Canvas 1 — Article Body
प्रवर्तन निदेशालय (ED) ने तिरुमला तिरुपति देवस्थानम (TTD) दे लड्डू प्रसादम विच कथित मिलावटी घी दी सप्लाई नाल जुड़े धन शोधन मामले विच डेयरी कंपनियां, उਨ੍ਹਾਂ दे प्रवर्तकां अते होर संबंधित व्यक्तियां दी 129.85 करोड़ रुपये दी संपत्तियां अस्थायी तौर ’ते अटैच कीतियां हन। एजेंसी दे मुताबिक, इस कार्रवाई तो बाद मामले विच हुण तक अटैच, जब्त या फ्रीज कीतियां संपत्तियां दी कुल कीमत 132.55 करोड़ रुपये हो गई है।
धन शोधन मामले विच संपत्तियां ’ते कार्रवाई
ED ने एह कार्रवाई धन शोधन निवारण अधिनियम (PMLA), 2002 दे तहत कीती है। जांच कथित मिलावटी घी दी सप्लाई नाल जुड़े धन शोधन अते वित्तीय लेनदेन ’ते केंद्रित है।
एजेंसी दा आरोप है कि संबंधित कंपनियां ने घी दे नाम ’ते ऐसे उत्पाद सप्लाई कीते, जिनां दे निर्माण विच विभिन्न वनस्पति तेलां अते रासायनिक पदार्थां दा इस्तेमाल कीता गया सी। आरोपां दी अंतिम पुष्टि न्यायिक प्रक्रिया तहत ही होवेगी।
किन्हां कंपनियां अते व्यक्तियां दी संपत्तियां अटैच होईआं
ED दे मुताबिक, कार्रवाई विच भोले बाबा ऑर्गेनिक डेयरीमिल्क प्राइवेट लिमिटेड, श्री वैष्णवी डेयरी स्पेशियलिटीज प्राइवेट लिमिटेड अते उਨ੍ਹਾਂ नाल जुड़े प्रवर्तक विपिन जैन अते पोमिल जैन दी संपत्तियां शामिल हन।
इस तो इलावा, सुकृति फूड्स प्राइवेट लिमिटेड, इस दे प्रवर्तक कैलाश चंद मंगल, उਨ੍ਹਾਂ दे परिवारक सदस्यां अते संबंधित कंपनियां अते व्यक्तियां दी संपत्तियां ’ते वी कार्रवाई कीती गई है।
एजेंसी ने इन संपत्तियां नूं अस्थायी तौर ’ते अटैच कीता है। अस्थायी अटैचमेंट दा मकसद कथित अपराध तो प्राप्त आय या इस नाल संबंधित संपत्तियां नूं जांच दौरान सुरक्षित रखना हुंदा है। अस्थायी अटैचमेंट अपने आप विच किसे व्यक्ति या कंपनी खिलाफ आरोप अदालत विच साबित होण दा संकेत नहीं है।
ED संबंधित कंपनियां दे वित्तीय रिकॉर्ड, बैंकिंग लेनदेन अते कथित सप्लाई नेटवर्क दी जांच कर रही है, ताकि धन दे प्रवाह अते इस नाल लाभ प्राप्त करन वाले लोकां दा पता लगाया जा सके।
₹234.5 करोड़ दी कथित मिलावटी घी सप्लाई
ED दे मुताबिक, इस दी जांच विच सामने आया कि भोले बाबा ऑर्गेनिक डेयरीमिल्क ने सीधे अते कथित मध्यस्थ कंपनियां दे जरिए TTD नूं लगभग 234.5 करोड़ रुपये कीमत दा मिलावटी घी सप्लाई कीता। एजेंसी दा आरोप है कि कुछ कंपनियां ने अपने नाम ’ते टेंडर प्रक्रिया विच हिस्सा लिया अते इस बदले कमीशन प्राप्त कीता।
जांच एजेंसी दे अनुसार, कथित व्यवस्था विच कुछ कंपनियां ने असली डेयरी कारोबार दा रूप पेश कीता, जबकि उਨ੍ਹਾਂ दे वित्तीय रिकॉर्ड विच संदिग्ध लेनदेन दर्ज सन। ED दा दावा है कि इन व्यवस्थावां दा इस्तेमाल उत्पादां दी असली प्रकृति अते धन दे स्रोत नूं छिपाउन लई कीता गया।
इस मामले विच घी दी गुणवत्ता, उत्पादन प्रक्रिया अते सप्लाई नाल संबंधित आरोपां दी जांच वक्ख-वक्ख सबूतां दे आधार ’ते कीती जा रही है। आरोपां अते कंपनियां दी भूमिका बारे अंतिम फैसला सक्षम अदालत वल्लों कीता जाएगा।
वनस्पति तेल अते रासायनिक पदार्थां दे इस्तेमाल दा आरोप
ED ने आरोप लगाया है कि कथित मिलावटी घी दा निर्माण भोले बाबा अते सुकृति फूड्स दी उत्पादन इकाइयां विच कीता गया सी। एजेंसी दे मुताबिक, इस प्रक्रिया विच रिफाइंड पाम ऑयल, पाम कर्नेल ऑयल अते पामोलीन नूं मोनोग्लिसराइड्स, एसिटिक एसिड एस्टर, लैक्टिक एसिड अते बीटा-कैरोटीन वरगे पदार्थां नाल मिलाया गया सी।
