NASA को Perseverance rover ले मङ्गल ग्रहको Jezero Crater भित्र रहेका प्राचीन चट्टानहरूमा complex organic carbon compounds को पहिचान गरेको छ। यो खोजले अरबौं वर्षअघि मङ्गल ग्रहमा जीवनका लागि अनुकूल वातावरण रहेको हुन सक्ने सम्भावनालाई थप बल दिएको छ, यद्यपि जीवनको प्रत्यक्ष प्रमाण भने अझै प्राप्त भएको छैन।
Perseverance rover ले Jezero Crater को Bright Angel क्षेत्रमा रहेका दुईवटा mudstone samples सङ्कलन गरेको थियो। यो क्षेत्र कुनै समय प्राचीन नदी Neretva Vallis को हिस्सा रहेको मानिन्छ। SHERLOC नामक अत्याधुनिक laser spectrometer को प्रयोग गरेर ती चट्टानहरूको विश्लेषण गर्दा सयौं organic signatures तथा ठूला carbon-bearing molecules अर्थात् macromolecular carbon को पहिचान गरिएको हो।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार Jezero Crater मा अहिलेसम्म गरिएको organic compounds सम्बन्धी यो सबैभन्दा व्यापक पहिचान हो। यस्ता carbon compounds पृथ्वीका धेरै प्राचीन चट्टानहरूमा पनि पाइन्छन्, र केही अवस्थामा तिनलाई प्राचीन microbial activity का सम्भावित संकेतहरूसँग सम्बन्धित मानिएको छ।
मङ्गल ग्रहमा organic compounds यसअघि पनि भेटिएका थिए। तर यसपटकको खोज विशेष मानिएको कारण Jezero Crater का प्राकृतिक चट्टानहरूको सतहमा पहिलो पटक macromolecular carbon पुष्टि गरिएको हो। साथै, Gale Crater पछि Martian mudstones मा गरिएको यस प्रकारको यो दोस्रो ठूलो पहिचान पनि हो।
यो खोज गत वर्ष वैज्ञानिकहरूले "Cheyava Falls" नाम दिएको चट्टान नजिकै गरिएको हो। उक्त चट्टानमा देखिएका leopard-spot जस्ता चिन्हहरूले पनि वैज्ञानिकहरूको ध्यान आकर्षित गरेका थिए। केही अनुसन्धानकर्ताहरूले ती संरचनाहरूलाई सम्भावित प्राचीन जैविक गतिविधिसँग सम्बन्धित हुन सक्ने बताएका छन्, तर त्यसबारे अहिलेसम्म कुनै अन्तिम निष्कर्ष निकालिएको छैन।
NASA र अनुसन्धानकर्ताहरूले complex organic molecules केवल जीवित जीवहरूको उपस्थितिका कारण मात्र बन्ने स्पष्ट प्रमाण नभएको बताएका छन्। यस्ता compounds hydrothermal activity, चट्टानभित्र हुने रासायनिक प्रक्रियाहरू वा meteorites मार्फत पनि बन्न सक्छन्। त्यसैले हाल उपलब्ध प्रमाणका आधारमा मङ्गल ग्रहमा निश्चित रूपमा कुनै समय जीवन थियो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन।
Perseverance rover मा रहेका उपकरणहरू यी compounds को जैविक वा भूवैज्ञानिक उत्पत्तिको अन्तिम पुष्टि गर्न पर्याप्त सक्षम छैनन्। त्यसैले मिशनको प्रमुख उद्देश्य भविष्यमा पृथ्वीमा ल्याएर आधुनिक प्रयोगशालामा विस्तृत विश्लेषण गर्न सकिने samples सङ्कलन गर्नु हो।
भविष्यमा मङ्गल ग्रहबाट ल्याइएका rock samples को पृथ्वीमा परीक्षण गर्दा जैविक गतिविधिका स्पष्ट संकेत भेटिएमा त्यो मानव इतिहासकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण वैज्ञानिक खोजमध्ये एक हुन सक्छ। हालका लागि NASA को यो नयाँ खोजले अरबौं वर्षअघि मङ्गल ग्रहमा जीवन विकास हुन सक्ने वातावरण रहेको सम्भावनालाई थप मजबुत बनाएको छ, यद्यपि जीवनको प्रत्यक्ष प्रमाण अझै प्राप्त भएको छैन।
