Google Mapsે 21 વર્ષમાં એક સંકટગ્રસ્ત સ્ટાર્ટઅપથી વિશ્વના સૌથી મોટા નેવિગેશન પ્લેટફોર્મ સુધીનો વિકાસ કર્યો છે. ઇન્ટરએક્ટિવ મેપ ટેકનોલોજી, સતત અપગ્રેડ અને મજબૂત રેવેન્યુ મોડલના આધાર પર તે આજે Alphabet માટે હજારો કરોડ રૂપિયાનું મહત્વપૂર્ણ આવક સ્ત્રોત બની ગયું છે.
Google Mapsની શરૂઆત ઓસ્ટ્રેલિયાના Where2 નામના સ્ટાર્ટઅપથી થઈ હતી, જે Lars Rasmussen અને Jens Rasmussen ભાઈઓએ સ્થાપ્યું હતું. તે સમયગાળા દરમિયાન MapQuest જેવા સ્થિર નકશાઓનો પ્રચાર હતો, જ્યારે Where2એ ઇન્ટરએક્ટિવ અને ડ્રેગ કરી શકાય તેવા મેપ્સનો વિચાર રજૂ કર્યો હતો. તેનું પ્રારંભિક પ્રોડક્ટ ‘Expedition’ ડેસ્કટોપ એપ હતું, જેને ડાઉનલોડ કરવું પડતું હતું.
ફંડિંગ અટકતાં Where2 સ્ટાર્ટઅપ સંકટમાં આવી ગયું. આ દરમિયાન Googleના સહ-સ્થાપક Larry Pageનું ધ્યાન આ ટેકનોલોજી પર ગયું. Googleએ Where2ને ખરીદી તેને બ્રાઉઝર આધારિત પ્લેટફોર્મમાં રૂપાંતરિત કર્યું. આ નિર્ણય Google Mapsના ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થયો.
2005માં લોન્ચ પહેલાં Google Mapsનું લીક થવું નોંધપાત્ર ઘટના બની. વપરાશકર્તાઓએ પ્રથમ વખત સ્મૂથ અને ડ્રેગ કરી શકાય તેવા ડિજિટલ મેપ્સનો અનુભવ કર્યો. બાદમાં સેટેલાઇટ ઇમેજરી, લોકેશન લેયર્સ અને ડેવલપર API જેવા ફીચર્સ ઉમેરવામાં આવ્યા.
મોબાઇલ એપ, રિયલ-ટાઇમ ટ્રાફિક માહિતી, GPS નેવિગેશન અને AI આધારિત રૂટ ઑપ્ટિમાઇઝેશનના સમાવેશથી Google Maps દૈનિક ઉપયોગ માટેનું સાધન બની ગયું. 2006 સુધીમાં તે વિશ્વનો સૌથી મોટો મેપ પ્રોવાઇડર બની ગયું હતું અને આજે પણ ટેકનોલોજી તથા ડેટા સ્કેલના આધાર પર કાર્યરત છે.
Google Maps હવે માત્ર નેવિગેશન એપ નહીં પરંતુ મજબૂત આવક સાધન છે. અહેવાલો મુજબ 2019માં તેનો રેવેન્યુ આશરે 3 અબજ ડોલર હતો, જે 2023 સુધીમાં વધીને 11 અબજ ડોલર, એટલે કે લગભગ 1 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ થયો.
આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત જાહેરાતો છે. મેપ્સ પર દર્શાવાતી જાહેરાતો, પ્રમોટેડ પિન્સ અને સ્પોન્સર્ડ રિઝલ્ટ્સ માટે કંપનીઓ ચૂકવણી કરે છે. ઉપરાંત Google Maps API અને લોકેશન સર્વિસિસના ઉપયોગ બદલ ડેવલપર્સ અને વ્યવસાયોથી ફી લેવામાં આવે છે.
