વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભૂટાન પ્રવાસનો આજે છેલ્લો દિવસ છે. પોતાની વાપસી પહેલા પીએમ મોદી ભૂટાનના ચોથા રાજા જિગ્મે સિંગ્યે વાંગચુક સાથે મુલાકાત કરશે. આ ઉપરાંત તેઓ કાલચક્ર સેરેમનીમાં પણ ભાગ લેશે.
PM Modi Bhutan Visit: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ભૂટાન પ્રવાસ આજે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. બે દિવસીય આ પ્રવાસના છેલ્લા દિવસે પીએમ મોદી કાલચક્ર સેરેમનીમાં સામેલ થશે અને ભૂટાનના ચોથા રાજા જિગ્મે સિંગ્યે વાંગચુક સાથે મુલાકાત કરશે. આ યાત્રા ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેના ઊંડા ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ છે.
ભારત-ભૂટાન સંબંધોમાં નવી મજબૂતી
આ પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ ભૂટાનના રાજા જિગ્મે ખેસર નામગ્યાલ વાંગચુક સાથે અનેક મહત્વપૂર્ણ પરિયોજનાઓનો શુભારંભ કર્યો. બંને નેતાઓની બેઠકમાં ઊર્જા, કનેક્ટિવિટી, ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ અને ક્ષમતા નિર્માણ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ વધારવા પર ચર્ચા થઈ. આ દરમિયાન બંને દેશોએ પરંપરાગત મિત્રતાને નવી દિશા આપવા સાથે-સાથે “નેબરહુડ ફર્સ્ટ પોલિસી”ની ભાવનાને પણ વધુ સશક્ત કરી. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું કે દક્ષિણ એશિયામાં તેનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય પડોશી દેશો સાથે સહિયારો વિકાસ અને પ્રાદેશિક સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે.
ભૂટાનમાં હાઇડ્રો પાવર પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન
પીએમ મોદી અને રાજા જિગ્મે ખેસરે સંયુક્ત રીતે 1020 મેગાવોટ પુનાત્સાંગ્છુ દ્વિતીય હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પરિયોજના ભારત-ભૂટાન ઊર્જા સહયોગનું પ્રતીક છે અને બંને દેશો માટે આર્થિક દ્રષ્ટિએ પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાના સંદેશમાં કહ્યું:
'ભૂટાનના રાજા જિગ્મે ખેસર નામગ્યાલ વાંગચુક સાથે મુલાકાત શાનદાર રહી. અમે ભારત-ભૂટાનના સંબંધો પર ગહન ચર્ચા કરી. ઊર્જા, સંપર્ક, સંરક્ષણ અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ આગળ વધારવા માટે અનેક નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ભારતને ભૂટાનની વિકાસ યાત્રાનો એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર હોવા પર ગર્વ છે.'
આ પ્રોજેક્ટથી ન કેવળ ભૂટાનને વીજળી આત્મનિર્ભરતા મળશે, પરંતુ ભારતને પણ સ્થિર અને પર્યાવરણ-અનુકૂળ ઊર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત થશે. વડાપ્રધાન મોદીએ ભૂટાનના ચોથા રાજા જિગ્મે સિંગ્યે વાંગચુકના 70મા જન્મદિવસ સમારોહમાં પણ ભાગ લીધો. આ સમારોહ બંને દેશો વચ્ચે પારસ્પરિક સન્માન અને સાંસ્કૃતિક ભાગીદારીનું પ્રતીક રહ્યો.
આ અવસર પર પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત અને ભૂટાનના સંબંધો “માત્ર રાજદ્વારી જ નહીં, પરંતુ ભાવનાત્મક પણ છે.” તેમણે ભૂટાનની જનતાની સાદગી, તેમની આધ્યાત્મિકતા અને સતત વિકાસ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી.
શું છે કાલચક્ર સેરેમની?
વડાપ્રધાન મોદીની યાત્રાનો આજનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પડાવ કાલચક્ર સેરેમની (Kalachakra Ceremony) છે, જેમાં તેઓ ભાગ લેશે. આ આયોજન તિબેટીયન બૌદ્ધ ધર્મનો એક મુખ્ય ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક ઉત્સવ છે. ‘કાલચક્ર’ શબ્દનો અર્થ થાય છે — સમયનું ચક્ર. તેને “બૌદ્ધ ધર્મનો મહાકુંભ” પણ કહેવામાં આવે છે. આ સમારોહમાં સેંકડો બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ, શ્રદ્ધાળુઓ અને અનુયાયીઓ એકત્ર થઈને વિશ્વ શાંતિ, કરુણા અને સદ્ભાવના માટે પ્રાર્થના કરે છે.
આ દરમિયાન મંત્રોચ્ચાર, ધ્યાન અને પરંપરાગત નૃત્ય-ગીતોના માધ્યમથી સકારાત્મક ઊર્જા અને વૈશ્વિક એકતાનો સંદેશ આપવામાં આવે છે. વડાપ્રધાન મોદીનું તેમાં સામેલ થવું ભારતની બૌદ્ધ વિરાસત અને પ્રાદેશિક સાંસ્કૃતિક કનેક્ટિવિટીને રેખાંકિત કરે છે.
ભૂટાન પ્રવાસ દરમિયાન પીએમ મોદીએ થિમ્પુના તાશિછોદ્જોંગમાં જઈને ભગવાન બુદ્ધના પવિત્ર અવશેષોથી આશીર્વાદ લીધા. આ સ્થાન ભૂટાનની આધ્યાત્મિક રાજધાની માનવામાં આવે છે અને ત્યાંની રાષ્ટ્રીય વિરાસતનું કેન્દ્ર છે. આ ઉપરાંત, પીએમ મોદીએ ભૂટાનના યુવાનો, વિદ્વાનો અને બૌદ્ધ સમુદાયના પ્રતિનિધિઓ સાથે પણ મુલાકાત કરી અને જ્ઞાન, નવીનતા અને સતત વિકાસને લઈને વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું.
