ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੇਮ ਵਤਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰਹੱਦ-ਪਾਰ ਸੌਦੇ ਤਹਿਤ IDBI ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ 60.72% ਨਿਯੰਤਰਣ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 52,878 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (5.56 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਦੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਰਬਪਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਤਸ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ‘ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਵਾਰੇਨ ਬਫੇਟ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਮ ਵਤਸ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (CEO) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1950 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾਨ (IIT) ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਓਂਟਾਰੀਓ ਤੋਂ MBA ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਬੀਮਾ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਵਤਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਧੀਰਜਪੂਰਨ ਪਹੁੰਚ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਾਰੇਨ ਬਫੇਟ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਕਮੇਟੀ (CCEA) ਨੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ IDBI ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤਹਿਤ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ 30.48% ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ (LIC) ਆਪਣੀ 30.24% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ 60.72% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੌਦੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 52,878.08 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਮਤ 81 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ 15% ਅਤੇ LIC ਕੋਲ 19% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਾਕੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 34% ਹੋਵੇਗੀ।
ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਬੋਲੀ 75.99 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਐਕਵਾਇਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੌਦੇ ਲਈ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੇ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ IDBI ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕੁੱਲ ਗੈਰ-ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰ ਸੰਪਤੀਆਂ (NPA) ਅਨੁਪਾਤ 31.78% ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ 2.32% ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੇਮ ਵਤਸ ਲਈ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗਾਹਕ ਆਧਾਰ, ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ IDBI ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਡਿਜਿਟ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ, ਡਿਜਿਟ ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਅਤੇ IIFL ਕੈਪੀਟਲ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ IDBI ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦਮ ਸਬੰਧਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗਾ।
