प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ३० सेप्टेम्बर २०२६ मा टेलिफोनमार्फत कुराकानी गरेका छन्। दुवै नेताले भारत–अमेरिका द्विपक्षीय सहयोगको प्रगतिसँगै व्यापार, रक्षा, ऊर्जा, महत्वपूर्ण प्रविधि तथा आपसी हितका अन्य क्षेत्रमा सहकार्यको समीक्षा गरेका छन्। उनीहरूले भारत–अमेरिका कम्प्रिहेन्सिभ ग्लोबल स्ट्राटेजिक पार्टनरसिपलाई अघि बढाउन निरन्तर निकट सम्पर्कमा रहने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्।
क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रमबारे पनि दुवै नेताबीच विचार आदानप्रदान भएको प्रधानमन्त्री कार्यालयले जनाएको छ। कुराकानीमा विश्वव्यापी शान्ति र सुरक्षालाई प्रवर्द्धन गर्ने प्रयासबारे समेत छलफल भएको थियो। दुवै नेता सम्पर्कमा रहिरहने सहमतिमा पुगेका छन्।
व्यापार, रक्षा र ऊर्जासम्बन्धी सहकार्यको समीक्षा
३० सेप्टेम्बरको फोनवार्तामा भारत–अमेरिका सहकार्यका व्यापार, रक्षा, ऊर्जा र महत्वपूर्ण प्रविधिसहितका प्रमुख क्षेत्रको समीक्षा गरिएको थियो। यो कुराकानी दुई देशबीच प्रस्तावित अन्तरिम द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताका लागि वार्ता जारी रहेका बेला भएको हो।
भारतका वाणिज्य तथा उद्योगमन्त्री पीयूष गोयल २९ सेप्टेम्बरदेखि ५ अक्टोबरसम्म अमेरिकाको भ्रमणमा छन्। भ्रमणका क्रममा प्रस्तावित अन्तरिम व्यापार सम्झौतालाई अघि बढाउन अमेरिकी अधिकारी तथा व्यवसायीहरूसँग छलफल भइरहेको छ। रोयटर्सका अनुसार भारत र अमेरिकाबीच व्यापार सम्झौताका विषयमा वार्ता जारी छ र केही मुद्दामा अझै सहमति हुन बाँकी छ। रूससँग सम्बन्धित व्यापार तथा तेल आयातका विषयमा अमेरिकी प्रशासनले उठाएका कदम पनि द्विपक्षीय आर्थिक सम्बन्धको सन्दर्भमा चर्चामा छन्।
२०२६ मा मोदी र ट्रम्पबीच चौथो फोनवार्ता
३० सेप्टेम्बरको कुराकानीलाई २०२६ मा प्रधानमन्त्री मोदी र राष्ट्रपति ट्रम्पबीच भएको चौथो फोनवार्ताका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। यसअघि दुवै नेताबीच २ फेब्रुअरी, २४ मार्च र १४ अप्रिलमा फोनवार्ता भएको थियो।
२ फेब्रुअरीमा मोदीले भारतीय उत्पादनमा अमेरिकी ट्यारिफ १८ प्रतिशतमा घटाउने घोषणाका लागि ट्रम्पलाई धन्यवाद दिएका थिए।
२४ मार्चमा ट्रम्पसँगको फोनवार्तामा मोदीले पश्चिम एसियाको अवस्थाबारे भारतको धारणा राख्दै तनाव कम गर्न र यथाशीघ्र शान्ति पुनर्स्थापनालाई समर्थन गरेका थिए। उनले होर्मुज जलडमरूमध्य खुला, सुरक्षित र पहुँचयोग्य राख्नुको महत्त्वमा जोड दिएका थिए।
१४ अप्रिलमा ट्रम्पले मोदीलाई फोन गरेका थिए। दुवै नेताले विभिन्न क्षेत्रमा द्विपक्षीय सहयोगमा भएको प्रगतिको समीक्षा गर्दै कम्प्रिहेन्सिभ ग्लोबल स्ट्राटेजिक पार्टनरसिपलाई थप सुदृढ गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। उनीहरूले पश्चिम एसियाको अवस्थाबारे छलफल गर्दै होर्मुज जलडमरूमध्य खुला र सुरक्षित राख्नुको महत्त्वमा जोड दिएका थिए।
जुनमा फ्रान्समा आमनेसामने भेट
