अमेरिकाले १३ अप्रिलदेखि इरानका प्रमुख बन्दरगाहहरू वरिपरि समुद्री नाकाबन्दी लागू गर्ने निर्णय गरेपछि पश्चिम एसियामा तनाव तीव्र रूपमा बढेको छ। यो कदम होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा हालैको कूटनीतिक असफलतापछि उठाइएको हो। उक्त कारबाही अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डद्वारा सञ्चालन भइरहेको छ र यसको उद्देश्य इरानमाथि दबाब सिर्जना गर्नु रहेको बताइएको छ। इरानले यसलाई उक्साउने कार्यको रूपमा वर्णन गर्दै सैन्य जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ, जसले क्षेत्रमा सम्भावित टकरावको जोखिम बढाएको छ।
समुद्री नाकाबन्दी भन्नाले कुनै देशका समुद्री मार्गहरू नियन्त्रण गरी त्यसको व्यापारिक र सैन्य आपूर्ति अवरुद्ध गर्ने कार्यलाई जनाउँछ। यस निर्णयले इरानको तेल निर्यात र व्यापारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्नेछ, जुन यसको अर्थतन्त्रको मुख्य आधार मानिन्छ।
होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वका सबैभन्दा व्यस्त तेल यातायात मार्गमध्ये एक हो। यस क्षेत्रमा हुने कुनै पनि सैन्य गतिविधि वा अवरोधले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तत्काल प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना रहन्छ।
अमेरिकाले यस कदमलाई रणनीतिक दबाबको रूपमा हेरेको छ। प्रतिवेदनअनुसार, क्षेत्रमा अमेरिकी नौसेनाको बलियो उपस्थिति, जसमा एयरक्राफ्ट क्यारियरको तैनाथी समेत समावेश छ, उक्त अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन सक्नेछ।
इरानका रिभोल्युशनरी गार्ड्सले कुनै पनि आक्रामक कारबाहीको जवाफ सैन्य शक्तिबाट दिइने स्पष्ट पारेका छन्। उनीहरूले होर्मुज क्षेत्रमा आफ्नो नियन्त्रण रहेको उल्लेख गर्दै बाह्य हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने बताएका छन्।
अमेरिकी सेनाले खाडी क्षेत्रमा सञ्चालनमा रहेका सबै जहाजहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन र निरन्तर सम्पर्कमा रहन निर्देशन दिएको छ। ‘Notice to Mariners’ तथा ब्रिज-टु-ब्रिज सञ्चार माध्यमहरूमा निगरानी राख्न पनि भनिएको छ।
यी निर्देशनहरूको उद्देश्य सम्भावित टकरावबाट जोगिनु र समुद्री मार्गहरूमा नियन्त्रण कायम राख्नु रहेको छ, तर यसले क्षेत्रमा तनाव अत्यन्त संवेदनशील अवस्थामा पुगेको संकेत गर्दछ।
