ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 91 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੁਪਏ ਨੇ 2 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 90.93 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ 90.90 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਰੁਪਇਆ 91.01 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਫਿਸਲ ਗਿਆ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਇਆ 12 ਪੈਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ 90.90 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਲਗਭਗ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਬੰਦ ਪੱਧਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 16 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਰੁਪਇਆ 91.14 ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ 90.93 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 91 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FII) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਚਲਦੇ ਰੁਪਇਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਟੈਰਿਫ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਧਮਕੀਆਂ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਹੈ।
ਫਿਨਰੇਕਸ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਮੁਖੀ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਭੰਸਾਲੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਟਰੰਪ ਦੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੋਖਿਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲਿਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ 29,315 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਸ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੁਪਇਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀਆਰ ਫੋਰੈਕਸ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਮਿਤ ਪਾਬਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਰੁਪਇਆ 91.07 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ 91.70 ਤੋਂ 92.00 ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ 90.30–90.50 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਰਯਾਤਕ ਅਤੇ ਆਯਾਤਕ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਦਰ ਤੋਂ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਯਾਤਕਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੋਖਿਮ ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੂੰਜੀ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਰੁਪਏ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ FII ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
