देशभरमा आज ५ सेप्टेम्बरमा शिक्षक दिवस मनाइँदैछ। यस अवसरमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नेसनल टिचर्स अवार्ड प्राप्त गर्ने शिक्षकहरूसँग संवाद गर्दै बालबालिकाको राम्रो भविष्य निर्माण, शिक्षा क्षेत्रमा बदलिँदो भूमिका, प्रतिभा पहिचान, बढ्दो स्क्रिन टाइम र विद्यार्थीको सर्वाङ्गीण विकासबारे छलफल गरे।
प्रत्येक बालबालिकामा फरक प्रतिभा हुन्छ
शिक्षकहरूसँगको संवादका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीले कुनै बालबालिकाले पढाइमा राम्रो प्रदर्शन गर्न नसके पनि त्यसको अर्थ उसमा क्षमता छैन भन्ने नहुने बताए। उनका अनुसार ईश्वरले प्रत्येक व्यक्तिलाई कुनै न कुनै विशेष योग्यतासहित सिर्जना गरेका छन्। उनले शिक्षकहरूलाई विद्यार्थीभित्र लुकेको प्रतिभा पहिचान गर्न छुट्टै प्रयास गर्ने गरेका छन् कि छैनन् भनेर प्रश्न गरे।
शिक्षकहरूले कक्षामा रहेका प्रत्येक बालबालिका फरक हुने बताए। कसैमा विशेष प्रतिभा हुने र कसैका अगाडि फरक प्रकारका चुनौती हुने भएकाले शिक्षकको जिम्मेवारी ती विशेषता र क्षमताहरू पहिचान गरेर बालबालिकालाई अगाडि बढ्ने अवसर दिनु रहेको उनीहरूले बताए।
प्रधानमन्त्री मोदीले यस्तो सोचलाई शिक्षा व्यवस्थाका लागि महत्त्वपूर्ण भएको बताए। उनले शिक्षक पाठ पढाउने व्यक्तिमा मात्र सीमित नभई बालबालिकाको क्षमतालाई दिशा दिने मार्गदर्शक पनि भएको बताए।
स्तन क्यान्सर सचेतनाबारे पनि छलफल
संवादका क्रममा एक शिक्षिकाले प्रधानमन्त्री मोदीलाई आफ्नो अनुसन्धानबारे जानकारी दिइन्। उनले आफ्नो अनुसन्धानको विषय स्तन क्यान्सर रहेको बताइन्। आज पनि धेरै महिला यस विषयमा खुलेर कुरा गर्न हिचकिचाउने गरेको भन्दै उनले महिलालाई सचेत गराउने र कुन परिस्थितिमा चिकित्सकको सल्लाह लिन आवश्यक हुन सक्छ भन्ने बुझाउने आफ्नो प्रयास रहेको बताइन्।
यस क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीले काशीमा सञ्चालन गरिएको आफ्नो स्तन क्यान्सर सचेतना अभियानको उल्लेख गरे। उनले अहिले महिलाहरू पहिलेको तुलनामा बढी संख्यामा अगाडि आएर स्वास्थ्य परीक्षण गराइरहेको बताए। उनले एकै दिन ठूलो संख्यामा मानिसहरूको स्वास्थ्य परीक्षणसँग सम्बन्धित गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड पनि दर्ता भएको बताए।
बालबालिकामा बढ्दो स्क्रिन टाइम चुनौती
प्रधानमन्त्री मोदीले बालबालिकाबीच बढिरहेको स्क्रिन टाइमलाई पनि चुनौतीका रूपमा उल्लेख गरे। उनले स्क्रिनको अत्यधिक प्रयोग बिस्तारै बानी वा लतको रूप लिन सक्ने बताए।
उनले बालबालिकालाई खेलकुद तथा अन्य सिर्जनात्मक गतिविधिसँग जोड्न आवश्यक रहेको बताए। बालबालिकाले मैदानमा गएर खेल्न थाले र शारीरिक गतिविधिप्रति उनीहरूको रुचि बढेमा अत्यधिक स्क्रिन प्रयोगबाट बिस्तारै बाहिर आउन सक्ने उनले सुझाव दिए।
प्रधानमन्त्री मोदीले शिक्षक तथा शिक्षा क्षेत्रसँग बालबालिकालाई सिर्जनात्मक कार्यसँग जोड्ने कार्यक्रमलाई नियमित गतिविधिको हिस्सा बनाउन जोड दिए।
‘बाल्यकाल मर्न दिनु हुँदैन’
संवादको अन्त्यमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले शिक्षा क्षेत्रका लागि व्यापक सन्देश दिँदै शिक्षकहरू किताब र पाठ्यक्रममा मात्र सीमित हुन नहुने बताए। बालबालिकालाई बुझ्न उनीहरूको वास्तविक जीवन, रुचि, भावना र क्षमतासँग जोडिन आवश्यक रहेको उनले बताए।
प्रधानमन्त्री मोदीले भने, “बाल्यकाल मर्न दिनु हुँदैन।”
उनका अनुसार बालबालिकाभित्र रहेको जिज्ञासा, कल्पनाशक्ति र सहजता कायम राख्न शिक्षकको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। उनले शिक्षकको आफ्नै बाल्यकाल पनि जीवित रहनुपर्ने बताए, किनकि यही भावनाले उनीहरूलाई बालबालिकालाई राम्रोसँग बुझ्न र उनीहरूको सिर्जनात्मकतालाई प्रोत्साहित गर्न सहयोग गर्ने उनको भनाइ थियो।
