અમેરિકાના દક્ષિણ કેલિફોર્નિયામાં આવેલા એડવર્ડ્સ એર ફોર્સ બેઝ પર સોમવારે અમેરિકી વાયુસેનાનું B-52 સ્ટ્રેટોફોર્ટ્રેસ બોમ્બર વિમાન ટેકઓફ કર્યા બાદ તરત જ દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું. આ ઘટનામાં કુલ આઠ લોકોના મોત થયા હોવાનું અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે, જેમાં બોઇંગ કંપનીના બે કર્મચારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર વિમાન નિયમિત પરીક્ષણ મિશન પર હતું અને સ્થાનિક સમય મુજબ બપોરે અંદાજે 11:20 વાગ્યે દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું.
એડવર્ડ્સ એર ફોર્સ બેઝના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે B-52 વિમાન રનવે પરથી ઉડાન ભર્યા પછી થોડા જ ક્ષણોમાં નિયંત્રણ ગુમાવી બેઠું અને રનવેની અંદર જ ક્રેશ થયું. અથડામણ બાદ વિમાનમાં ભારે આગ લાગી અને તે સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગયું.
બેઝના પ્રવક્તા કર્નલ જેમ્સ હેઝે જણાવ્યું કે પ્રાથમિક મૂલ્યાંકન મુજબ આ દુર્ઘટના “નોન-સર્વાઇવેબલ” હતી. તેમણે કહ્યું કે દુર્ઘટનાનું સ્થળ સંપૂર્ણપણે બેઝની અંદર જ સીમિત રહ્યું હતું, જેના કારણે બહારના નાગરિક વિસ્તારોને કોઈ નુકસાન થયું નથી.
આ દુર્ઘટનામાં કુલ આઠ લોકોનાં મોત થયા છે. મૃતકોમાં સૈનિક કર્મચારીઓ, સરકારી કર્મચારીઓ અને કોન્ટ્રાક્ટરોનો સમાવેશ થાય છે.
અમેરિકાના રક્ષા વિભાગ અને બોઇંગ કંપનીએ પુષ્ટિ કરી છે કે મૃતકોમાં કંપનીના બે કર્મચારીઓ પણ સામેલ હતા, જે વિમાન સાથે સંબંધિત તકનીકી પરીક્ષણ કાર્યમાં જોડાયેલા હતા.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તમામ મૃતકોના પરિવારજનોને જાણ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે અને તેમની ઓળખ 24 કલાકની અંદર જાહેર કરવામાં આવશે.
દુર્ઘટના બાદ એડવર્ડ્સ એર ફોર્સ બેઝે પોતાની તમામ એરફિલ્ડ પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરી દીધી છે. આવનારા વિમાનોને અન્ય હવાઈમથકો તરફ મોકલવામાં આવ્યા છે, જ્યારે બિન-આવશ્યક પ્રવેશ પાસ પણ અસ્થાયી રીતે સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે.
બેઝ પ્રશાસને જણાવ્યું કે હાલ પ્રાથમિકતા બચાવ અને તપાસ કામગીરીને આપવામાં આવી રહી છે. દુર્ઘટનાસ્થળને વિગતવાર તપાસ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત બનાવવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકી વાયુસેનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દુર્ઘટનાનું કારણ હજી સુધી જાણી શકાયું નથી. પ્રાથમિક તપાસ બાદ જ નક્કી થશે કે ઘટના તકનીકી ખામી, માનવીય ભૂલ અથવા અન્ય કોઈ કારણસર બની હતી.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર પ્રાથમિક તપાસમાં અંદાજે 30 દિવસ લાગી શકે છે, જ્યારે વિગતવાર દુર્ઘટના વિશ્લેષણમાં છ મહિનાથી વધુ સમય લાગી શકે છે.
B-52 સ્ટ્રેટોફોર્ટ્રેસ અમેરિકી વાયુસેનાનું લાંબા અંતરનું વ્યૂહાત્મક બોમ્બર વિમાન છે, જેનો ઉપયોગ 1950ના દાયકાથી કરવામાં આવે છે. તેને સામાન્ય રીતે “BUFF” (Big Ugly Fat Fellow) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ વિમાન ઊંચી ઊંચાઈએ ઉડાન ભરવાની અને લાંબા અંતર સુધી મિશન પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમાં મોટી માત્રામાં હથિયારો લઈ જવાની ક્ષમતા છે, જેમાં સૈંકડો પરંપરાગત બોમ્બ અને ક્રૂઝ મિસાઇલનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આ વિમાન હવામાં જ ઇંધણ ભરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જેના કારણે તેની રેન્જ લગભગ અમર્યાદિત બની જાય છે. આ કારણે તેને અમેરિકાની વ્યૂહાત્મક રક્ષા વ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.
એડવર્ડ્સ એર ફોર્સ બેઝ અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યમાં મોજાવે રણ નજીક સ્થિત છે અને લોસ એન્જેલેસથી અંદાજે 160 કિલોમીટર ઉત્તર તરફ આવેલું છે.
આ બેઝ સૈનિક વિમાનોના પરીક્ષણ, તકનીકી સંશોધન અને એરોસ્પેસ વિકાસ માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે. અહીં અનેક અદ્યતન વિમાનો અને ટેકનોલોજીના પરીક્ષણો કરવામાં આવે છે, જેના કારણે તે અમેરિકી રક્ષા સંશોધનનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.
દુર્ઘટના બાદ અમેરિકી નેતાઓ અને અધિકારીઓએ શોક વ્યક્ત કર્યો છે. કેલિફોર્નિયાના ગવર્નરે આ ઘટનાને “દુઃખદ ટ્રેજેડી” ગણાવી અને મૃતકોના પરિવારજનો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી.
અમેરિકી કોંગ્રેસના અનેક સભ્યોએ પણ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું કે દેશ માટે સેવા આપનારા લોકોનું બલિદાન ક્યારેય ભૂલવામાં નહીં આવે. તેમણે રાહત અને બચાવ દળોના પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરી.
આ દુર્ઘટનાએ વ્યૂહાત્મક સૈનિક વિમાનોની સુરક્ષા અને પરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓ અંગે ફરી ચર્ચા ઊભી કરી છે. B-52 જેવા જૂના પરંતુ મહત્વપૂર્ણ વિમાનો આજે પણ અનેક દેશોની સૈનિક વ્યૂહરચનામાં કેન્દ્રસ્થાને છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આવી દુર્ઘટનાઓ ભવિષ્યમાં રક્ષા ટેકનોલોજીની સુરક્ષા સમીક્ષા અને આધુનિકીકરણની જરૂરિયાતને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
