વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલે પોતાની અંદાજે ₹43,500 કરોડની સંપત્તિમાંથી 75 ટકા હિસ્સો સામાજિક કાર્યો અને જનકલ્યાણ માટે સમર્પિત કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે. તેમના ધ્યાનના મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં બાળકોનું શિક્ષણ, પોષણ અને આરોગ્ય, મહિલા સશક્તિકરણ તથા યુવાનો માટે રોજગારની તકો સામેલ છે.
સ્ક્રેપના વ્યવસાયથી શરૂ થયેલી સફર
અનિલ અગ્રવાલે બિહારના પટનાથી નીકળીને નાના સ્તરે સ્ક્રેપના વ્યવસાયથી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. સમય જતાં તેમણે પોતાના વ્યવસાયનો વિસ્તાર કર્યો અને વેદાંતા જેવા વૈશ્વિક બિઝનેસ ગ્રુપનો પાયો નાખ્યો.
આજે અગ્રવાલ ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓમાં સામેલ છે અને તેમની સંપત્તિ અંદાજે ₹43,500 કરોડ હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, આર્થિક સફળતા સાથે હવે તેમનો ભાર સંપત્તિને સામાજિક પરિવર્તનના માધ્યમ તરીકે ઉપયોગ કરવા પર છે. તેમણે પોતાની સંપત્તિમાંથી 75 ટકા હિસ્સો સામાજિક કાર્યો અને જનકલ્યાણ માટે આપવાનો સંકલ્પ લીધો છે.
અગ્રવાલનું માનવું રહ્યું છે કે વ્યવસાયથી પ્રાપ્ત સંપત્તિ પર માત્ર પરિવારનો અધિકાર હોવો જોઈએ નહીં. તેમના જણાવ્યા મુજબ સંપત્તિનો મોટો હિસ્સો સમાજના એવા વર્ગો સુધી પહોંચવો જોઈએ, જેમને તેની સૌથી વધુ જરૂર છે.
બાળકોના શિક્ષણ અને પોષણ પર ભાર
અનિલ અગ્રવાલના પરોપકારી કાર્યોમાં બાળકોનું શિક્ષણ, પોષણ અને આરોગ્ય મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ રહી છે. જાન્યુઆરી 2026માં તેમના પુત્ર અગ્નિવેશ અગ્રવાલના નિધન બાદ તેમણે પોતાના આ સંકલ્પને ફરીથી વ્યક્ત કર્યો હતો.
તે સમયે તેમણે પરિવારના એક મોટા સપનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે દેશમાં કોઈ બાળક ભૂખ્યું સૂવું ન જોઈએ અને આર્થિક નબળાઈને કારણે કોઈ બાળકનું શિક્ષણ અટકવું ન જોઈએ. આ વિચાર હેઠળ તેમની સંપત્તિનો મોટો હિસ્સો બાળકો સાથે જોડાયેલા સામાજિક હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાની વાત સામે આવી છે.
તેમના જણાવ્યા મુજબ સમાજના ભવિષ્યને મજબૂત બનાવવા માટે બાળકોના શરૂઆતના વર્ષોમાં રોકાણ કરવું જરૂરી છે. સારું પોષણ અને શિક્ષણ બાળકોના વિકાસની સાથે તેમના ભવિષ્યની તકોને પણ અસર કરે છે.
મહિલા સશક્તિકરણ અને રોજગાર પણ એજન્ડામાં
અનિલ અગ્રવાલની પ્રસ્તાવિત પરોપકારી પહેલ માત્ર બાળકો પૂરતી મર્યાદિત નથી. મહિલાઓને આત્મનિર્ભર બનાવવા અને યુવાનોને સન્માનજનક રોજગારની તકો ઉપલબ્ધ કરાવવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
મહિલાઓ માટે કૌશલ્ય તાલીમ અને આત્મનિર્ભરતાની તકો ઉપલબ્ધ કરાવવી તેમના સામાજિક કાર્યોનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે. યુવાનો માટે રોજગારની તકો ઊભી કરવી પણ તેમના વ્યાપક જનકલ્યાણના હેતુમાં સામેલ છે. તેમનું માનવું છે કે સમાજના વિકાસ માટે મહિલાઓ અને યુવાનોને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવું જરૂરી છે.
‘નંદ ઘર’ દ્વારા આંગણવાડી કેન્દ્રોનું આધુનિકીકરણ
અનિલ અગ્રવાલની સામાજિક પહેલોમાં ‘નંદ ઘર’ પ્રોજેક્ટ મુખ્ય છે. તેનો હેતુ દેશભરના આંગણવાડી કેન્દ્રોને આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ કરવાનો છે. આ કેન્દ્રો દ્વારા બાળકોને વધુ સારું પ્રારંભિક શિક્ષણ અને પોષણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની દિશામાં કામ કરવામાં આવે છે.
નંદ ઘર પહેલમાં મહિલાઓ માટે કૌશલ્ય વિકાસ અને આત્મનિર્ભરતાની તકો ઉપલબ્ધ કરાવવા પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. આ રીતે એક જ પ્લેટફોર્મ દ્વારા બાળકો અને મહિલાઓ સાથે જોડાયેલા અનેક સામાજિક મુદ્દાઓ પર કામ કરવાનો હેતુ રાખવામાં આવ્યો છે.
75 ટકા સંપત્તિ સામાજિક કાર્યો માટે આપવાનો સંકલ્પ
અનિલ અગ્રવાલે પોતાની 75 ટકા સંપત્તિ સામાજિક કાર્યો માટે આપવાનો નિર્ણય એવા સમયે ફરીથી વ્યક્ત કર્યો છે, જ્યારે તેઓ પોતાની વ્યવસાયિક સફરની સફળતાને સામાજિક જવાબદારી સાથે જોડીને જોઈ રહ્યા છે. તેમના માટે સંપત્તિ માત્ર વ્યક્તિગત સિદ્ધિ નથી, પરંતુ સમાજમાં પરિવર્તન લાવવાનું સાધન પણ છે.
બાળકોના શિક્ષણ અને પોષણથી લઈને મહિલા સશક્તિકરણ અને યુવાનોના રોજગાર સુધી, તેમના પરોપકારી એજન્ડાનો વ્યાપ વિશાળ છે. તેમનો આ સંકલ્પ એ વિચારને સામે લાવે છે કે મોટી સંપત્તિનો વારસો માત્ર પરિવાર માટે સંપત્તિ છોડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમાજમાં લાંબા સમય સુધી પરિવર્તન માટે પાયો નાખવાનો પણ હોઈ શકે છે.
