મોબાઇલ સિમ કાર્ડનો ઉપયોગ આજે લગભગ દરેક વ્યક્તિ કરે છે. બેંકિંગ, ઓનલાઇન પેમેન્ટ, સરકારી યોજનાઓ અને જરૂરી દસ્તાવેજો સંબંધિત કામગીરીમાં મોબાઇલ નંબરની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. આવી સ્થિતિમાં જો કોઈ અન્ય વ્યક્તિ તમારી ઓળખ અથવા દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને સિમ કાર્ડ મેળવી લે, તો તે તમારા માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. ઘણી વખત લોકોને એ પણ જાણ હોતી નથી કે તેમના નામે કેટલાં મોબાઇલ કનેક્શન સક્રિય છે. તેથી પોતાના નામે જારી થયેલાં સિમ કાર્ડની તપાસ કરવી જરૂરી છે.
પટનામાં 15.69 લાખ સિમ કાર્ડ બંધ કરવામાં આવ્યાં હોવાના અહેવાલ બાદ મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓ માટે એ જાણવું મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યું છે કે તેમના નામે કેટલાં સિમ કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યાં છે અને કોઈ અજાણ્યો નંબર તેમના નામે ઉપયોગમાં તો નથી લેવાતો. જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતીમાં આ સિમ કાર્ડ બંધ કરવામાં આવ્યાં તે સમયગાળો, તેનાં કારણો અને કાર્યવાહીનો વ્યાપ અંગેની વિસ્તૃત વિગતો સ્પષ્ટ નથી. તેથી આ આંકડાને કોઈ ચોક્કસ શ્રેણીના નકલી સિમ કાર્ડ સાથે જોડતાં પહેલાં સત્તાવાર માહિતીની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.
મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓ ઘરે બેઠાં જ પોતાના નામે જારી થયેલાં મોબાઇલ કનેક્શનની માહિતી મેળવી શકે છે. આ માટે કેન્દ્ર સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગની સંચાર સાથી વેબસાઇટનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ 'Know Your Mobile Connections' સુવિધા દ્વારા પોતાના નામે કેટલાં મોબાઇલ કનેક્શન જારી કરવામાં આવ્યાં છે તેની તપાસ કરી શકાય છે.
સૌપ્રથમ સત્તાવાર વેબસાઇટ https://sancharsaathi.gov.in પર જાઓ. ત્યારબાદ મોબાઇલ કનેક્શન સંબંધિત વિકલ્પ પસંદ કરીને તમારો મોબાઇલ નંબર દાખલ કરો. ત્યાર પછી કેપ્ચા ભરીને OTP દ્વારા ચકાસણી પૂર્ણ કરો.
ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ તમારા નામ સાથે જોડાયેલાં મોબાઇલ કનેક્શનની યાદી દેખાઈ શકે છે. આ યાદીમાં દર્શાવેલા તમામ નંબરો ધ્યાનપૂર્વક તપાસો અને ઓળખો કે કયો નંબર તમારો છે તથા કયો નંબર તમે લીધો નથી.
જો યાદીમાં એવો કોઈ મોબાઇલ નંબર દેખાય જે તમે જારી કરાવ્યો નથી અથવા જેનો તમે ઉપયોગ કરતા નથી, તો પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ સંબંધિત વિકલ્પ દ્વારા તેની ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. સંચાર સાથીની સુવિધામાં આવા કનેક્શનની ઓળખ કરીને તેની જાણ કરવાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.
ફરિયાદ નોંધાવતી વખતે સાચી માહિતી આપવી અને પોર્ટલ પર આપવામાં આવેલી સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે. ફરિયાદ મળ્યા બાદ સંબંધિત ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતા અને વિભાગ નિર્ધારિત પ્રક્રિયા અનુસાર મામલાની તપાસ કરી શકે છે.
જો નકલી સિમ કાર્ડ અથવા અજાણ્યા મોબાઇલ કનેક્શનની જાણ થાય, તો સમયસર ફરિયાદ નોંધાવવી જરૂરી છે. અન્ય વ્યક્તિ તમારી ઓળખનો ઉપયોગ કરીને મેળવેલા સિમ કાર્ડનો ઉપયોગ છેતરપિંડી, નકલી કોલ અથવા અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે કરી શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં અજાણ્યો નંબર દેખાતાં જ ગભરાવવાને બદલે પહેલાં ખાતરી કરો કે સંબંધિત કનેક્શન ખરેખર તમારા નામે જારી કરવામાં આવ્યું છે કે નહીં. ત્યારબાદ સત્તાવાર પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવો અને જરૂર જણાય તો સંબંધિત મોબાઇલ કંપનીનો પણ સંપર્ક કરો.
ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે અજાણ્યા નંબરની ફરિયાદ નોંધાવવાનો અર્થ એ નથી કે તે નંબર તરત જ બંધ થઈ જશે. ફરિયાદની તપાસ અને કનેક્શન બંધ કરવાની પ્રક્રિયા સંબંધિત નિયમો અનુસાર પૂર્ણ કરવામાં આવે છે.
પોતાની ઓળખ સુરક્ષિત રાખવા માટે મોબાઇલ પર આવતા OTP અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે શેર ન કરો અને ઓળખ સંબંધિત દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેતી રાખો. પોતાના નામે જારી થયેલાં મોબાઇલ કનેક્શનની સમયાંતરે તપાસ કરીને અનધિકૃત સિમ કાર્ડની ઓળખ કરી શકાય છે અને સંભવિત છેતરપિંડી અટકાવવા સમયસર પગલાં લઈ શકાય છે.
