પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM Kisan) યોજનાના લાભાર્થી ખેડૂતો માટે e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું છે કે જેમનું ચકાસણી કાર્ય પૂર્ણ થયું નહીં હોય, તેમને આગામી હપ્તો પ્રાપ્ત કરવામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે. ખેડૂતો સત્તાવાર પોર્ટલ પર આધાર અને OTPની મદદથી ઘર બેઠાં e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકે છે. સરકારે અત્યાર સુધી 23મા હપ્તાની સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરી નથી.
કેન્દ્ર સરકારે ખેડૂતોને સમયસર e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપી છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ યોજનાના આગામી હપ્તાનો લાભ મેળવવા માટે e-KYC ફરજિયાત છે. જેમના e-KYCનું ચકાસણી કાર્ય હજુ બાકી છે, તેમણે શક્ય તેટલી વહેલી તકે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી જોઈએ. જો કોઈ લાભાર્થીનું e-KYC બાકી રહેશે, તો તેના આગામી હપ્તાની ચુકવણીમાં વિલંબ થઈ શકે છે અથવા ચુકવણી અટકી પણ શકે છે.
સરકાર દ્વારા e-KYC ફરજિયાત બનાવવાનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે યોજનાનો લાભ માત્ર વાસ્તવિક અને પાત્ર ખેડૂતો સુધી જ પહોંચે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિવિધ સરકારી યોજનાઓમાં ખોટા લાભાર્થીઓની ઓળખ અને તેમને દૂર કરવા માટે ડિજિટલ ચકાસણી પ્રક્રિયાઓને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે. PM Kisan યોજનામાં e-KYC પણ તે જ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા દ્વારા ખેડૂતોની ઓળખ આધાર ડેટાના આધારે ચકાસવામાં આવે છે. તેનાથી અપાત્ર અથવા ખોટી રીતે યોજનાનો લાભ લેતા લોકોની ઓળખ કરવામાં મદદ મળે છે. સાથે જ સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરી શકે છે કે સહાયની રકમ સીધી યોગ્ય લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં પહોંચે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ e-KYCથી યોજનાની પારદર્શિતા અને અસરકારકતામાં સુધારો થયો છે.
ખેડૂતોને e-KYC માટે કોઈ સરકારી કચેરી અથવા કોમન સર્વિસ સેન્ટરમાં જવાની જરૂર નથી. તેઓ પોતાના મોબાઇલ ફોનની મદદથી ઘર બેઠાં આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકે છે. તેના માટે ખેડૂતોને PM-Kisanની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈ e-KYC વિકલ્પ પસંદ કરવો પડશે.
ત્યારબાદ આધાર નંબર દાખલ કરવો પડશે. આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબર પર મોકલાયેલા OTPને દાખલ કરીને ચકાસણી પૂર્ણ કરી શકાય છે. OTP સફળતાપૂર્વક ચકાસાયા બાદ e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ માનવામાં આવશે. સરકારે ખેડૂતોને અપીલ કરી છે કે તેઓ કોઈ અંતિમ તારીખની રાહ જોયા વિના શક્ય તેટલી વહેલી તકે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે, જેથી ભવિષ્યમાં ચુકવણી સંબંધિત કોઈ સમસ્યા ન સર્જાય.
PM Kisan યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂતોને દર વર્ષે ₹6,000ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. આ રકમ ત્રણ સમાન હપ્તામાં સીધી ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. દેશભરના કરોડો ખેડૂતો આ યોજનાનો લાભ લઈ રહ્યા છે. અગાઉનો હપ્તો માર્ચ 2026માં જારી કરવામાં આવ્યો હતો અને હવે ખેડૂતો 23મા હપ્તાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
અગાઉના વર્ષોના ચુકવણીના પેટર્નને આધારે માનવામાં આવી રહ્યું છે કે આગામી હપ્તો જુલાઈ 2026 આસપાસ જારી થઈ શકે છે. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી 23મા હપ્તાની સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરી નથી. સરકારે ખેડૂતોને માત્ર સત્તાવાર પોર્ટલ અને અધિકૃત માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવાની તેમજ સમયસર e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપી છે, જેથી હપ્તાની ચુકવણીમાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
