उत्तराखण्ड सरकारले सेवा पूरा गरेर फर्किने पूर्व अग्निवीरहरूका लागि सरकारी रोजगारीका अवसर विस्तार गर्ने तयारी गरेको छ। भारतीय रिजर्भ बटालियन (आइआरबी), राज्य विपद् प्रतिक्रिया बल (एसडीआरएफ), वन्यजन्तु रक्षक र खानी रक्षकसहित अन्य समूह-ग पदमा पूर्व अग्निवीरहरूलाई १० प्रतिशत आरक्षण दिने प्रस्ताव छ। साथै भर्ती नियममा आवश्यक छुट दिने तयारी भइरहेको छ।
आइआरबी र एसडीआरएफमा आरक्षणको दायरा विस्तार गरिने
उत्तराखण्ड सरकारले यसअघि नै राज्याधीन सेवाका विभिन्न पदमा पूर्व अग्निवीरहरूका लागि १० प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था गरिसकेको छ। अब यसको दायरा विस्तार गर्दै आइआरबी र एसडीआरएफका पदलाई पनि आरक्षणको दायरामा समेट्ने तयारी भइरहेको छ।
केन्द्रीय गृह सचिव गोविन्द मोहनले यस विषयमा उत्तराखण्डका मुख्य सचिव आनन्द बर्द्धनलाई पत्र पठाएका छन्। पत्रमा आइआरबी र एसडीआरएफमा पूर्व अग्निवीरहरूका लागि आरक्षणको व्यवस्था सुनिश्चित गर्न अनुरोध गरिएको छ।
यसका अतिरिक्त, पूर्व अग्निवीरहरूको भर्तीका लागि सम्बन्धित नियममा आवश्यक शिथिलीकरण गर्न पनि अपेक्षा गरिएको छ। भर्ती प्रक्रियामा लिखित परीक्षा, शारीरिक दक्षता परीक्षा र शारीरिक मापदण्ड परीक्षासँग सम्बन्धित छुट दिने प्रस्ताव पनि यसमा समावेश छ।
विभिन्न सरकारी पदमा पहिले नै १० प्रतिशत आरक्षण
उत्तराखण्ड अग्निपथ योजनाअन्तर्गत सेना, नौसेना र वायुसेनामा सेवा पूरा गर्ने अग्निवीरहरूलाई राज्याधीन सेवामा आरक्षण दिने देशका सीमित राज्यहरूमध्ये एक हो।
राज्य सरकारले प्रहरी आरक्षी अर्थात् नागरिक र पीएसी, उपनिरीक्षक, सिभिल पुलिस, प्लाटुन कमान्डर, अग्निशामक, बन्दी रक्षक, वन आरक्षी, वन दरोगा, आबकारी सिपाही, प्रवर्तन सिपाही र सचिवालय रक्षकसहित विभिन्न पदमा १० प्रतिशत आरक्षणको अधिसूचना जारी गरिसकेको छ।
अब आइआरबी, एसडीआरएफ र अन्य समूह-ग पदलाई पनि आरक्षणको दायरामा ल्याउने तयारी भइरहेको छ।
केन्द्रले समूह-ग पदमा २० प्रतिशत आरक्षणको अपेक्षा गरेको छ
केन्द्रीय गृह मन्त्रालयले अग्निवीरहरूलाई समूह-ग पदमा २० प्रतिशत आरक्षण दिन अपेक्षा गरेको छ। यद्यपि उत्तराखण्डमा हाल पूर्व अग्निवीरहरूका लागि १० प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था लागू छ।
राज्यमा आरक्षणको दायरा विस्तारसँगै भर्ती प्रक्रियामा नियमगत छुट दिने तयारी पनि भइरहेको छ। यसबाट पूर्व अग्निवीरहरूलाई राज्यका विभिन्न सेवामा आवेदन र छनोट प्रक्रियाका क्रममा अतिरिक्त सुविधा प्राप्त हुन सक्छ।
नोभेम्बर २०२६ देखि अग्निवीर फर्किन थाल्ने
अग्निपथ योजनाअन्तर्गत सेवा पूरा गर्ने अग्निवीरहरू नोभेम्बर २०२६ देखि फर्किन थाल्नेछन्। उपलब्ध जानकारीअनुसार, नोभेम्बरमा नौसेनाका १,९५८ अग्निवीर, डिसेम्बर २०२६ मा वायुसेनाका २,२५० अग्निवीर र जनवरी २०२७ मा सेनाका १४,०६६ अग्निवीर सेवा पूरा गरेर फर्किनेछन्।
उत्तराखण्डमा आरक्षण र भर्ती नियममा प्रस्तावित परिवर्तन पूर्व अग्निवीरहरूका लागि लागू हुने सरकारी रोजगारीका विकल्पसँग सम्बन्धित छन्। राज्य सरकार र सम्बन्धित विभागबाट आगामी प्रक्रिया पूरा भएपछि यी पद र भर्ती नियमबारे स्थिति स्पष्ट हुनेछ।