मोदी र ट्रम्पबीच १७ जुन २०२६ मा फ्रान्सको एभियनमा भएको G7 शिखर सम्मेलनका क्रममा आमनेसामने भेटवार्ता भएको थियो। प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार, भेटमा भारत–अमेरिका COMPACT अन्तर्गत भएको प्रगतिको समीक्षा गरिएको थियो। रक्षा, रणनीतिक प्रविधि, ऊर्जा र द्विपक्षीय व्यापारका क्षेत्रमा सहकार्यबारे छलफल भएको थियो।
दुवै नेताले प्रस्तावित अन्तरिम द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताका लागि भइरहेको वार्ताको प्रगतिबारे पनि चर्चा गरेका थिए र अधिकारीहरूलाई सन्तुलित, पारस्परिक रूपमा लाभदायक तथा व्यावसायिक रूपमा अर्थपूर्ण सम्झौताको दिशामा काम गर्न निर्देशन दिएका थिए। पश्चिम एसियाको अवस्था तथा होर्मुज जलडमरूमध्यमा नौवहन र निर्बाध वाणिज्यको विषय पनि छलफलमा आएको थियो।
भारत–अमेरिका रणनीतिक साझेदारीमा निरन्तरता
३० सेप्टेम्बरको फोनवार्तामा मोदी र ट्रम्पले भारत–अमेरिका कम्प्रिहेन्सिभ ग्लोबल स्ट्राटेजिक पार्टनरसिपलाई अघि बढाउने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन्। दुवै देशबीचको साझेदारी व्यापार, रक्षा, ऊर्जा, प्रविधि, रणनीतिक सहकार्य र जनस्तरीय सम्बन्धलगायत विभिन्न क्षेत्रमा केन्द्रित छ।
नयाँ कुराकानीमा द्विपक्षीय सहयोगसँगै क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रमबारे सम्पर्क कायम राख्ने विषयमा पनि सहमति भएको प्रधानमन्त्री कार्यालयले जनाएको छ।
विश्वव्यापी शान्ति र सुरक्षाबारे छलफल
प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार, मोदी र ट्रम्पले क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रमबारे विचार आदानप्रदान गरेका थिए। उनीहरूले विश्वव्यापी शान्ति र सुरक्षालाई प्रवर्द्धन गर्ने प्रयासबारे पनि छलफल गरेका थिए।
२०२७ मा ट्रम्पको भारत भ्रमणबारे प्रस्ताव
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले जुन २०२६ मा राष्ट्रपति ट्रम्पको २०२७ को सुरुआततिर भारत भ्रमणका लागि काम भइरहेको बताएका थिए। रुबियोले आफू पनि २०२६ को अन्त्यअघि भारत फर्किएर राष्ट्रपतिको भ्रमणको तयारी गर्न चाहेको बताएका थिए। यो भनाइलाई निश्चित भ्रमण तालिकाको आधिकारिक घोषणा नभई प्रस्तावित भ्रमणका लागि भइरहेको तयारीका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
ट्रम्प यसअघि फेब्रुअरी २०२० मा भारत भ्रमणमा आएका थिए। त्यस क्रममा उनले अहमदाबादमा आयोजित ‘नमस्ते ट्रम्प’ कार्यक्रममा सहभागिता जनाएका थिए।
व्यापार वार्तामा निरन्तर सम्पर्क
३० सेप्टेम्बरको मोदी–ट्रम्प फोनवार्ता भारत र अमेरिकाबीच व्यापार सम्झौतासम्बन्धी वार्ता जारी रहेका बेला भएको हो। पीयूष गोयलको अमेरिका भ्रमण पनि यही वार्ताको सन्दर्भमा भइरहेको छ। दुवै पक्ष प्रस्तावित अन्तरिम द्विपक्षीय व्यापार सम्झौताका विषयमा छलफल गरिरहेका छन् र केही मुद्दामा वार्ता जारी छ।
दुवै नेताले ३० सेप्टेम्बरको कुराकानीमा निकट सम्पर्क कायम राख्ने सहमति जनाएका छन्।
