દિવાળી બાદ રાજસ્થાનના અલવરમાં હવાની ગુણવત્તા સતત ખરાબ બનેલી છે. મંગળવાર, 10 નવેમ્બરની સવારે શહેરનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 265 નોંધાયો હતો. રાત્રિના સમયે પ્રદૂષણનું સ્તર વધી રહ્યું છે, જ્યારે બપોરે સૂર્યપ્રકાશ અને હવાની અવરજવર વધતાં તેમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળે છે. આગામી દિવસોમાં સવારે અને સાંજે ઠંડીમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે.
નવેમ્બરનો બીજો સપ્તાહ શરૂ થતાં જ અલવરના હવામાનમાં ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. સવારે અને સાંજે હળવી ઠંડીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. જોકે, શહેરના લોકો માટે સૌથી મોટી સમસ્યા હવાની ખરાબ ગુણવત્તા છે. દિવાળી બાદથી શહેરમાં પ્રદૂષણના સ્તરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો નથી.
મંગળવાર, 10 નવેમ્બરની સવારે પણ હવાની સ્થિતિ ખરાબ રહી હતી. AQI.inના જણાવ્યા અનુસાર, સવારે 8 વાગ્યે 51 મિનિટે શહેરનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ 265 નોંધાયો હતો. ભારતીય હવા ગુણવત્તા સૂચકાંકના માપદંડો અનુસાર આ સ્તર ખરાબ શ્રેણીમાં આવે છે.
આ દરમિયાન હવામાં રહેલા સૂક્ષ્મ પ્રદૂષક કણોનું પ્રમાણ પણ ઊંચું નોંધાયું હતું. PM 2.5નું સ્તર 181 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર અને PM 10નું સ્તર 211 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર નોંધાયું હતું.
આ ધૂળ અને ધુમાડાના અત્યંત નાના કણો છે, જે શ્વાસ દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે. ખાસ કરીને PM 2.5ના કણો ખૂબ જ સૂક્ષ્મ હોવાથી લાંબા સમય સુધી તેમના સંપર્કમાં રહેવાથી શ્વસન સંબંધિત સમસ્યાઓ વધી શકે છે.
દિવાળી બાદથી શહેરની હવાની ગુણવત્તા સતત ખરાબ રહી છે. સોમવારે પણ પ્રદૂષણનું પ્રમાણ ઊંચું હતું અને મંગળવારની સવાર સુધી તેમાં કોઈ મોટો ઘટાડો નોંધાયો નહોતો.
અલવરમાં દિવસ દરમિયાન પ્રદૂષણનું સ્તર એકસરખું રહેતું નથી. રાત્રિ થતાં જ હવાની ગુણવત્તા બગડવા લાગે છે. સવારે પણ પ્રદૂષણનું પ્રમાણ ઊંચું રહે છે. તેનાથી વિપરીત, બપોરે સૂર્યપ્રકાશ અને હવાની અવરજવર વધતાં પ્રદૂષક કણોનું પ્રમાણ થોડું ઘટે છે.
રાત્રિના સમયે તાપમાનમાં ઘટાડો અને પવનની ગતિ ધીમી પડવાથી પ્રદૂષક કણો જમીનની નજીક એકત્રિત થઈ શકે છે. પરિણામે સવાર સુધી હવાની ગુણવત્તા ખરાબ રહેવાની શક્યતા છે.
જોકે, બપોરે પ્રદૂષણના સ્તરમાં ઘટાડો થવાનો અર્થ એ નથી કે શહેરની હવા સંપૂર્ણપણે સ્વચ્છ થઈ ગઈ છે. સાંજ પડ્યા બાદ ફરીથી AQIમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વહેલી સવારે ઘરની બહાર નીકળતા લોકોએ વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર પડી શકે છે.
પ્રદૂષણની સાથે અલવરના હવામાનમાં પણ ધીમે ધીમે ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. મંગળવારની સવારે આકાશમાં હળવા વાદળો જોવા મળ્યા હતા. સવારે ઠંડકનો અનુભવ થયો હતો, જ્યારે દિવસ આગળ વધતાં તાપમાનમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
હવામાન વિભાગની આગાહી અનુસાર, મંગળવારે શહેરનું મહત્તમ તાપમાન 31 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન આશરે 15 ડિગ્રી રહેવાનું અનુમાન છે.
દિવસ અને રાત્રિના તાપમાનમાં આશરે 16 ડિગ્રીનો તફાવત રહેવાને કારણે બપોરે હળવી ગરમી, જ્યારે સવારે અને સાંજે ઠંડીનો અનુભવ થઈ શકે છે. નવેમ્બર આગળ વધવાની સાથે રાત્રિના તાપમાનમાં વધુ ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
આગામી કેટલાક દિવસોમાં અલવરના દિવસના તાપમાનમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. હવામાનની આગાહી અનુસાર, 11 અને 12 નવેમ્બરે મહત્તમ તાપમાન આશરે 30 ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેવાની શક્યતા છે.
ત્યારબાદ 13 નવેમ્બરે તાપમાન ઘટીને 28 ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, આ ઘટાડો લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે તે જરૂરી નથી. 14 નવેમ્બરે મહત્તમ તાપમાન 29 ડિગ્રી અને 15 નવેમ્બરે ફરીથી વધીને 31 ડિગ્રી સુધી પહોંચવાનું અનુમાન છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન આકાશ મોટાભાગે સ્વચ્છ રહેવાની શક્યતા છે. હાલ વરસાદની કોઈ ખાસ સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી નથી. દિવસ દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશ રહેશે, પરંતુ સવારે અને સાંજે ઠંડીનો અનુભવ અગાઉ કરતાં વધુ થઈ શકે છે.
અલવરમાં રાત્રિ અને સવારના સમયે પ્રદૂષણનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને લોકોએ પોતાની દિનચર્યામાં સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ખાસ કરીને નાનાં બાળકો, વૃદ્ધો અને શ્વસન સંબંધિત બીમારીઓથી પીડિત લોકોએ પ્રદૂષિત હવામાં લાંબા સમય સુધી રહેવાનું ટાળવું જોઈએ.
સવારે પ્રદૂષણનું પ્રમાણ વધુ હોય ત્યારે ખુલ્લાં મેદાનોમાં અથવા રસ્તાની આસપાસ દોડવા અને ભારે કસરત કરવાથી તકલીફ વધી શકે છે. જો બહાર નીકળવું જરૂરી હોય તો સારી રીતે ફિટ થતું N95 માસ્ક ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.
