भारतमा डिजिटल भुक्तानी दैनिक जीवनको महत्वपूर्ण हिस्सा बनेको छ। चिया पसलदेखि ठूला शपिङ मलसम्म, साना–ठूला भुक्तानीका लागि युनिफाइड पेमेंट्स इन्टरफेस अर्थात् UPI को प्रयोग बढेको छ। यस डिजिटल परिवर्तनबीच WhatsApp Pay ले पनि आफ्नो उपस्थिति विस्तार गरिरहेको छ।
विश्वभर मुख्यतः मेसेजिङ, कलिङ तथा फोटो–भिडियो सेयरिङका लागि चिनिने प्लेटफर्म WhatsApp को प्रयोग भारतमा पैसा पठाउन र प्राप्त गर्न पनि बढिरहेको छ। जुलाई 2026 का उपलब्ध तथ्यांकअनुसार, WhatsApp Pay मार्फत करिब 16.78 करोड UPI कारोबार भएका छन्। यी कारोबारको कुल मूल्य करिब 12,957 करोड रुपैयाँ रहेको छ। यसले च्याटिङसँगै प्रत्यक्ष भुक्तानी गर्ने सुविधाको प्रयोग विस्तार भइरहेको देखाउँछ।
तर कारोबार संख्याका आधारमा WhatsApp Pay अझै PhonePe र Google Pay जस्ता ठूला UPI प्लेटफर्मभन्दा पछाडि छ। यसको पहुँच विस्तार र मेसेजिङ एपसँग एकीकृत भुक्तानी सुविधाले UPI बजारमा प्रतिस्पर्धालाई थप प्रभाव पार्न सक्नेछ।
PhonePe, Google Pay र Paytm अगाडि
भारतको UPI बजारमा ठूला डिजिटल भुक्तानी एपहरूको प्रभुत्व कायम छ। जुलाई 2026 मा रेकर्ड भएका UPI कारोबारका तथ्यांकअनुसार, PhonePe ले करिब 10.85 अर्ब कारोबार गरेको छ। त्यसपछि Google Pay मार्फत करिब 7.64 अर्ब कारोबार भएका छन्। Paytm ले जुलाईमा करिब 1.90 अर्ब UPI कारोबार रेकर्ड गरेको छ।
यसको तुलनामा WhatsApp Pay का 16.78 करोड कारोबार कम छन्। त्यसैले WhatsApp Pay ले PhonePe वा Google Pay को प्रयोगलाई प्रत्यक्ष रूपमा घटाएको निष्कर्ष निकाल्न हतार हुनेछ। उपलब्ध तथ्यांकअनुसार प्रमुख UPI एपहरूले आफ्नो स्थिति कायम राखेका छन्।
WhatsApp को प्रमुख आधारमध्ये यसको ठूलो प्रयोगकर्ता आधार र दैनिक कुराकानीमा रहेको उपस्थिति हो। कुनै व्यक्ति साथी, आफन्त वा व्यवसायीसँग च्याट गरिरहेको अवस्थामा सोही च्याट विन्डोबाट भुक्तानी गर्न सकिने सुविधाले छुट्टै भुक्तानी एप खोल्नुपर्ने आवश्यकता घटाउन सक्छ।
WhatsApp Pay मा इन-च्याट भुक्तानी सुविधा
WhatsApp Pay को प्रमुख सुविधा इन-च्याट भुक्तानी हो। प्रयोगकर्ताले आफूले कुराकानी गरिरहेको व्यक्तिलाई सोही च्याटभित्र UPI मार्फत भुक्तानी गर्न सक्छ। उदाहरणका लागि, साथीलाई खर्चको हिस्सा पठाउन वा कुनै साना व्यवसायीलाई भुक्तानी गर्नुपर्ने अवस्थामा च्याट गर्दागर्दै भुक्तानी पूरा गर्न सकिन्छ।
यो सुविधा छुट्टाछुट्टै एप प्रयोग गर्नुको सट्टा एउटै प्लेटफर्ममा कुराकानी र भुक्तानी गर्न रुचाउने प्रयोगकर्ताका लागि उपयोगी हुन सक्छ। डिजिटल भुक्तानीमा सुविधा र गति महत्वपूर्ण हुने भएकाले मेसेजिङ र भुक्तानी एउटै प्लेटफर्ममा उपलब्ध हुनु WhatsApp Pay का लागि भविष्यमा महत्वपूर्ण लाभ हुन सक्छ।
WhatsApp Pay सुरु गर्ने प्रक्रिया
WhatsApp मार्फत UPI भुक्तानी गर्न प्रयोगकर्ताले आफ्नो बैंक खाता एपको भुक्तानी सुविधासँग जोड्नुपर्छ। सामान्य प्रक्रियाअनुसार WhatsApp खोलेर Settings मा जानुपर्छ। त्यसपछि Payments विकल्प चयन गरी Add New Payment Method मा ट्याप गर्नुपर्छ।
त्यसपछि सूचीबाट आफ्नो बैंक चयन गरेर बैंकमा दर्ता भएको मोबाइल नम्बरमार्फत SMS प्रमाणीकरण पूरा गर्नुपर्छ। त्यसपछि UPI PIN सेट वा लिंक गर्न सकिन्छ।
प्रक्रिया पूरा भएपछि प्रयोगकर्ताले WhatsApp मार्फत UPI भुक्तानी पठाउन र प्राप्त गर्न सक्छ। भुक्तानी गर्नुपर्ने व्यक्तिको च्याट खोलेर Payment वा रुपैयाँको विकल्पमा ट्याप गरी रकम प्रविष्ट गर्नुपर्छ। UPI PIN प्रविष्ट गरेपछि कारोबार पूरा हुन्छ।
भुक्तानी सफल भएपछि च्याटमा कारोबारको पुष्टि देखिन्छ। यस प्रक्रियामा कुराकानी र भुक्तानी एउटै स्थानमा गर्न सकिन्छ।
