प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आइतबार भारत र फ्रान्सबीचको सम्बन्ध नयाँ उचाइमा पुगेको बताएका छन्। उनले दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारी विशेष हुनुको कारण यसको बलियो आधार शताब्दीयौँ पुराना सांस्कृतिक र ऐतिहासिक सम्बन्धमा रहेको बताए।
फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा भव्य हिन्दू मन्दिरको उद्घाटन गरिएको छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आइतबार भिडियो कन्फरेन्समार्फत मन्दिरको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गरे। यस क्रममा उनले भारत र फ्रान्सबीच सुदृढ हुँदै गएको सम्बन्धलाई रेखांकित गर्दै पेरिसमा स्थापित यो मन्दिर लामो समयसम्म दुई देशबीचको सांस्कृतिक सम्बन्ध, सहकार्य र नयाँ अवसरको प्रतीक बन्ने अपेक्षा व्यक्त गरे।
प्रधानमन्त्री मोदीले पछिल्ला केही वर्षमा भारत र फ्रान्सबीचको सम्बन्धले नयाँ उचाइ हासिल गरेको बताए। उनले दुवै देशले विशेष विश्वव्यापी रणनीतिक साझेदारीलाई निरन्तर सुदृढ गरिरहेको उल्लेख गरे। फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंसँग मिलेर यस साझेदारीलाई अगाडि बढाउने प्रतिबद्धता पनि उनले दोहोर्याए।
पेरिसस्थित स्वामीनारायण मन्दिरको उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले भारत र फ्रान्सबीचको सहकार्य परम्परागत क्षेत्रभन्दा बाहिर विस्तार भएर प्रविधि, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI), रक्षा, अन्तरिक्ष र जलवायु कार्यजस्ता महत्वपूर्ण क्षेत्रमा पुगेको बताए। उनले दुवै देशले यी क्षेत्रमा नयाँ गति र ऊर्जाका साथ मिलेर काम गरिरहेको उल्लेख गरे।
प्रधानमन्त्रीका अनुसार भारत-फ्रान्स सम्बन्ध रणनीतिक हितमा मात्र सीमित छैन। यसको पछाडि दुई देशबीच लामो समयदेखि कायम सांस्कृतिक र ऐतिहासिक सम्बन्धको पनि बलियो भूमिका रहेको छ।
मोदीले सन् २०२६ लाई भारत-फ्रान्स नवप्रवर्तन वर्षका रूपमा मनाइरहेको जानकारी दिँदै यसलाई दुई देशबीचको सहकार्यलाई नयाँ स्तरमा लैजाने अवसरका रूपमा उल्लेख गरे।
प्रधानमन्त्री मोदीले पेरिसमा निर्माण भएको हिन्दू मन्दिरलाई भारत र फ्रान्सबीचको गहिरो सांस्कृतिक सम्बन्धसँग जोड्दै यो केवल धार्मिक स्थल नभई दुई देशबीच संवाद र सहकार्यको माध्यम पनि बन्न सक्ने बताए। उनले यो भव्य मन्दिर आगामी पुस्ताका लागि भारत र फ्रान्सबीचको मित्रता, सहकार्य र अवसरको स्थायी पहिचान बन्ने अपेक्षा व्यक्त गरे।
मन्दिरको निर्माणलाई युरोपमा भारतीय संस्कृति र आध्यात्मिक परम्पराको बढ्दो उपस्थितिसँग पनि जोडिएको छ।
प्रधानमन्त्री मोदीले आफ्नो सम्बोधनमा दुई देशबीचको ऐतिहासिक सम्बन्धको पनि उल्लेख गरे। उनले इतिहासले फ्रान्सको भूमिमा भारतीय सैनिकहरूले महत्वपूर्ण बलिदान दिएको प्रमाणित गर्ने र उनीहरूको स्मृति आज पनि मानिसहरूबीच जीवित रहेको बताए।
उनले भारत र फ्रान्सबीचको बौद्धिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धबारे चर्चा गर्दै संस्कृतको अध्ययन र प्रचारमा फ्रान्सेली विद्वानहरूको पनि योगदान रहेको बताए। फ्रान्सेली लेखक रोमाँ रोलाँले रामकृष्ण परमहंस र स्वामी विवेकानन्दमाथि गरेको कामले दुवै समाजलाई बुझ्न र नजिक ल्याउन भूमिका खेलेको उनले उल्लेख गरे।
प्रधानमन्त्रीले भारत र फ्रान्सबीचको आध्यात्मिक सम्बन्धको उल्लेख गर्दै श्री अरविन्द आश्रम र ‘द मदर’को यात्रालाई पनि स्मरण गरे। उनले पेरिसदेखि पुडुचेरीस्थित श्री अरविन्द आश्रमसम्म ‘द मदर’को आध्यात्मिक यात्राले भारत र फ्रान्सका धेरै साधकलाई प्रेरित गरेको बताए।
उनले केही दशकअघि श्रील प्रभुपाद स्वामी फ्रान्स आएको घटनाले दुई देशबीचको आध्यात्मिक सम्बन्धमा नयाँ अध्याय सुरु भएको पनि बताए। इस्कोनमार्फत भारतीय आध्यात्मिक परम्पराहरूको पहुँच फ्रान्ससहित विश्वका धेरै भागसम्म पुगेको उनले उल्लेख गरे।
