ભારતીય રેલવેએ મુસાફરો માટે મુસાફરી વીમાની સુવિધાને લઈને મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. હવે માત્ર 45 પૈસાના પ્રીમિયમમાં રૂ. 10 લાખ સુધીનું મુસાફરી વીમા કવર પ્રદાન કરવાની સુવિધા પીઆરએસ (PRS) આરક્ષણ કાઉન્ટર પર પણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની જોગવાઈ છે. આ સુવિધાથી ઑનલાઇન ટિકિટ બુક કરવાને બદલે રેલવે સ્ટેશનના આરક્ષણ કાઉન્ટર પરથી ટિકિટ ખરીદતા મુસાફરોને પણ વીમાનો વિકલ્પ મળી શકે છે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ ઓછા ખર્ચે મુસાફરી દરમિયાન વધારાની સુરક્ષાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
દેશભરમાં દરરોજ મોટી સંખ્યામાં લોકો ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરે છે. તેમાં નોકરી કરતા લોકો, વિદ્યાર્થીઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, વેપારીઓ અને પરિવાર સાથે મુસાફરી કરતા લોકોનો સમાવેશ થાય છે. લાંબા અંતરની મુસાફરી દરમિયાન સુરક્ષાને લઈને મુસાફરોના મનમાં વિવિધ ચિંતાઓ રહેતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ઓછા પ્રીમિયમમાં વીમા કવરનો વિકલ્પ ઉપયોગી બની શકે છે. જો કે, આ સુવિધાનો લાભ સંબંધિત યોજનાની પાત્રતા અને શરતો પૂર્ણ કરતા મુસાફરોને જ મળી શકે છે.
અત્યાર સુધી રેલવેની ઑનલાઇન ટિકિટ બુકિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન વૈકલ્પિક મુસાફરી વીમાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહ્યો છે. હવે પીઆરએસ આરક્ષણ કાઉન્ટર પર પણ આ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાથી ઇન્ટરનેટ દ્વારા ટિકિટ બુક ન કરતા મુસાફરોને લાભ મળી શકે છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવતા મુસાફરો અને ઑનલાઇન બુકિંગમાં મુશ્કેલી અનુભવતા લોકો માટે આરક્ષણ કાઉન્ટર પર વીમા સંબંધિત માહિતી મેળવવી સરળ બની શકે છે. જોકે, આ સુવિધા ક્યારે અને કયા કેન્દ્રો પર ઉપલબ્ધ છે તથા તેને પસંદ કરવાની પ્રક્રિયા શું છે, તેની પુષ્ટિ સંબંધિત આરક્ષણ કેન્દ્ર પરથી કરવી જરૂરી છે.
માત્ર 45 પૈસાના પ્રીમિયમમાં રૂ. 10 લાખ સુધીના વીમા કવરની માહિતી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, મુસાફરોએ સમજવું જરૂરી છે કે દરેક પરિસ્થિતિમાં મહત્તમ વીમા રકમ આપમેળે મળતી નથી. વીમા પૉલિસીમાં નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર અકસ્માત, મૃત્યુ અથવા કાયમી અપંગતા જેવી પાત્ર પરિસ્થિતિઓમાં જ સંબંધિત લાભ મળી શકે છે. વળતરની રકમ ઘટનાના પ્રકાર, વીમાની શરતો અને મુસાફરની પાત્રતા પર આધારિત હોય છે. તેથી ટિકિટ બુક કરાવતી વખતે વીમા સંબંધિત નિયમો ધ્યાનપૂર્વક વાંચવા જરૂરી છે.
મુસાફરોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે મુસાફરી વીમો સામાન્ય રીતે વૈકલ્પિક સુવિધા હોય છે. ટિકિટ ખરીદતી વખતે વીમાનો વિકલ્પ પસંદ કરતાં પહેલાં પ્રીમિયમની રકમ, વીમો કઈ પરિસ્થિતિઓમાં લાગુ પડે છે અને દાવો કરવા માટે કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડે છે તેની માહિતી મેળવવી જોઈએ. અકસ્માતની સ્થિતિમાં વીમા કંપનીના નિયમો અનુસાર નિર્ધારિત પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.
મુઝફ્ફરપુર સહિત બિહારના વિવિધ રેલવે સ્ટેશનો પરથી મુસાફરી કરતા લોકો માટે પણ આ માહિતી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આરક્ષણ કાઉન્ટર પરથી ટિકિટ ખરીદતી વખતે મુસાફરો કર્મચારીઓ પાસેથી વીમાની ઉપલબ્ધતા, પ્રીમિયમ અને પૉલિસીની શરતો વિશે માહિતી મેળવી શકે છે. આ માહિતીના આધારે તેઓ પોતાની જરૂરિયાત અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લઈ શકે છે.
રેલવેની આ પહેલથી ટિકિટ બુકિંગ દરમિયાન મુસાફરી વીમાનો વિકલ્પ વધુ મુસાફરો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, પીઆરએસ કાઉન્ટરો પર આ સુવિધા લાગુ થવાની તારીખ, તમામ કેન્દ્રો પર તેની ઉપલબ્ધતા અને રૂ. 10 લાખના વીમા કવર સાથે જોડાયેલી વિસ્તૃત શરતોની પુષ્ટિ સત્તાવાર રેલવે સૂચના અથવા સંબંધિત વીમા પ્રદાતા પાસેથી કરવી જરૂરી છે. મુસાફરોએ માત્ર પ્રીમિયમ અને મહત્તમ વીમા કવરની રકમના આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે પૉલિસીના નિયમો અને શરતો પણ સમજવી જોઈએ.
