કર્ણાટક કોંગ્રેસમાં મુખ્યમંત્રી પદને લઈને રાજકીય ખેંચતાણ તેજ બની ગઈ છે. મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયા અને નાયબ મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમાર વચ્ચે સત્તા-ભાગીદારી અને નેતૃત્વને લઈને વિવાદ વધી રહ્યો છે. બંને જૂથો ખુલ્લેઆમ સાર્વજનિક નિવેદનો આપી રહ્યા છે, પરંતુ આખરે જવાબદારી કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ પર રહેલી છે.
બેંગલુરુ: કર્ણાટક કોંગ્રેસમાં નેતૃત્વની લડાઈ તેજ બની ગઈ છે. મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ જાહેરમાં પાર્ટી હાઈકમાન્ડને “ગૂંચવણ પર પૂર્ણવિરામ મૂકવા” વિનંતી કરી, જ્યારે નાયબ મુખ્યમંત્રી ડીકે શિવકુમારે સત્તા-ભાગીદારી પર “પાંચ-છ” વરિષ્ઠ નેતાઓ વચ્ચે થયેલા “ગુપ્ત કરાર”ની પુષ્ટિ કરી છે, જોકે તેમણે તેને સ્પષ્ટ કરવાનો ઇનકાર કર્યો.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું છે કે હવે આ મામલો સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી સાથે ચર્ચા કર્યા પછી જ ઉકેલવામાં આવશે. ચાલો આ રાજકીય જંગના મુખ્ય પાસાઓ 10 મુદ્દાઓમાં જાણીએ:
- ગુપ્ત કરારનો મુદ્દો: ડીકે શિવકુમારે સ્વીકાર્યું કે મુખ્યમંત્રી પદને લઈને “પાંચ-છ વરિષ્ઠ નેતાઓ વચ્ચે એક ગુપ્ત કરાર” થયો હતો. જોકે, તેમણે વિગતો સાર્વજનિક કરવાનો ઇનકાર કર્યો. તેમનું કહેવું છે કે આમ કરવાથી પાર્ટીની છબીને નુકસાન થઈ શકે છે.
- સિદ્ધારમૈયાનો વિરોધ: મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ કહ્યું કે ફક્ત કેન્દ્રીય નેતૃત્વ જ આ ગૂંચવણને સમાપ્ત કરી શકે છે. તેમણે પાર્ટી હાઈકમાન્ડને અપીલ કરી કે તેઓ આ વિવાદ પર “પૂર્ણવિરામ” મૂકે.
- હાઈકમાન્ડનો અંતિમ નિર્ણય: કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મુદ્દાનો અંતિમ નિર્ણય સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી સાથે વિચાર-વિમર્શ પછી જ લેવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આ “સાર્વજનિક ચર્ચાનો વિષય નથી”.
- અગાઉનો કરાર: કોંગ્રેસના આંતરિક સૂત્રો અનુસાર, મે 2023માં ખડગેના નિવાસસ્થાને સત્તા-ભાગીદારી પર એક કરાર થયો હતો. આ અંતર્ગત સિદ્ધારમૈયાને પહેલા અઢી વર્ષ અને બાકીના સમય માટે શિવકુમારને મુખ્યમંત્રી બનવાનો પ્રસ્તાવ હતો.
- વિવાદનું કેન્દ્ર: સિદ્ધારમૈયાએ અગાઉ કહ્યું હતું કે તેઓ પૂરા પાંચ વર્ષ મુખ્યમંત્રી રહેશે. બાદમાં તેમણે નરમ વલણ અપનાવતા કહ્યું કે હાઈકમાન્ડનો નિર્ણય તેમનું અંતિમ માર્ગદર્શન કરશે. જ્યારે શિવકુમારના નજીકના નેતાઓ તેને સન્માન આપવાની વાત કરે છે, જેથી કોંગ્રેસની વિશ્વસનીયતા અને સંગઠનાત્મક નેતૃત્વની વફાદારી જળવાઈ રહે.
- ધારાસભ્ય દળની સ્થિતિ: સિદ્ધારમૈયાના સમર્થકો કહે છે કે ધારાસભ્ય દળમાં ઔપચારિક રીતે રજૂ ન થાય ત્યાં સુધી બદલી પર ચર્ચા ન થવી જોઈએ. જ્યારે શિવકુમારે સિદ્ધારમૈયાને “વરિષ્ઠ નેતા અને પાર્ટીની સંપત્તિ” ગણાવ્યા અને તેમની આગામી યોજનાઓને સમર્થન આપ્યું.
- રાજધાનીમાં ધારાસભ્યો: શિવકુમારને સમર્થન આપતા ઘણા ધારાસભ્યો રાજધાની બેંગલુરુ પહોંચી ગયા છે. સિદ્ધારમૈયાએ કહ્યું, તેમને જવા દો, જોઈએ તેઓ શું અભિપ્રાય આપે છે. આનો હેતુ પાર્ટીની અંદરના મતભેદને વધુ સ્પષ્ટ કરવાનો છે.
- કેબિનેટ ફેરબદલનો મુદ્દો: નાયબ મુખ્યમંત્રી ઈચ્છે છે કે કોઈપણ કેબિનેટ ફેરબદલ પહેલા નેતૃત્વનો મુદ્દો ઉકેલવામાં આવે, જેથી સત્તા-ભાગીદારીમાં કોઈ પણ પ્રકારની અસમાનતા ન રહે.
- વિપક્ષની પ્રતિક્રિયા: ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ બી.વાય. વિજયેન્દ્રએ કહ્યું કે કર્ણાટકને સ્થિર નેતૃત્વ જોઈએ છે. તેમણે કોંગ્રેસને વિનંતી કરી કે બેલગાવીમાં શિયાળુ સત્ર પહેલા નેતૃત્વ સંકટનો ઉકેલ લાવવામાં આવે.
- ભવિષ્યનો માર્ગ: બંને જૂથો ખુલ્લેઆમ ગૂંચવણની સ્થિતિ સ્વીકારી રહ્યા છે, પરંતુ આખરે હાઈકમાન્ડના નિર્ણયની રાહ જોવાઈ રહી છે. કોંગ્રેસની શીર્ષ ત્રિપુટી – ખડગે, સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી – જ આ વિવાદનો અંતિમ ઉકેલ લાવી શકશે.
કર્ણાટક કોંગ્રેસમાં મુખ્યમંત્રી પદને લઈને ચાલી રહેલી આ ખેંચતાણ ફક્ત બે વરિષ્ઠ નેતાઓ વચ્ચે સત્તા-ભાગીદારીનો મામલો નથી. તે સમગ્ર રાજ્યમાં પાર્ટીની સ્થિરતા, ધારાસભ્ય દળની શક્તિ અને હાઈકમાન્ડના નિર્ણય પર નિર્ભર કરે છે.
