ઈરાન સંબંધિત ભૂ-રાજકીય તણાવ અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કડક ટેરિફ નિવેદનના પગલે મંગળવાર, 13 જાન્યુઆરીએ ભારતીય શેરબજારમાં દબાણ જોવા મળ્યું. શરૂઆતમાં એશિયન બજારોમાં મજબૂતી અને ભારત-અમેરિકા વેપાર ચર્ચા અંગેની અપેક્ષાઓને કારણે ખરીદી જોવા મળી હતી, પરંતુ આ તેજી ટકી શકી નહીં અને બજાર થોડા જ સમયમાં લાલ નિશાનમાં સરક્યું.
ત્રીસ શેરો ધરાવતો બીએસઈ સેન્સેક્સ 84,079 અંક પર ખુલ્યો અને 84,000નો સ્તર પાર કર્યો હતો, પરંતુ ઓપનિંગ પછી તરત જ વેચવાલી વધી. સવારે 9:37 વાગ્યે સેન્સેક્સ 195.79 અંક અથવા 0.23 ટકા ઘટીને 83,682.38 પર ટ્રેડ થતો હતો. એ જ રીતે એનએસઈનો નિફ્ટી 50 25,897 પર મજબૂત શરૂઆત કર્યા બાદ ઘટ્યો. સવારે 9:38 વાગ્યે નિફ્ટી 60.40 અંક અથવા 0.23 ટકા ઘટીને 25,729.85 પર રહ્યો. ઇન્ડેક્સ પર દબાણ ખાસ કરીને ઓઇલ એન્ડ ગેસ અને હેવીવેટ શેરોમાંથી આવ્યું.
બજાર પર દબાણનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વધતો તણાવ છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે નવા પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે જે દેશો ઈરાન સાથે વેપાર કરશે, તે દેશો સાથે અમેરિકાના તમામ વેપાર પર 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ લાગુ કરાશે. ટ્રમ્પ મુજબ આ નિર્ણય તાત્કાલિક અમલમાં આવશે અને તેમાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં નહીં આવે. આ નિવેદન બાદ વૈશ્વિક વેપાર અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે, જેનો સીધો અસર શેરબજાર પર પડ્યો છે.
તેહરાનস্থিত ભારતીય દૂતાવાસ અનુસાર ભારત ઈરાનના ટોચના પાંચ વેપારિક ભાગીદારોમાં સામેલ છે. ભારત તરફથી ઈરાનને ચોખા, ચા, ખાંડ, દવાઓ, આર્ટિફિશિયલ ફાઇબર, ઇલેક્ટ્રિકલ મશીનરી અને આર્ટિફિશિયલ જ્વેલરી નિકાસ કરવામાં આવે છે. જ્યારે ઈરાનથી ભારતને સૂકા મેવા, ઓર્ગેનિક અને ઇનઓર્ગેનિક કેમિકલ્સ તથા કાચના વાસણોની આયાત થાય છે. આવા પરિપ્રેક્ષ્યમાં ટ્રમ્પનું ટેરિફ નિવેદન ભારતીય કંપનીઓ અને રોકાણકારો માટે મહત્વપૂર્ણ બન્યું છે, જેના કારણે બજારમાં સાવચેતી અને નફાવસૂલી જોવા મળી.
ઈરાન સંબંધિત તણાવનો સૌથી વધુ પ્રભાવ ઓઇલ એન્ડ ગેસ સેક્ટર પર જોવા મળ્યો. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવા ઇન્ડેક્સ હેવીવેટ શેરોમાં નબળાઈ નોંધાઈ. રોકાણકારોને આશંકા છે કે જો ઈરાન સાથેનો તણાવ વધે તો કાચા તેલની કિંમતોમાં ઉતાર-ચઢાવ આવી શકે છે, જેના કારણે એનર્જી સેક્ટર પર દબાણ રહી શકે છે.
વૈશ્વિક બજારોની વાત કરીએ તો એશિયન શેરબજારોમાં મજબૂતી જોવા મળી. રોકાણકારોએ ઈરાન અને વેનેઝુએલા સાથે જોડાયેલા ભૂ-રાજકીય તણાવો તથા અમેરિકાના ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન જેરોમ પાવેલ સામે ચાલી રહેલી તપાસને હાલ માટે અવગણ્યા. ચીનનો CSI 300 ઇન્ડેક્સ 0.54 ટકા વધ્યો, હૉંગકોંગનો હેંગ સેંગ 1.32 ટકા ઉપર રહ્યો, દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી 1.04 ટકા મજબૂત થયો અને જાપાનનો નિક્કેઇ 3.22 ટકા ઉછળ્યો. જાપાનમાં તેજીનું કારણ સત્તારૂઢ લિબરલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી ફેબ્રુઆરીમાં અચાનક ચૂંટણી માટે આ મહિને નીચલા સદનને ભંગ કરી શકે છે તેવી ખબર રહી.
અમેરિકામાં વોલ સ્ટ્રીટ પર પણ મજબૂતી રહી. S&P 500 અને Dow Jones રાતોરાત નવા રેકોર્ડ સ્તરે બંધ થયા. S&P 500માં 0.16 ટકા, Dow Jonesમાં 0.17 ટકા અને Nasdaqમાં 0.26 ટકા વધારો નોંધાયો.
હવે વૈશ્વિક રોકાણકારોની નજર અમેરિકા માટેના ડિસેમ્બર મહિનાના કન્સ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) આંકડાઓ પર કેન્દ્રિત છે, જે આજે બાદમાં જાહેર થશે. આ મહંગાઈના આંકડા ફેડરલ રિઝર્વની આગામી નીતિ અંગે સંકેતો આપી શકે છે.
બજારની દિશા નક્કી કરવામાં આજે ત્રિમાસિક પરિણામો પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ICICI Lombard, ICICI Prudential Life, Tata Elxsi, 5paisa Capital, Just Dial, Bank of Maharashtra, Navkar Corporation, Oriental Hotels, Sigma Solve અને Tokyo Plast International આજે તેમના Q3 પરિણામો જાહેર કરશે. સાથે જ Tata Consultancy Services, HCL Technologies અને Anand Rathi Wealthના પરિણામો પર પણ રોકાણકારોની નજર રહેશે, કારણ કે આ કંપનીઓએ સોમવારે બજાર બંધ થયા બાદ પોતાના પરિણામો જાહેર કર્યા હતા.
પ્રાઇમરી માર્કેટમાં પણ ગતિવિધિ રહેશે. મેઇનબોર્ડ સેગમેન્ટમાં Amagi Media Labsનું IPO સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ખુલશે, જ્યારે Bharat Coking Coalનું IPO આજે બંધ થશે. MSME સેગમેન્ટમાં GRE Renew Enertech અને Indo SMCના IPO આજે ખુલશે, જ્યારે Defrel Technologiesનું IPO આજે બંધ થશે. Gabian Technologies Indiaના શેરો આજે બજારમાં લિસ્ટ થવાના છે.
