રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ વચ્ચે, રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ચેતવણી આપી છે કે જો રશિયાની અંદર ટોમહોક જેવી મિસાઈલોથી હુમલો થશે તો તેની પ્રતિક્રિયા ચોંકાવનારી હશે. પુતિને કહ્યું કે રશિયા પોતાની સાર્વભૌમત્વ (sovereignty)નું દરેક હાલતમાં રક્ષણ કરશે.
Vladimir Putin: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે હવે તણાવ વધુ વધી ગયો છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ગુરુવારે કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે જો રશિયાની અંદર ટોમહોક (Tomahawk) જેવી લાંબા અંતરની મિસાઈલોથી હુમલો થશે તો રશિયાની પ્રતિક્રિયા "શક્તિશાળી અને ચોંકાવનારી" હશે. પુતિનનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશો યુક્રેનને અદ્યતન હથિયારો આપવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે.
સ્વાભિમાની દેશ દબાણ હેઠળ ઝૂકતો નથી
પુતિને રશિયન ભૌગોલિક સોસાયટીની 17મી કોંગ્રેસમાં ટીવી પર પ્રસારિત પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે કોઈ પણ સ્વાભિમાની દેશ બાહ્ય દબાણ સામે ઝૂકી શકતો નથી, ખાસ કરીને રશિયા જેવો દેશ ક્યારેય નહીં. તેમણે કહ્યું કે પશ્ચિમી દેશો સતત રશિયા પર આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક દબાણ બનાવી રહ્યા છે, પરંતુ રશિયાની નીતિ પોતાની સાર્વભૌમત્વ (sovereignty)નું રક્ષણ કરવાની છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે રશિયા પર મોટાભાગના અમેરિકી પ્રતિબંધો (sanctions) ટ્રમ્પ વહીવટના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન લાદવામાં આવ્યા હતા.
નવા પ્રતિબંધો પર નારાજગી
પુતિને પોતાના સંબોધનમાં બુડાપેસ્ટ વાટાઘાટો રદ થવા અને રશિયાની બે સૌથી મોટી તેલ કંપનીઓ Rosneft અને Lukoil પર લાદવામાં આવેલા નવા અમેરિકી પ્રતિબંધોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આ બધું રશિયા પર દબાણ બનાવવાનો પ્રયાસ છે. પુતિને જણાવ્યું કે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકી પશ્ચિમી દેશો પાસેથી લાંબા અંતરના હથિયારો મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે જેથી રશિયન ક્ષેત્રની અંદર સુધી હુમલો કરી શકાય. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે જો આવું થશે તો રશિયાનો જવાબ એવો હશે જેની દુનિયાએ કલ્પના પણ નહીં કરી હોય.
રશિયા પર અમેરિકી પ્રતિબંધોની અસર
હાલમાં જ અમેરિકાએ રશિયાની તેલ કંપનીઓ પર નવા પ્રતિબંધો લાદ્યા છે જેનો ઉદ્દેશ્ય રશિયાની ઊર્જા આવકને મર્યાદિત કરવાનો છે. અમેરિકી વહીવટનું કહેવું છે કે આ પગલું યુક્રેન યુદ્ધમાં રશિયાની આર્થિક તાકાતને નબળી પાડવા માટે ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. પરંતુ રશિયાએ તેને અયોગ્ય અને ઉશ્કેરણીજનક ગણાવ્યું છે. પુતિને કહ્યું કે પશ્ચિમી દેશો રશિયાની અર્થવ્યવસ્થાને તોડવા માંગે છે, પરંતુ રશિયા દર વખતે પહેલા કરતાં વધુ મજબૂત બનીને ઉભર્યું છે.
યુદ્ધ કરતાં વાટાઘાટો વધુ સારી છે
પુતિને પોતાના ભાષણમાં કહ્યું કે રશિયા હંમેશા વાટાઘાટોને પ્રાથમિકતા આપે છે કારણ કે વાટાઘાટો કોઈપણ વિવાદ અથવા યુદ્ધ કરતાં સારો વિકલ્પ છે. તેમણે કહ્યું કે રશિયા કોઈપણ વિવાદનું શાંતિપૂર્ણ સમાધાન ઈચ્છે છે, પરંતુ જો તેની વિરુદ્ધ હથિયારો ઉઠાવવામાં આવશે તો તે ચૂપ નહીં બેસે. પુતિને અમેરિકી પ્રતિબંધો પર પણ કહ્યું કે તેનાથી અમેરિકાના ગ્રાહકોને નુકસાન થશે કારણ કે વૈશ્વિક બજારમાં તેલની કિંમતો વધશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ પર પ્રતિબંધ ચાલુ રહેશે તો તેની અસર અમેરિકી જનતા સુધી પહોંચશે.
રશિયાનો વ્યૂહાત્મક સૈન્ય અભ્યાસ
પુતિનના આ નિવેદન વચ્ચે રશિયાએ પોતાના વ્યૂહાત્મક પરમાણુ દળો (strategic nuclear forces)નો મોટો સૈન્ય અભ્યાસ કર્યો છે. આ અભ્યાસમાં આંતરખંડીય બેલિસ્ટિક મિસાઈલ (ICBM) અને ક્રુઝ મિસાઈલોનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું. આ અભ્યાસ રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની દેખરેખ હેઠળ થયો અને તેને રશિયાની સંરક્ષણ તૈયારીઓની ચકાસણી કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવ્યું. જોકે, અમેરિકા અને નાટો (NATO) દેશોએ તેને રશિયાની ‘શક્તિ પ્રદર્શન’ વ્યૂહરચના ગણાવી છે.
યુક્રેનને હથિયારો આપવા પર વધ્યો વિવાદ
અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશો યુક્રેનને સતત સૈન્ય મદદ આપી રહ્યા છે. હવે યુક્રેનને ટોમહોક જેવી લાંબા અંતરની ક્રુઝ મિસાઈલો આપવા પર ચર્ચા તેજ થઈ ગઈ છે. આ મિસાઈલોની રેન્જ એટલી લાંબી છે કે તે રશિયાની અંદર સુધી હુમલો કરી શકે છે. રશિયા તેને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સીધો ખતરો માને છે. પુતિને કહ્યું કે જો યુક્રેનને આવા હથિયારો આપવામાં આવશે તો રશિયા તેને પોતાના વિરુદ્ધ યુદ્ધની ઘોષણા સમજશે અને તેનું પરિણામ ખૂબ ગંભીર હશે.
