जयशंकरको कडा चेतावनीपछि भारत–बंगलादेश सम्बन्धमा तनाव

भारत र बंगलादेशबीच बढ्दो तनावका बिच परराष्ट्रमन्त्री एस जयशंकरले कडा सन्देश दिंदै भनेका छन् कि छिमेकी देशले भारतसँग कस्तो सम्बन्ध राख्ने हो त्यो आफैले निर्णय गर्नुपर्नेछ। उहाँको यस वक्तव्यप्रति बंगलादेशको अन्तरिम सरकार रुष्ट भएको छ र भारतलाई नै सल्लाह दिएको छ।

नयाँ दिल्ली: बंगलादेशमा मोहम्मद युनुसको सरकार सत्तामा आएदेखि भारत–बंगलादेश सम्बन्धमा तनाव बढ्दै गएको छ। परराष्ट्रमन्त्री एस जयशंकरले बंगलादेशलाई स्पष्ट सन्देश दिंदै भनेका छन् कि उसले भारतसँग कस्तो सम्बन्ध राख्ने हो त्यो आफैले निर्णय गर्नुपर्नेछ। यसको जवाफमा, बंगलादेशका विदेश मामिला सल्लाहकार मोहम्मद तौहीद हुसेनले भनेका छन् कि भारतले पनि बंगलादेशसँग कस्तो प्रकारको सम्बन्ध चाहन्छ त्यो निर्णय गर्नुपर्नेछ।

हिन्दुहरूको मुद्दामा बंगलादेशको असन्तुष्टि

जयशंकरले बंगलादेशमा हिन्दु अल्पसङ्ख्यकहरूमाथि भइरहेका आक्रमणहरूप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका थिए, जुन कुरा ढाका सरकारले पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ। बंगलादेशका विदेश मामिला सल्लाहकार मोहम्मद तौहीद हुसेनले भनेका छन् कि भारतले हाम्रो आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्नु हुँदैन। उनले भने, "बंगलादेशका अल्पसङ्ख्यकहरूको मुद्दा हाम्रो आन्तरिक मामला हो, जस्तै भारतका अल्पसङ्ख्यकहरू भारतको विषय हुन्।"

ढाकाको यस प्रतिक्रियाबाट स्पष्ट छ कि मोहम्मद युनुसको अन्तरिम सरकार भारतको कडा रवैयाबाट असहज भएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा बंगलादेशमा हिन्दु समुदायमाथि आक्रमणका घटनाहरू भएका छन्, जसप्रति भारतले पटक–पटक चिन्ता व्यक्त गरेको छ, तर बंगलादेश सरकारले यसलाई बाह्य हस्तक्षेपको रूपमा लिएर टार्दै आएको छ।

भारत–बंगलादेश सम्बन्धमा बढ्दो दूरी

भारत र बंगलादेशको सम्बन्ध पछिल्लो समय चिसिएको छ। जयशंकरले यसप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै भनेका थिए कि बंगलादेशले आफैले निर्णय गर्नुपर्नेछ कि उसले भारतसँग कसरी सम्बन्ध राख्ने हो। यसमा प्रतिक्रिया दिंदै तौहीद हुसेनले प्रत्युत्तर दिए, "यदि भारतलाई लाग्छ कि हामीसँग सम्बन्ध महत्त्वपूर्ण छ भने, उसले पनि आफ्नो रवैयामा विचार गर्नुपर्नेछ।"

उनले अगाडि भने कि बंगलादेशले सधैं सम्मान र साझा हितमा आधारित सम्बन्ध चाहन्छ, तर यो द्विपक्षीय प्रक्रिया हुनुपर्छ। यो वक्तव्यले पछिल्लो समय धेरै नीतिगत मामिलाहरूमा भारतबाट अलग्गै रवैया अपनाइरहेको बंगलादेशको भारतप्रतिको परिवर्तित रवैयालाई देखाउँछ।

शेख हसिनाको भूमिकामाथि पनि प्रश्न उठेका छन्

बंगलादेशकी पूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिना हाल देश बाहिर छिन् र भारतको आतिथ्यको आनन्द लिइरहेकी छिन्। यसमा बंगलादेश सरकारका सल्लाहकारले परोक्ष रूपमा व्यङ्ग्य गर्दै भनेका छन् कि उहाँको वक्तव्यले सम्बन्धमा क्षति पुर्‍याउन सक्छ। उनले भने, "हामीले ध्यान राख्नुपर्छ कि हाम्रा पूर्व प्रधानमन्त्रीको वक्तव्यले सम्बन्धमा दरार पैदा गर्न सक्छ।"

के बंगलादेश–भारत सम्बन्ध थप बिग्रनेछ?

भारत–बंगलादेश सम्बन्ध ऐतिहासिक रूपमा बलियो रहेको छ, तर पछिल्ला घटनाक्रमहरूले स्पष्ट पारेको छ कि दुवै देशबीच अविश्वास बढिरहेको छ। भारतले बंगलादेशलाई धेरै पटक आर्थिक र रणनीतिक सहयोग प्रदान गरेको छ, तर नयाँ सरकारको झुकाव भारतबाट टाढा अन्य शक्तिहरूतर्फ देखिएको छ।