करिब ५०० लाइफगार्ड परिचालन गरिएको छ, ताकि कुनै पनि आपत्कालीन अवस्थामा तत्काल सहायता उपलब्ध गराउन सकियोस्।
