वेदान्ता लिमिटेडको बहुप्रतीक्षित डिमर्जर प्रक्रियाको अन्तिम चरणअन्तर्गत समूहका चार नयाँ कम्पनीहरू—वेदान्ता एल्युमिनियम, वेदान्ता पावर, वेदान्ता आयल एन्ड ग्यास तथा वेदान्ता आइरन एन्ड स्टिल—का सेयरहरू आज बम्बे स्टक एक्सचेन्ज (BSE) र नेशनल स्टक एक्सचेन्ज अफ इन्डिया (NSE) मा सूचीकृत गरिँदै छन्।
अनिल अग्रवाल नेतृत्वको वेदान्ता समूहका यी नयाँ कम्पनीहरूको सूचीकरण विशेष प्रि-ओपन ट्रेडिङ सत्रपछि हुनेछ। यो प्रक्रिया डिमर्जर योजनाको अन्तिम तथा महत्वपूर्ण चरण मानिएको छ, जसको उद्देश्य विभिन्न व्यवसायलाई स्वतन्त्र कम्पनीका रूपमा स्थापित गर्नु र लगानीकर्तासामु प्रत्येक व्यवसायको वास्तविक मूल्य प्रस्तुत गर्नु हो।
स्टक एक्सचेन्जको व्यवस्थाअनुसार चारवटै नयाँ कम्पनीका सेयरका लागि बिहान ९:०० बजेदेखि १०:०० बजेसम्म विशेष प्रि-ओपन सत्र सञ्चालन गरिनेछ। यस अवधिमा सेयरको प्रारम्भिक मूल्य (डिस्कभरी प्राइस) निर्धारण गरिनेछ र त्यसपछि नियमित कारोबार सुरु हुनेछ।
प्रारम्भिक चरणमा यी सबै सेयरहरू ट्रेड-टु-ट्रेड (T2T) सेग्मेन्टमा राखिनेछन्। यस व्यवस्थाअन्तर्गत सबै कारोबार अनिवार्य डेलिभरीका आधारमा सम्पन्न हुनेछ र इन्ट्राडे ट्रेडिङको सुविधा सीमित रहनेछ। एक्सचेन्जको यो व्यवस्था प्रारम्भिक दिनहरूमा अत्यधिक मूल्य उतारचढाव नियन्त्रण गर्नु तथा लगानीकर्ताको हित संरक्षण गर्नुका लागि लागू गरिएको हो।
वेदान्ता समूहले आफ्नो व्यवसायलाई क्षेत्रगत आधारमा विभाजन गरी अलग-अलग कम्पनीका रूपमा सञ्चालन गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो। रणनीतिको उद्देश्य प्रत्येक व्यवसायलाई स्वतन्त्र पहिचान प्रदान गर्नु, लगानीकर्ताका लागि पारदर्शिता बढाउनु तथा विभिन्न व्यवसायिक इकाइहरूको वास्तविक बजार मूल्य उजागर गर्नु रहेको छ।
डिमर्जरअन्तर्गत वेदान्ता एल्युमिनियम, वेदान्ता पावर, वेदान्ता आयल एन्ड ग्यास तथा वेदान्ता आइरन एन्ड स्टिललाई अलग सूचीबद्ध कम्पनीका रूपमा स्थापना गरिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार स्वतन्त्र सञ्चालन र पृथक व्यवस्थापन संरचनाले यी कम्पनीहरूलाई आफ्ना विकास रणनीतिहरू कार्यान्वयन गर्न थप अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
डिमर्जर प्रक्रियाका लागि १ मेलाई रेकर्ड डेट निर्धारण गरिएको थियो। उक्त मितिसम्म वेदान्ताका सेयर धारण गरेका योग्य लगानीकर्ताहरूलाई चारवटै नयाँ कम्पनीमा एक–एक सेयर आवंटन गरिएको छ।
डिमर्जर प्रक्रियाअनुरूप वेदान्ता लिमिटेडको सेयर मूल्यमा आवश्यक मूल्य समायोजन (प्राइस एड्जस्टमेन्ट) पहिले नै गरिएको छ। अब बजारको ध्यान छुट्टाछुट्टै कम्पनीहरूलाई लगानीकर्ताले कस्तो मूल्यांकन प्रदान गर्छन् भन्ने विषयमा केन्द्रित रहेको छ।
चारवटै कम्पनीको प्रारम्भिक मूल्य विशेष प्रि-ओपन सत्रमा माग र आपूर्तिका आधारमा निर्धारण हुनेछ। बजार विशेषज्ञहरूका अनुसार सूचीकरण मूल्य सम्बन्धित व्यवसायको नाफाक्षमता, भविष्यको वृद्धि सम्भावना, कमोडिटी बजारको अवस्था तथा लगानीकर्ताको धारणालगायत विभिन्न कारकमा निर्भर रहनेछ।
यद्यपि, सम्भावित सूचीकरण मूल्यबारे कुनै आधिकारिक पुष्टि गरिएको छैन। प्रारम्भिक कारोबार अवधिमा उच्च उतारचढावको सम्भावनालाई ध्यानमा राखेर लगानीसम्बन्धी निर्णय लिन लगानीकर्तालाई सुझाव दिइएको छ।Vedanta Demerger Four New Companies Shares Listed on BSE and NSE After Special Pre Open Session
