કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે 21 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની વાતચીત દરમિયાન મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સમીક્ષા (SIR), પ્રસ્તાવિત સીમાંકન પ્રક્રિયા અને મહિલા આરક્ષણના અમલીકરણમાં થઈ રહેલા વિલંબ અંગે પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરશે. ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે આ મુદ્દાઓ અંગે વડાપ્રધાનને પત્ર પણ લખ્યો છે. તેઓ આ પ્રક્રિયાઓની સંભવિત અસરો અને મહિલા આરક્ષણના અમલીકરણમાં વિલંબનાં કારણો અંગે સ્પષ્ટતા માંગશે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ મંગળવારે કર્ણાટકના કલબુર્ગીમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન આ મુદ્દાઓ પર પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન સાથેની પ્રસ્તાવિત વાતચીતમાં તેઓ મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સમીક્ષા (SIR) અને સીમાંકન સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવશે.
SIR મતદાર યાદીની સમીક્ષા અને ચકાસણી કરવાની પ્રક્રિયા છે. તેનો હેતુ મતદાર યાદીને અદ્યતન બનાવવાનો અને તેમાં નોંધાયેલી વિગતોની તપાસ કરવાનો છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદારોનાં નામ ઉમેરવા, દૂર કરવા અથવા તેમની વિગતોમાં ફેરફાર કરવા અંગે રાજકીય પક્ષો અને નાગરિકો દ્વારા ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી શકે છે.
ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ પ્રક્રિયાની અસરો અંગે વડાપ્રધાનનું ધ્યાન દોરશે. કોંગ્રેસની ચિંતાઓમાં મતદાર યાદીમાં સુધારા કઈ રીતે કરવામાં આવી રહ્યા છે અને તેની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર શું અસર પડી શકે છે તેવા પ્રશ્નો સામેલ છે.
ખડગેએ આ મુદ્દે વડાપ્રધાનને પત્ર લખ્યો હોવાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતીમાં પત્રની સંપૂર્ણ વિગતો, તેમાં ઉઠાવવામાં આવેલા તમામ મુદ્દાઓ અથવા વડાપ્રધાનની પ્રતિક્રિયાનો ઉલ્લેખ નથી.
ખડગે વડાપ્રધાન સમક્ષ જે મુદ્દાઓ ઉઠાવવાના છે તેમાં પ્રસ્તાવિત સીમાંકન પણ સામેલ છે. સીમાંકનનો અર્થ ચૂંટણી ક્ષેત્રોની સીમાઓનું પુનર્નિર્ધારણ થાય છે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ ચૂંટણી ક્ષેત્રોની ભૌગોલિક સીમાઓ અને પ્રતિનિધિત્વ સંબંધિત પાસાંની સમીક્ષા કરવામાં આવી શકે છે.
સીમાંકન રાજકીય રીતે મહત્ત્વનો વિષય છે, કારણ કે ચૂંટણી ક્ષેત્રોની પુનર્રચના સંસદ અને વિધાનસભામાં પ્રતિનિધિત્વને અસર કરી શકે છે. આથી, તેની પ્રક્રિયા, સમયમર્યાદા અને આધાર અંગે રાજકીય પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા થઈ શકે છે.
ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ સીમાંકનની સંભવિત અસરો અંગે વડાપ્રધાન સમક્ષ પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરશે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ મુદ્દાઓ પર વડાપ્રધાન સાથે સીધી વાતચીત કરીને પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે.
જોકે, સીમાંકન સંબંધિત કયા ચોક્કસ પ્રસ્તાવો અથવા જોગવાઈઓ સામે ખડગેએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે તેની વિગતવાર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.
ખડગેની પ્રસ્તાવિત વાતચીતનો ત્રીજો મુખ્ય મુદ્દો મહિલા આરક્ષણ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ વડાપ્રધાનને મહિલા આરક્ષણના અમલીકરણમાં વિલંબ થવાનાં કારણો સ્પષ્ટ કરવા કહેશે.
મહિલા આરક્ષણનો મુદ્દો ભારતીય રાજકારણમાં મહિલાઓની ભાગીદારી અને વિધાનસભાઓ તથા અન્ય વિધાનકારી સંસ્થાઓમાં તેમના પ્રતિનિધિત્વ સાથે સંબંધિત છે. તેના અમલીકરણ અંગેની ચર્ચામાં સમયમર્યાદા, જરૂરી પ્રક્રિયાઓ અને સંબંધિત બંધારણીય જોગવાઈઓ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
ખડગેએ આ મુદ્દે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ વડાપ્રધાન પાસેથી વિલંબનાં કારણો અંગે સ્પષ્ટતા માંગશે. તેમના મતે, મહિલા આરક્ષણના અમલીકરણ સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નો પર સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતીમાં વડાપ્રધાનની પ્રતિક્રિયા અથવા મહિલા આરક્ષણ લાગુ કરવાની નવી સમયમર્યાદા અંગે કોઈ વિગતો આપવામાં આવી નથી.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષે કલબુર્ગીમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે તેમણે SIR, સીમાંકન અને મહિલા આરક્ષણ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખ્યો છે.
ખડગેના જણાવ્યા અનુસાર, બુધવારે થનારી વાતચીત દરમિયાન તેઓ આ મુદ્દાઓની અસરો અંગે વિગતવાર રજૂઆત કરશે. તેમણે ખાસ કરીને મતદાર યાદીની સમીક્ષા અને સીમાંકન પ્રક્રિયા અંગેની ચિંતાઓ રજૂ કરવાની તેમજ મહિલા આરક્ષણના અમલીકરણમાં વિલંબ અંગે જવાબ માંગવાની વાત કરી હતી.
વડાપ્રધાનને પત્ર લખ્યા બાદ આ મુદ્દાઓ પર વાતચીત કરવાની જાહેરાત કરીને ખડગેએ સરકાર સમક્ષ કોંગ્રેસનું વલણ રજૂ કરવાનો ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો છે. જોકે, આ વાતચીતનાં પરિણામો અથવા સરકારની સંભવિત પ્રતિક્રિયા અંગે હજુ કોઈ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.
SIR, સીમાંકન અને મહિલા આરક્ષણ ત્રણેય મુદ્દાઓ ચૂંટણી વ્યવસ્થા અને રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ સાથે સંબંધિત છે. મતદાર યાદીની સમીક્ષા ચૂંટણીમાં ભાગ લેનારા મતદારોના રેકોર્ડ સાથે જોડાયેલી છે, જ્યારે સીમાંકન ચૂંટણી ક્ષેત્રોની સીમાઓ અને પ્રતિનિધિત્વની રચનાને અસર કરી શકે છે. મહિલા આરક્ષણનો સંબંધ વિધાનકારી સંસ્થાઓમાં મહિલાઓની ભાગીદારી સાથે છે.
ખડગેએ જણાવ્યું છે કે તેઓ વડાપ્રધાન સાથેની વાતચીત દરમિયાન આ ત્રણેય મુદ્દાઓ પર પોતાનું વલણ રજૂ કરશે અને સંબંધિત પ્રશ્નોના જવાબ માંગશે. પ્રસ્તાવિત વાતચીત બાદ આ મુદ્દાઓ અંગે સરકારનું શું વલણ સામે આવે છે તે સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
