કથિત રાજીનામા સંબંધિત અહેવાલોને લઈને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાન અંગે દેશ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચા તેજ બની છે. મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે રાષ્ટ્રપતિએ દેશના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા મુજતબા ખામેનેઈને પોતાનું રાજીનામું મોકલી આપ્યું છે. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે આ અહેવાલોને સંપૂર્ણપણે નિરાધાર ગણાવી નકારી કાઢ્યા છે.
અહેવાલો અનુસાર, કથિત રાજીનામા પત્રમાં રાષ્ટ્રપતિ પેજેશ્કિયાને આક્ષેપ કર્યો હતો કે દેશની વાસ્તવિક સત્તા હવે ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ના વરિષ્ઠ કમાન્ડરોના હાથમાં વધુ કેન્દ્રિત થઈ રહી છે અને ચૂંટાયેલી સરકારની ભૂમિકા સતત મર્યાદિત થતી જઈ રહી છે. જોકે, આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.
રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયના સંચાર અને માહિતી પ્રસાર વિભાગના ઉપપ્રમુખ સૈયદ મહદી તબાતબાઈએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પ્રતિક્રિયા આપતાં જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ પેજેશ્કિયાન જનતાની સેવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે અને પદ છોડવાનો કોઈ પ્રશ્ન ઊભો થતો નથી. તેમણે જણાવ્યું કે જેમ ઈરાનની જનતા રાષ્ટ્રીય એકતા અને પ્રતિરોધના માર્ગ પર આગળ વધી રહી છે, તેમ રાષ્ટ્રપતિ પણ પોતાના કર્તવ્યોનું પાલન ચાલુ રાખશે. તેમના અનુસાર રાજીનામા અંગેના અહેવાલો માત્ર અફવા છે અને તેનો વાસ્તવિકતા સાથે કોઈ સંબંધ નથી.
અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકા અને ઇઝરાયલ સાથે તાજેતરના સૈન્ય તણાવ વધ્યા બાદ ઈરાન સરકારને અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોથી દૂર રાખવામાં આવી રહી છે. સુરક્ષા અને રક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓમાં સૈન્ય નેતૃત્વની ભૂમિકા અગાઉની તુલનામાં વધુ પ્રભાવશાળી બની હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો છે.
વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, જો આવા અહેવાલોમાં કોઈ સત્યતા હોય તો તે ઈરાનના રાજકીય માળખામાં સત્તા સંતુલન સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ સંકેત બની શકે છે. જોકે, ઈરાન પ્રશાસને આવા તમામ દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા છે.
ઈરાનની સંસદની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિના સભ્ય ઇસ્માઇલ કૌસરીએ જણાવ્યું કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા ચાલુ છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર ચર્ચા મુખ્યત્વે ચાર મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત છે.
પ્રથમ, ભવિષ્યમાં કોઈ નવા યુદ્ધને અટકાવવા માટે સુરક્ષા ગેરંટી. બીજું, તાજેતરના સંઘર્ષથી થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ. ત્રીજું, હોર્મુઝ ક્ષેત્રમાંથી અમેરિકી સૈન્ય હાજરીનો મુદ્દો. અને ચોથું, ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા નૌકાદળ સંબંધિત પ્રતિબંધો દૂર કરવાનો મુદ્દો.
કૌસરીએ દાવો કર્યો કે પરમાણુ કાર્યક્રમનો મુદ્દો હાલની ચર્ચાના મુખ્ય એજન્ડામાં સામેલ નથી. જોકે, આ અંગે અમેરિકી પક્ષ તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાન સાથેના પ્રસ્તાવિત કરારમાં પરમાણુ પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત મુદ્દાઓને વિગતવાર સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ પ્રસ્તાવિત માળખામાં પરમાણુ કાર્યક્રમના વિવિધ પાસાઓ અંગે વિગતવાર અને કડક જોગવાઈઓ સામેલ છે.
અહેવાલ મુજબ, ઈરાને પોતાના ભૂગર્ભ મિસાઇલ નેટવર્કના અનેક સુરંગ માર્ગોને ફરી સક્રિય કર્યા છે, જેના કારણે પ્રાદેશિક સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ વધી છે. સેટેલાઇટ તસવીરોના વિશ્લેષણના આધારે જણાવાયું હતું કે અગાઉના હુમલાઓ દરમિયાન અનેક ભૂગર્ભ સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. હાલમાં તે વિસ્તારોમાં મોટા પાયે ખોદકામ અને કાટમાળ દૂર કરવાની કામગીરી જોવામાં આવી રહી છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, તે ઈરાનની લાંબા અંતરની મિસાઇલ ક્ષમતાઓને ફરી સક્રિય કરવામાં સહાયરૂપ બની શકે છે.
ઈરાન સંબંધિત પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિઓની વચ્ચે લેબનાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. અમેરિકા દ્વારા બંને પક્ષો વચ્ચે સંઘર્ષ ઘટાડવાના હેતુથી એક નવો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રસ્તાવ હેઠળ હિઝબુલ્લાહ ઇઝરાયલ પરના હુમલા રોકી શકે છે, જ્યારે બદલામાં ઇઝરાયલ બૈરૂત અને અન્ય વિસ્તારોમાં સૈન્ય કાર્યવાહી મર્યાદિત કરશે. અમેરિકી પ્રશાસનના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું વ્યાપક યુદ્ધ અટકાવવા અને સ્થાયી ઉકેલ માટે પરિસ્થિતિ સર્જવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યું છે.
દક્ષિણ લેબનાનમાં આવેલ ઐતિહાસિક બ્યુફોર્ટ કિલ્લા પર ઇઝરાયલી સેનાના કબજાને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ફ્રાન્સે આ ઘટનાને ગંભીર ગણાવી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની તાત્કાલિક બેઠક બોલાવવાની માંગ કરી છે. ફ્રાન્સના વિદેશ મંત્રી જાં-નોયેલ બારો એ જણાવ્યું કે દરેક દેશને આત્મરક્ષાનો અધિકાર છે, પરંતુ સૈન્ય કાર્યવાહીના વિસ્તરણથી પ્રાદેશિક અસ્થિરતા વધુ વધી શકે છે. ફ્રાન્સે ચેતવણી આપી છે કે સંઘર્ષના વિસ્તરણથી માનવીય સંકટ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
ઈરાનમાં રાષ્ટ્રપતિના કથિત રાજીનામા સંબંધિત અહેવાલો, અમેરિકા-ઈરાન ચર્ચા, મિસાઇલ પ્રવૃત્તિઓ અને લેબનાનમાં વધતા સંઘર્ષ વચ્ચે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ ફરી વૈશ્વિક કૂટનીતિક ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. જોકે, અનેક દાવાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ હજુ બાકી છે.
