ભારતે ઇઝરાયલ પાસેથી Heron MK-II ડ્રોનની નવી ખેપ ઇમરજન્સી જોગવાઈ હેઠળ ખરીદી છે. ઓપરેશન સિંદુરમાં તેમના સફળ ઉપયોગ પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. નવી તૈનાતીથી સેના, વાયુસેના અને નૌકાદળની real-time surveillance ક્ષમતા વધુ મજબૂત બનશે.
Heron MK-II Drones: ભારત અને ઇઝરાયલના સંરક્ષણ સંબંધો લાંબા સમયથી મજબૂત રહ્યા છે. આ સંબંધોને વધુ આગળ વધારતા બંને દેશોએ Heron MK-II ડ્રોનની નવી ખેપ ખરીદવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર કર્યો છે. આ ડીલની પુષ્ટિ ઇઝરાયલની એયરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના વરિષ્ઠ અધિકારીએ કરી, જેમણે જણાવ્યું કે ભારતે આ કરાર ઇમરજન્સી જોગવાઈ હેઠળ કર્યો છે.
આ નિર્ણય તાજેતરમાં થયેલા ઓપરેશન સિંદુરમાં આ ડ્રોનના અસરકારક પ્રદર્શનને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે. ઓપરેશન દરમિયાન આ ડ્રોને જે રીતે આતંકવાદીઓની લોકેશન ટ્રેક કરી, સુરક્ષા દળોને real-time surveillance પૂરી પાડી અને મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં પણ સચોટ visuals ઉપલબ્ધ કરાવ્યા, તેણે તેની તાકાત સાબિત કરી દીધી.
નવી ખરીદીનો નિર્ણય
ઇઝરાયલની એયરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના અધિકારીએ જણાવ્યું કે ભારત પહેલાથી જ Heron MK-II ડ્રોનનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. સેના અને વાયુસેના બંને પાસે આ ડ્રોન ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ ઓપરેશન સિંદુર પછી ભારતે અનુભવ્યું કે તેમની સંખ્યા વધારવી જરૂરી છે. આ જ કારણ છે કે ભારતે કોઈપણ વિલંબ વિના ઇમરજન્સી જોગવાઈ હેઠળ નવી ખેપની ખરીદી પર સંમતિ આપી. અધિકારીએ કહ્યું કે ભારત છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી ઇઝરાયલી ટેકનોલોજી અને હથિયાર પ્રણાલી પર ભરોસો કરતું આવ્યું છે, અને આ ભાગીદારી સતત મજબૂત થતી રહી છે.
નૌકાદળમાં તૈનાતી
નવી ખેપનો સૌથી મોટો બદલાવ એ છે કે Heron MK-II હવે ભારતીય નૌકાદળમાં પણ સામેલ કરવામાં આવશે. આનાથી દરિયાઈ સુરક્ષા અભૂતપૂર્વ રીતે મજબૂત બનશે. હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વધતી ગતિવિધિઓ, દૂરસ્થ દરિયાઈ સીમાઓની દેખરેખ અને શંકાસ્પદ જહાજોની હિલચાલને ટ્રેક કરવા માટે આ ડ્રોન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. Real-time surveillance અને લાંબી endurance ક્ષમતાને કારણે નૌકાદળને સતત ડેટા મળતો રહેશે, જેનાથી કોઈપણ ખતરાની ઓળખ સમયસર થઈ શકશે.
Heron MK-II ની ક્ષમતા
Heron MK-II એક Medium Altitude Long Endurance (MALE) ડ્રોન છે જે આધુનિક surveillance મિશનો માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તે 35,000 ફૂટની ઊંચાઈ સુધી ઉડાન ભરી શકે છે અને 45 કલાક સુધી સતત હવામાં રહી શકે છે. આટલી લાંબી endurance ક્ષમતા દુનિયાના બહુ ઓછા ડ્રોન્સમાં મળે છે. તેની surveillance systemમાં Electro-Optical sensors, Infrared cameras અને Synthetic Aperture Radar શામેલ છે, જે દરેક હવામાનમાં કામ કરે છે. દુશ્મનની પોસ્ટ, ઘૂસણખોરીની ગતિવિધિઓ અને કઠિન ભૂપ્રદેશોની દેખરેખ આ ડ્રોન માટે અત્યંત સરળ માનવામાં આવે છે.
Heron MK-II High-Security Communication Link સાથે આવે છે, જેનાથી લાંબા અંતર પર પણ મોકલવામાં આવેલો ડેટા ઇન્ટરસેપ્ટ કરી શકાતો નથી. આ સુવિધા ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં કામ આવે છે જ્યાં સુરક્ષાની સંવેદનશીલતા ખૂબ જ વધારે હોય છે. ઇઝરાયલની વાયુસેના સહિત ઘણા દેશોની સેનાઓ તેનો ઉપયોગ કરી રહી છે, જેનાથી તેની વિશ્વસનીયતા સાબિત થાય છે.
ઓપરેશન સિંદુરનો અનુભવ
પહેલગામ આતંકી હુમલા પછી ભારતે ઓપરેશન સિંદુર શરૂ કર્યું હતું. આ અભિયાનમાં Heron MK-II ડ્રોનનો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આ ડ્રોન્સે ગાઢ જંગલોમાં આતંકવાદીઓની હિલચાલ પકડવામાં મદદ કરી, સરહદી વિસ્તારોમાં શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓને ટ્રેક કરી અને સુરક્ષા દળોને સ્પષ્ટ અને સચોટ visuals ઉપલબ્ધ કરાવ્યા. આ ડ્રોનની endurance અને optical clarity એ ઓપરેશનને ઝડપથી આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું. આ જ કારણસર સુરક્ષા એજન્સીઓએ તેને ભવિષ્યના અભિયાનો માટે અનિવાર્ય માન્યું.
મેક ઇન ઇન્ડિયા પ્રાથમિકતા
ઇઝરાયલી એયરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના અધિકારીએ કહ્યું કે તેમનો લક્ષ્ય ફક્ત ડ્રોનની આપૂર્તિ કરવાનો નથી, પરંતુ ભારતની Make in India યોજના હેઠળ સ્થાનિક નિર્માણને પણ પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તેઓ ભારતમાં સંયુક્ત ઉત્પાદન, ટેકનોલોજી હસ્તાંતરણ અને નિર્માણ ક્ષમતાઓને વિકસાવવા પર પણ કામ કરવા માંગે છે. આનાથી ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બની શકશે. આવનારા વર્ષોમાં ભારત ન ફક્ત આ ડ્રોનનો ઉપયોગ કરશે, પરંતુ તેમને બનાવવામાં પણ સક્ષમ હશે.
ભારતની સૈન્ય ક્ષમતામાં મજબૂતી
Heron MK-II ની નવી ખેપ ભારતીય સુરક્ષા તંત્રને ઘણા ક્ષેત્રોમાં મજબૂત કરશે. આનાથી સરહદ સુરક્ષા વધુ સારી બનશે, આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનોમાં intelligence ગુણવત્તા વધશે, નૌકાદળની દરિયાઈ દેખરેખ ક્ષમતામાં ઝડપી સુધારા થશે અને ત્રણેય સેનાઓને real-time surveillance મળશે. આ ડ્રોન લાંબા અંતરની દેખરેખ માટે અત્યંત યોગ્ય છે, જેનાથી કોઈપણ મોટા ખતરાની ઓળખ સમયસર કરી શકાશે.