जांच एजेंसी दा दावा है कि इन उत्पादां दे चालान खाद्य तेलां दे तौर ’ते तैयार कीते जांदे सन, जबकि संबंधित वित्तीय रिकॉर्ड विच कारोबार नूं असली डेयरी गतिविधि वांग दिखाउन दी कोशिश कीती गई। ED एह वी जांच कर रही है कि उत्पादन, खरीद अते बिक्री नाल संबंधित दस्तावेजां विच कथित विसंगतियां किस मकसद नाल दर्ज कीतियां गईआं।
एह विवरण जांच एजेंसी दे आरोपां ’ते आधारित हन। उत्पादां दी असली संरचना अते सप्लाई नाल जुड़े निष्कर्ष स्वतंत्र परीक्षण रिपोर्टां अते न्यायिक रिकॉर्ड दे आधार ’ते ही अंतिम रूप विच तय कीते जा सकदे हन।
फर्जी खरीद-बिक्री अते हवाला भुगतान दा आरोप
ED दे अनुसार, कथित वित्तीय अनियमिततावां विच पाम ऑयल दी बिक्री फर्जी खरीदारां नूं दिखाउन दा तरीका वी शामिल सी। एजेंसी दा आरोप है कि रिकॉर्ड विच दूध अते घी दी काल्पनिक खरीद अते स्किम्ड मिल्क वरगे उप-उत्पादां दी बिक्री दर्ज कीती गई।
जांच विच एह वी आरोप लगाया गया कि काल्पनिक खरीद लई बैंकिंग माध्यमां राहीं कीते भुगतान बाद विच हवाला नेटवर्क दे जरिए नकद वापस कर दित्ते जांदे सन। ED दा दावा है कि इस धन दा इस्तेमाल कथित फर्जी खरीदारां नूं भुगतान करन, मध्यस्थ डेयरियां नूं कमीशन देण अते मामले नाल जुड़े होर व्यक्तियां तक रकम पहुंचाउन लई कीता गया।
इन आरोपां दी पुष्टि होण ’ते मामले विच कथित वित्तीय धोखाधड़ी अते धन शोधन नाल जुड़े पहलू वी शामिल होणगे। फिलहाल एजेंसी इन लेनदेन नाल जुड़े दस्तावेजां अते वित्तीय कड़ियां दी जांच कर रही है।
16 ठिकाणियां ’ते तलाशी अते ₹2.7 करोड़ नकदी और बैंक राशि जब्त
ED ने इस तो पहलां 3 जून 2026 नूं देश दे छह राज्यां अते क्षेत्रां विच 16 ठिकाणियां ’ते तलाशी अभियान चलाया सी। एह स्थान उत्तर प्रदेश, तमिलनाडु, महाराष्ट्र, दिल्ली, राजस्थान अते आंध्र प्रदेश विच सन।
एजेंसी दे मुताबिक, तलाशी कथित मुख्य साजिशकर्तावां, मध्यस्थ डेयरियां, रासायनिक पदार्थां दे सप्लायरां अते वित्तीय लेनदेन विच मदद करन वाले लोकां नाल जुड़े परिस्सरां ’ते कीती गई।
इस कार्रवाई दौरान करीब 2.7 करोड़ रुपये दी नकदी अते बैंक खात्यां विच मौजूद राशि जब्त या फ्रीज कीती गई सी। ED ने इस तो बाद वित्तीय दस्तावेजां अते होर सबूतां दा विश्लेषण करदे होए जांच नूं अग्गे वधाया।
नवीं कार्रवाई विच 129.85 करोड़ रुपये दी संपत्तियां अस्थायी तौर ’ते अटैच कीतियां गईआं हन। एजेंसी दे मुताबिक, हुण तक अटैच, जब्त या फ्रीज कीतियां संपत्तियां दी कुल कीमत 132.55 करोड़ रुपये है।
दो प्रवर्तक गिरफ्तार, जांच जारी
ED पहलां ही भोले बाबा ऑर्गेनिक डेयरीमिल्क प्राइवेट लिमिटेड दे प्रवर्तक अते निदेशक विपिन जैन अते सुकृति फूड्स प्राइवेट लिमिटेड दे प्रवर्तक अते निदेशक कैलाश चंद मंगल नूं गिरफ्तार कर चुकी है। एजेंसी दा आरोप है कि दोहां ने कथित मिलावटी घी दे निर्माण अते इस दी सप्लाई दी व्यवस्था विच अहम भूमिका निभाई।
जांच एजेंसी संबंधित कंपनियां दे आपसी वित्तीय संबंधां, कथित मध्यस्थां दी भूमिका अते धन दे अंतिम इस्तेमाल दा पता लाउन लई बैंक खात्यां, कारोबारी रिकॉर्ड, भुगतान दस्तावेजां अते होर उपलब्ध सबूतां दी जांच कर रही है।
मामले विच शामिल कंपनियां अते व्यक्तियां दी जिम्मेदारी दा अंतिम निर्धारण जांच अते न्यायिक प्रक्रिया पूरी होण तो बाद ही होवेगा।






