બિહારમાં છઠ મહાપર્વની તૈયારીઓ શરૂ થતાં જ હરિયાણાના પાણીપતથી પોતાના વતન પરત ફરતા પ્રવાસી મજૂરોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. બિહાર જતી ટ્રેનોના સામાન્ય ડબ્બાઓમાં ભારે ભીડને કારણે મુસાફરોને ટ્રેનમાં ચઢવામાં પણ મુશ્કેલી પડી રહી છે.
પાણીપત રેલવે જંક્શન પર આ દિવસોમાં બિહાર જતાં મુસાફરોની ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે. સવારથી સાંજ સુધી મોટી સંખ્યામાં લોકો સામાન સાથે રેલવે સ્ટેશન પહોંચી રહ્યા છે. તેમાં મોટાભાગના એવા મજૂરો છે, જેઓ પાણીપતની વિવિધ ફેક્ટરીઓ અને ઔદ્યોગિક એકમોમાં કામ કરે છે.
છઠ પૂજા નજીક આવતાં તમામ લોકો વહેલી તકે પોતાના ઘરે પહોંચવા માગે છે. ટ્રેન આવે તે પહેલાં જ પ્લેટફોર્મ પર મુસાફરોની ભીડ એકઠી થઈ જાય છે. ટ્રેન સ્ટેશન પર પહોંચતાં જ તેમાં ચઢવા માટે મુસાફરો આગળ વધે છે.
મુસાફરોની સંખ્યા વધુ હોવાથી સ્ટેશન પર અવ્યવસ્થાની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. ઘણા લોકોને ટ્રેનમાં જગ્યા મળતી નથી અને તેમને બીજી ટ્રેનની રાહ જોવી પડે છે.
બિહાર જતી ટ્રેનોના સામાન્ય ડબ્બાઓમાં સૌથી વધુ ભીડ જોવા મળી રહી છે. ઘણા ડબ્બાઓ પહેલેથી જ મુસાફરોથી ભરેલા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં પાણીપતથી ટ્રેનમાં ચઢતા લોકોને અંદર પ્રવેશવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
કેટલાક મુસાફરો સામાન સાથે દરવાજા પાસે ઊભા રહે છે, જ્યારે અન્ય લોકો ડબ્બામાં થોડી જગ્યા મળવાની આશામાં રાહ જોતા જોવા મળે છે. ભીડ એટલી વધારે છે કે શૌચાલયની આસપાસનો વિસ્તાર પણ મુસાફરોથી ભરેલો જોવા મળે છે.
નાનાં બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે મુસાફરી કરતા પરિવારોને વધુ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સામાન સંભાળવા ઉપરાંત પરિવારના તમામ સભ્યોને એકસાથે ટ્રેનમાં ચઢાવવામાં પણ મુશ્કેલી પડી રહી છે.
ટ્રેનના ડબ્બાઓ પહેલેથી જ ભરેલા હોવાને કારણે દરવાજા બંધ હોય ત્યારે પ્લેટફોર્મ પર ઊભેલા મુસાફરોની મુશ્કેલી વધી જાય છે. ઘણી વખત મુસાફરો પ્લેટફોર્મ પર જ રહી જાય છે અને તેમને ટ્રેનમાં ચઢવાની તક મળતી નથી.
ડબ્બાની અંદર મુસાફરોની સંખ્યા વધુ હોવાથી નવા મુસાફરો માટે અંદર જવાનો રસ્તો બનાવવો મુશ્કેલ બને છે. આ કારણે ટ્રેન સ્ટેશન પર ઊભી હોય ત્યારે પણ કેટલાક મુસાફરો તેમાં ચઢી શકતા નથી.
પરિવાર સાથે મુસાફરી કરતા લોકો પર પણ ભીડની અસર પડી રહી છે. બાળકો અને સામાન સાથે ભીડમાંથી આગળ વધવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. ઘણા મુસાફરોને મુસાફરી માટે વધારાનો સમય રાહ જોવી પડી રહી છે.
પાણીપત એક મોટું ઔદ્યોગિક શહેર છે. અહીં કાપડ ઉદ્યોગ સહિત વિવિધ ફેક્ટરીઓમાં બિહારના મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસી મજૂરો કામ કરે છે. રોજગાર માટે ઘરથી દૂર રહેતા આ કર્મચારીઓ છઠ પૂજાના અવસરે પોતાના ગામ પરત ફરવા માગે છે.
ઘણા મજૂરો આખું વર્ષ કામમાં વ્યસ્ત રહે છે અને તહેવારના સમયે જ પરિવાર સાથે થોડા દિવસ વિતાવવાની તક મળે છે. આ જ કારણ છે કે છઠ પૂજા નજીક આવતાં બિહાર જતી ટ્રેનોમાં મુસાફરોની સંખ્યા વધી જાય છે.
મજૂરો માટે વતન પરત ફરવાની મુસાફરી સરળ નથી. રેલવે સ્ટેશન પહોંચ્યા પછી પણ ટ્રેનમાં જગ્યા મળશે કે નહીં તેની ચિંતા રહે છે. તેમ છતાં લોકો કોઈક રીતે પોતાના ઘરે પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
બિહારના લોકો માટે છઠ પૂજા પરિવાર અને પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલો મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે. ચાર દિવસ સુધી ચાલતા આ મહાપર્વમાં સૂર્યદેવ અને છઠ્ઠી મૈયાની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને પૂજાની તૈયારીઓ કરે છે.
પાણીપતથી પરત ફરી રહેલા પ્રવાસીઓ પણ સમયસર પોતાના ગામ પહોંચી શકે તેવી આશા સાથે મુસાફરી કરી રહ્યા છે. તેમના પરિવારજનો ઘરે તેમની રાહ જોઈ રહ્યા છે. લાંબી મુસાફરી અને ટ્રેનોમાં ભારે ભીડ હોવા છતાં તેઓ વતન પરત ફરી રહ્યા છે.
છઠ પૂજાના અવસરે દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસી મજૂરો બિહાર પરત ફરે છે. આ વર્ષે પણ પાણીપત રેલવે સ્ટેશન પર તેની અસર જોવા મળી રહી છે.
ટ્રેનોમાં વધતી ભીડને કારણે મુસાફરોની સુરક્ષિત મુસાફરી સામે પણ પડકાર ઊભો થયો છે. ખાસ કરીને સામાન્ય ડબ્બાઓમાં દરવાજાની આસપાસ ઊભા રહીને મુસાફરી કરવી જોખમી બની શકે છે.
બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે મુસાફરી કરતા પરિવારો માટે ભીડથી બચવું અને સામાન સુરક્ષિત રાખવું પણ જરૂરી છે. ટ્રેનમાં ચઢતી વખતે ધક્કામુક્કીથી બચવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
બિહાર જતાં મુસાફરોને મુસાફરી પહેલાં ભારતીય રેલવેના સત્તાવાર માધ્યમો દ્વારા ટ્રેનની માહિતી અને બેઠકની ઉપલબ્ધતા તપાસવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ટ્રેનનો સમય અને અન્ય જરૂરી માહિતી ભારતીય રેલવેની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા NTES દ્વારા મેળવી શકાય છે.
