ISRO NVS-03 ఉపగ్రహం భూసమకాలిక కక్ష్యలోకి చేరిక.. నాలుగు కక్ష్య మార్పులు విజయవంతం

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO)కు చెందిన NVS-03 ఉపగ్రహం విజయవంతంగా నిర్దేశిత భూసమకాలిక కక్ష్యలోకి (Geosynchronous Orbit) చేరుకుంది. ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేర్చేందుకు ISRO నాలుగుసార్లు కక్ష్య మార్పు ప్రక్రియలను నిర్వహించింది. ఈ నాలుగు ప్రక్రియలు విజయవంతంగా పూర్తయ్యాయి.

ఈ విషయాన్ని ISRO బుధవారం, 2026 నవంబర్ 4న వెల్లడించింది. ఉపగ్రహ కక్ష్యను మార్చేందుకు దాని ఇంజిన్‌ను నాలుగుసార్లు మండించినట్లు అంతరిక్ష సంస్థ తెలిపింది. ప్రస్తుతం ఉపగ్రహంలోని అన్ని కీలక వ్యవస్థలు సాధారణ స్థితిలో ఉన్నాయని వెల్లడించింది.

నాలుగు దశల్లో ఉపగ్రహ కక్ష్య మార్పు

NVS-03 ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేర్చేందుకు ISRO శాస్త్రవేత్తలు ప్రయోగం అనంతరం కొన్ని రోజులుగా పనిచేశారు. ప్రయోగించిన వెంటనే ఉపగ్రహం తుది కక్ష్యలోకి చేరలేదు. తొలుత దానిని భూమి చుట్టూ దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు. అనంతరం దాని కక్ష్య ఎత్తును క్రమంగా పెంచారు.

ISRO తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఉపగ్రహ కక్ష్యను మార్చేందుకు చేపట్టిన నాలుగు ప్రక్రియలూ విజయవంతమయ్యాయి. ఈ సమయంలో దాని లిక్విడ్ అపోజీ మోటార్ (LAM) ఇంజిన్‌ను మొత్తం 6,164 సెకన్ల పాటు పనిచేయించారు.

ప్రస్తుతం NVS-03 భూమి నుంచి సుమారు 35,765 కిలోమీటర్ల నుంచి 36,196 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని కక్ష్యలోకి చేరుకుంది. దీని కక్ష్య వంపు 29.98 డిగ్రీలుగా ఉంది. ఉపగ్రహంలోని అన్ని కీలక వ్యవస్థలు సాధారణ స్థితిలో ఉన్నాయని ISRO వెల్లడించింది.

అక్టోబర్ 30న శ్రీహరికోట నుంచి ప్రయోగం

NVS-03 ఉపగ్రహాన్ని 2026 అక్టోబర్ 30వ తేదీ రాత్రి 11 గంటల 51 నిమిషాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోట సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి ప్రయోగించారు. ఇందుకోసం GSLV-F18 రాకెట్‌ను ఉపయోగించారు.

ప్రయోగం అనంతరం రాకెట్ ఉపగ్రహాన్ని 170.3 కిలోమీటర్ల నుంచి 38,080 కిలోమీటర్ల వరకు విస్తరించిన ప్రారంభ కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబర్ 31న తొలిసారిగా దాని కక్ష్యను మార్చారు. ఇందుకోసం ఇంజిన్‌ను 2,174.8 సెకన్ల పాటు పనిచేయించారు.

ఆ తర్వాత కూడా ఉపగ్రహ కక్ష్యలో మార్పులు చేపట్టారు. నాలుగు విజయవంతమైన ప్రక్రియల అనంతరం అది భూసమకాలిక కక్ష్యలోకి చేరుకుంది. GSLV రాకెట్‌కు ఇది 20వ ప్రయోగం.

NavIC నావిగేషన్ వ్యవస్థ కోసం రూపొందించిన NVS-03

NVS-03 భారతదేశ స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ NavIC కోసం రూపొందించిన ఉపగ్రహం. NavIC పూర్తి పేరు Navigation with Indian Constellation. ఒక ప్రాంతం యొక్క స్థానం, దిశ, సమయానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించేందుకు ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు.

అమెరికాకు చెందిన GPS మాదిరిగానే ఇది భారతదేశ సొంత ప్రాంతీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ. రోడ్లపై మార్గాలను గుర్తించడం, సముద్ర నౌకల రాకపోకలు, రవాణా వ్యవస్థలు, ఇతర కీలక సేవల్లో దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.

NVS-03 అనేది కొత్త తరం ఐదు నావిగేషన్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో మూడవ ఉపగ్రహం. ప్రస్తుత NavIC నెట్‌వర్క్‌ను మరింత బలోపేతం చేయడం, దాని సేవలను నిరంతరంగా కొనసాగించడం ఈ శ్రేణి లక్ష్యం.

భారత్‌తో పాటు పొరుగు ప్రాంతాలకు నావిగేషన్ సేవలు

ISRO తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, భారతదేశంతో పాటు దాని సరిహద్దుల నుంచి సుమారు 1,500 కిలోమీటర్ల పరిధిలోని ప్రాంతాలకు నావిగేషన్ సేవలను అందించేలా NVS-03ను రూపొందించారు.

ఈ ఉపగ్రహంలో L1, L5, S-బ్యాండ్ సిగ్నల్ సదుపాయాలు ఉన్నాయి. ఇందులో L1 సిగ్నల్‌ను చేర్చడం వల్ల భవిష్యత్తులో వివిధ రకాల నావిగేషన్ పరికరాల్లో NavIC వినియోగం సులభతరం కావచ్చు.

NVS-03లో భారత్‌లోనే అభివృద్ధి చేసిన అణు గడియారాన్ని (Atomic Clock) కూడా అమర్చారు. దీనితో పాటు విదేశాల నుంచి కొనుగోలు చేసిన అణు గడియారాలు కూడా ఉన్నాయి. నావిగేషన్ ఉపగ్రహాలకు అత్యంత కచ్చితమైన సమయ సమాచారం అవసరం. ఈ సమయ సమాచారం ఆధారంగా భూమిపై ఉన్న పరికరాలు తమ స్థానాన్ని గుర్తిస్తాయి.

NVS-02 ప్రయోగంలో సమస్య తర్వాత NVS-03 విజయం

NVS-03 నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేరుకోవడం ISROకు ముఖ్యమైన పరిణామం. ఎందుకంటే అంతకుముందు NVS-02 మిషన్‌లో సాంకేతిక సమస్య ఎదురైంది.

NVS-02 ఉపగ్రహాన్ని 2025 జనవరి 29న ప్రయోగించారు. రాకెట్ దానిని ప్రారంభ కక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, ఆ తర్వాత ఉపగ్రహ కక్ష్య ఎత్తును పెంచే ప్రక్రియ పూర్తికాలేదు.

నిర్వహించిన పరిశీలనలో ఇంజిన్‌కు సంబంధించిన ఆక్సిడైజర్ వాల్వులు తెరుచుకోలేదని గుర్తించారు. దీంతో ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేర్చడం సాధ్యపడలేదు.

ప్రస్తుతం NVS-03 కక్ష్య మార్పునకు సంబంధించిన నాలుగు ప్రక్రియలూ విజయవంతం కావడంతో ISROకు ఊరట లభించింది. అయితే, ఉపగ్రహం నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి చేరుకోవడం, దాని నావిగేషన్ సేవలు ప్రారంభం కావడం రెండు వేర్వేరు ప్రక్రియలు. సేవలను ప్రారంభించడానికి ముందు అవసరమైన సాంకేతిక పరీక్షలను పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.