ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਚਿੱਪ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ: ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੁਵਿਧਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 28 ਮਈ 2025 ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਵਿਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੁਣ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਰਗਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਤੰਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ੋਕ ਸਤੰਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਚਿੱਪ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵੇਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਚਿੱਪ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਲੰਘ ਸਕਣਗੇ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕੌਂਸਲਰ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
- ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਹੁਣ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।
- ਇਸ ਨੂੰ 'ਟਰੱਸਟਡ ਟਰੈਵਲਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ' ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 'ਡੀਜੀ ਯਾਤਰਾ' ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਸਰਲ ਹੋਵੇਗੀ।
80 ਲੱਖ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 80 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਲੱਭ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਹਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 511 ਲੋਕ ਸਭਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੁਵਿਧਾ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 32 ਲੋਕ ਸਭਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 50 ਲੱਖ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.5 ਕਰੋੜ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 17 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਣ।
ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਸਾਨ
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਈ-ਚਿੱਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਟੱਚ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਚੇਗਾ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਰਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਚਿੱਪ ਸਾਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਨਕਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਏਗੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬਣਾਏਗੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਗੇ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
