भारतीय मौसम विज्ञान विभाग (आईएमडी) ले मे २७ तारिखमा केरलामा मनसुनको आगमनको घोषणा गरिसकेको छ। त्यस्तै, उत्तराखण्डमा पनि मनसुन छिट्टै आउन लागेको छ र मौसम विभागका अनुसार जुन १० पछि जुनसुकै बेला मनसुनले आफ्नो उपस्थिति जनाउन सक्छ।
उत्तराखण्डमा मनसुन: यसपटक उत्तराखण्डमा मनसुन समयभन्दा अगाडि नै सुरु हुने भएको छ। भारतीय मौसम विज्ञान विभाग (आईएमडी) ले हालै केरलामा मे २७ मा मनसुन पुग्न सक्ने र जुन १० पछि उत्तराखण्डमा मनसुनको औपचारिक आगमन हुनसक्ने जानकारी दिएको छ। राज्यमा पहिलेदेखि नै पूर्व-मनसुन वर्षा सुरु भइसकेको छ, जसले तापक्रममा गिरावट ल्याएको छ र गर्मीबाट राहत मिलेको छ। यसपटक पर्यटक र स्थानीयहरूले मनसुनको वर्षाको लामो प्रतीक्षा गर्नुपर्ने छैन।
पूर्व-मनसुन वर्षाले बढायो आशा
उत्तराखण्डमा पछिल्ला केही दिनदेखि भइरहेको हल्का वर्षालाई मौसमविद्हरूले पूर्व-मनसुन वर्षाको रूपमा हेरिरहेका छन्। यस वर्षाले आर्द्रताको स्तर बढाएको छ, जसले मनसुनको लागि अनुकूल वातावरण बनाउँछ। बंगालको खाडीबाट उत्तराखण्डतर्फ आइरहेको आर्द्र हावाको प्रभावले पनि यस प्रक्रियालाई तीव्र पारेको छ। मौसम विभागका अनुसार मेको अन्तिम सातादेखि राज्यका अधिकांश भागमा वर्षाको क्रम जारी रहनेछ।
उत्तराखण्डका मौसम विभागका निर्देशक डा. विक्रम सिंहले केरलामा मनसुन पुगेपछि जुन १० को आसपास मनसुन प्रणाली उत्तराखण्डसम्म पुग्ने अपेक्षा गरिएको बताएका छन्। यद्यपि यस मितिको आधिकारिक घोषणा बाँकी छ, तर अवस्थालाई हेर्दा राज्यमा मनसुन सामान्य समयभन्दा अगाडि नै आइपुग्ने सम्भावना छ।
मौसम विभागको आधुनिक प्रविधिबाट सटीक पूर्वानुमान
उत्तराखण्डको भौगोलिक र जलवायु संरचनाका कारण यो क्षेत्र मौसमको अप्रत्याशित परिवर्तनप्रति संवेदनशील छ। यही कुरालाई ध्यानमा राख्दै राज्य मौसम विभागले अत्याधुनिक प्रविधिहरू अपनाएको छ, जस्तै डप्लर रडार, स्याटेलाइट इमेजिङ र दैनिक मौसम मोडलिङ। यी प्रविधिहरूले वर्षा, बाढी र आँधीजस्ता प्राकृतिक प्रकोपको पूर्वसूचना समयमै उपलब्ध गराउँछन्।
डा. विक्रम सिंहले अब विभागले मोबाइल एप ‘सचेत’ मार्फत आम जनतालाई ताजा मौसम अपडेट र प्रकोप सम्बन्धी चेतावनी पनि पठाउने बताएका छन्। विशेष गरी पर्यटकहरूको लागि यो एप धेरै उपयोगी हुनेछ, जसले आफ्नो यात्रा कार्यक्रमलाई सुरक्षित र राम्रो बनाउन यसको सहारा लिन सक्छन्।
आगामी दिनमा तापक्रम र वर्षाको अवस्था
मौसम विभागका अनुसार आगामी केही दिन उत्तराखण्डका तराई क्षेत्रमा सामान्यभन्दा हल्का चिसो र तापक्रममा गिरावट हुनेछ। गर्मीको तीव्रतामा कमी आउनेछ, जसले मानिसहरूलाई राहत महसुस गराउनेछ। राज्यका पहाडी क्षेत्रमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना कायमै छ, जुन राज्यका नदी र जलाशयहरूको लागि फाइदाजनक हुनेछ।
विज्ञहरूको मान्यता छ कि यसपटक मनसुन न केवल समयभन्दा अगाडि आउनेछ, तर वर्षाको मात्रा पनि राम्रो हुनेछ, जसले खडेरीको खतरामा उल्लेखनीय कमी ल्याउन सक्छ। तथापि, स्थानीय किसान र प्रशासनले वर्षाको सुरुवात र ढाँचालाई नजिकबाट हेर्नुपर्नेछ ताकि उनीहरूले उपयुक्त तयारी गर्न सकून्।
उत्तराखण्ड राज्य आफ्नो प्राकृतिक सुन्दरता, पर्वतीय पर्यटन र धार्मिक स्थलहरूको लागि प्रख्यात छ। मनसुनको सुरुवातसँगै यहाँको प्राकृतिक दृश्य अझ हरियाली बन्छ। पर्यटकहरूको लागि यो समय आकर्षक हुन्छ, विशेष गरी घाँटी, हरियाली जङ्गल र झरनाको आनन्द लिन चाहनेहरूको लागि।
