ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (NSE) ਦੇ ਇਨੀਸ਼ੀਅਲ ਪਬਲਿਕ ਆਫਰ (IPO) ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਿਯਾਮਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਕਿਊਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ (SEBI) ਨੇ 4 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ NSE ਨੂੰ ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਲੈਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਅਟਕੀ NSE ਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਮੁੜ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ।
NSE ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲਿਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਐਕਸਚੇਂਜ ਆਪਣਾ IPO ਕਦੋਂ ਲਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਕਿਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੂਨ ਵਿੱਚ DRHP ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
NSE ਨੇ 17 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ SEBI ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਡਰਾਫਟ ਰੈਡ ਹੇਰਿੰਗ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ (DRHP) ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਲਿਸਟਿੰਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। NSE ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਯਾਮਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕੀ ਸੀ।
SEBI ਤੋਂ ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਲੈਟਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ IPO ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, NSE ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ IPO ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, IPO ਦੀ ਤਾਰੀਖ, ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਇਸ਼ੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ NSE ਜਲਦ ਹੀ ਰੈਡ ਹੇਰਿੰਗ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ (RHP) ਦਾਖਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਲਿਸਟਿੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ।
NSE IPO ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ 30,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ NSE IPO ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਫਰ ਫਾਰ ਸੇਲ (OFS) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ NSE ਖੁਦ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣਗੇ। DRHP ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 14.89 ਕਰੋੜ ਇਕਵਿਟੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ NSE ਦੀ ਲਗਭਗ 6 ਫੀਸਦੀ ਪੇਡ-ਅਪ ਇਕਵਿਟੀ ਕੈਪੀਟਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।
ਅਨਲਿਸਟਿਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ NSE ਦੀ ਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ IPO ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ 30,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਲਗਭਗ 5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ IPO ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ NSE ਦਾ ਇਸ਼ੂ ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ 27,870 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ IPO ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਿਮ IPO ਸਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪਤਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਤੈਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੱਗੇਗਾ।
SBI ਸਮੇਤ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣਗੇ
NSE ਦੇ IPO ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ SBI ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ OFS ਵਿੱਚ SBI ਲਗਭਗ 2.475 ਕਰੋੜ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ MS Strategic (Mauritius), Canada Pension Plan Investment Board (CPPIB), Aranda Investments, Bank of Baroda ਅਤੇ Stock Holding Corporation of India ਵੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਆਫਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ GIC Re, New India Assurance, National Insurance Company ਅਤੇ United India Insurance Company ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
