બુધવાર, 5 નવેમ્બરના રોજ દેશભરમાં કાર્તિક પૂર્ણિમાનો પવિત્ર તહેવાર ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. આ શુભ અવસરે ભગવાન વિષ્ણુ, ભગવાન શિવ અને માતા તુલસીની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે. કાશીમાં દેવ દીપાવલીનું ભવ્ય આયોજન થાય છે, જ્યારે ઘરોમાં તુલસી માતાની આરતી અને દીપદાનથી સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિની કામના કરવામાં આવે છે.
કાર્તિક પૂર્ણિમા પૂજા: બુધવાર, 5 નવેમ્બરના રોજ સમગ્ર દેશમાં કાર્તિક પૂર્ણિમાનો પવિત્ર તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે, જે હિંદુ પંચાંગના સૌથી શુભ દિવસોમાંનો એક છે. આ અવસરે ભક્તો ભગવાન શિવ, ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા તુલસીની પૂજા કરે છે, દીપદાન કરે છે અને ગંગા સ્નાન કરીને પુણ્યની કામના કરે છે. કાશીમાં દેવ દીપાવલીનું આયોજન થાય છે, જ્યાં હજારો દીવા પ્રગટાવીને ઘાટોને ઝગમગાવવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસની પૂજા અને આરતીથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મક ઊર્જાનો વાસ થાય છે.
તુલસી માતાની આરતી
જય જય તુલસી માતા, મૈયા જય તુલસી માતા
સકળ જગની સુખ દાતા, સૌની વર માતા
મૈયા જય તુલસી માતા
સર્વ યોગોથી ઉપર, સર્વ રોગોથી ઉપર
રજથી રક્ષણ કરીને, સૌની ભવ ત્રાતા
મૈયા જય તુલસી માતા
બટુ પુત્રી છે શ્યામા, સૂર વલ્લી છે ગ્રામ્યા
વિષ્ણુપ્રિય જે નર તુજને સેવે, તે નર તરી જાય
મૈયા જય તુલસી માતા
હરિના શીષે વિરાજે, ત્રિભુવનથી હો વંદિત
પતિત જનોની તારિણી, તું છે વિખ્યાતા
મૈયા જય તુલસી માતા
જન્મ લઈને વિજનમાં, આવી દિવ્ય ભવનમાં
માનવ લોક તુજથી જ, સુખ-સંપત્તિ પામે
મૈયા જય તુલસી માતા
હરિને તું અતિ પ્યારી, શ્યામ વર્ણ સુકુમારી
પ્રેમ અજબ છે તેમનો, તુજથી કેવો નાતો
અમારી વિપદ હરો તું, કૃપા કરો માતા
મૈયા જય તુલસી માતા
જય જય તુલસી માતા, મૈયા જય તુલસી માતા
સકળ જગની સુખ દાતા, સૌની વર માતા
મૈયા જય તુલસી માતા
કાર્તિક પૂર્ણિમા પર તુલસી પૂજા શા માટે મહત્વપૂર્ણ
ધાર્મિક માન્યતા છે કે કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે તુલસી પૂજા અને દીપદાન કરવાથી તમામ પ્રકારના દોષ દૂર થાય છે અને જીવનમાં શુભતા વધે છે. હિંદુ ધર્મમાં તુલસીને મા લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવ્યું છે અને કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે તેમને વિશેષ રૂપે પૂજવામાં આવે છે. આ દિવસે તુલસી સામે દીવો પ્રગટાવવો અને આરતી કરવી અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, આ જ દિવસે તુલસી વિવાહની પરંપરા પૂર્ણ થાય છે અને આ દિવસ વિષ્ણુ ભક્તિ માટે વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવ્યો છે. એવું કહેવાય છે કે જે ભક્તો આજે તુલસી પૂજન પૂરી શ્રદ્ધા સાથે કરે છે, તેમના જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ વધે છે અને પરિવારમાં સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે.
પૂજા વિધિ અને મંત્ર
તુલસી માતાની પૂજા કરતી વખતે સ્વચ્છતા અને પવિત્રતાનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. પૂજા સવાર અથવા સાંજના સમયે કરી શકાય છે. તુલસી સામે દીવો પ્રગટાવી, ફૂલો ચઢાવી અને મીઠાઈ અર્પણ કરીને પૂજા કરવામાં આવે છે. આ પછી આરતી કરવામાં આવે છે અને મંત્રો બોલવામાં આવે છે.
પૂજા દરમિયાન તમે નીચેના મંત્રોનો જાપ કરી શકો છો:
ૐ સુભદ્રાય નમઃ
મહાપ્રસાદ જનની સર્વ સૌભાગ્યવર્ધિની, આદિ વ્યાધિ હરા નિત્યં તુલસી ત્વં નમોસ્તુતે
ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય
આ મંત્રોનો જાપ કરવાથી મન શાંત થાય છે અને પૂજાનું ફળ અનેક ગણું વધે છે. પૂજાના અંતે તુલસી માતાની પરિક્રમા કરવામાં આવે છે અને પોતાની મનોકામના બોલીને આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવામાં આવે છે.
દેવ દીપાવલીનું વિશેષ મહત્વ
કાર્તિક પૂર્ણિમાના દિવસે જ દેવ દીપાવલીનો પર્વ પણ ઉજવવામાં આવે છે. કાશીમાં ગંગા ઘાટો પર હજારો દીપક પ્રગટાવવામાં આવે છે અને આખું શહેર દિવાળીની જેમ ઝગમગી ઉઠે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે દેવતાઓ પૃથ્વી પર આવીને દીપાવલી ઉજવે છે, તેથી તેને દેવ દીપાવલી કહેવાય છે. આ આયોજન દેશના સૌથી ભવ્ય આધ્યાત્મિક સમારોહમાંનો એક માનવામાં આવે છે.
કાશીમાં આ અવસરે ગંગા આરતી, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાન આયોજિત કરવામાં આવે છે. શ્રદ્ધાળુઓ ગંગા સ્નાન કરે છે અને દીપદાન કરીને પોતાની શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરે છે.
કાર્તિક પૂર્ણિમાના ધાર્મિક લાભ
ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ કાર્તિક પૂર્ણિમાને અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે કરવામાં આવેલ દાન, સ્નાન અને પૂજાથી જીવનમાં પાપોનો નાશ થાય છે અને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. પુરાણોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ દિવસે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં સ્નાન કરવાથી અને ભગવાન વિષ્ણુ તથા ભગવાન શિવની પૂજા કરવાથી મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
એવું કહેવાય છે કે કાર્તિક પૂર્ણિમા પર દીપદાન કરવાથી આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત થાય છે અને જીવનમાં સમૃદ્ધિ આવે છે. તુલસી પૂજા અને દીપદાનને વિશેષ રૂપે સૌભાગ્ય પ્રદાન કરનાર માનવામાં આવ્યું છે.
