ભારતીય શતરંજ ખેલાડી આર. વૈશાલીએ FIDE વુમન્સ કૅન્ડિડેટ્સ ટૂર્નામેન્ટ 2026 જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો છે. આ ખિતાબ જીતનાર તેઓ પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની છે અને હવે તેમનો મુકાબલો વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં જુ વેનજુન સામે થશે.
ફાઇનલ રાઉન્ડ 15 એપ્રિલે સાઇપ્રસના Cap St Georges Hotel & Resort ખાતે રમાયો હતો, જેમાં વૈશાલીએ રશિયાની કેટરીના લગ્નોને હરાવી ખિતાબ જીત્યો.
ફાઇનલ મુકાબલામાં વ્યૂહાત્મક જીત
ફાઇનલ રાઉન્ડમાં વૈશાલીએ સફેદ મોરચાથી શરૂઆત કરી અને આક્રમક વ્યૂહરચના અપનાવી. મુકાબલાની શરૂઆતમાં કેટરીના લગ્નોએ સિસિલિયન ડિફેન્સની ડ્રેગન વેરિએશન પસંદ કરી.
જવાબમાં વૈશાલીએ યુગોસ્લાવ એટેક રમ્યો અને શરૂઆતથી જ બોર્ડ પર મજબૂત નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું. લગભગ 16મી ચાલ સુધી તેઓને સ્પષ્ટ આગળ વધારો મળી ગયો હતો.
પછી તેમણે સ્થિતિને વધુ મજબૂત બનાવી અને લગ્નોની નાની ભૂલોનો લાભ લઈ મુકાબલો પોતાના પક્ષમાં ફેરવી દીધો. 48મી ચાલે સ્થિતિ સંપૂર્ણ રીતે વૈશાલીના નિયંત્રણમાં આવી ગઈ હતી, જેના બાદ લગ્નોએ હાર સ્વીકારી.
નિર્ણાયક રાઉન્ડમાં ડ્રોથી લાભ
ફાઇનલ રાઉન્ડ પહેલાં વૈશાલી અને કઝાકિસ્તાનની બિબિસારા અસ્સાઉબાયેવા 7.5 અંક સાથે સમાન સ્થિતિમાં હતાં.
અંતિમ રાઉન્ડમાં કઝાકિસ્તાનની ખેલાડીને ભારતની દિવ્યા દેશમુખે ડ્રો પર રોકી. આ પરિણામે વૈશાલી માટે ખિતાબનો માર્ગ સ્પષ્ટ થયો અને તેઓ ટોચ પર પહોંચી ટૂર્નામેન્ટ જીત્યા.
ધીમી શરૂઆત બાદ વાપસી
ટૂર્નામેન્ટની શરૂઆતમાં વૈશાલીએ ચાર મેચ ડ્રો કર્યા અને પાંચમા રાઉન્ડમાં હારનો સામનો કર્યો હતો.
પછી તેમણે સતત સુધારેલો ખેલ પ્રદર્શિત કર્યો અને અંત સુધી ખિતાબની દોડમાં રહ્યા. તેઓ ટૂર્નામેન્ટમાં સૌથી ઓછા રેટિંગ ધરાવતા ખેલાડીઓમાં હતાં, છતાં તેમણે પોતાની રેન્કિંગ કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું.
વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં જુ વેનજુન સામે મુકાબલો
મહિલા વિશ્વ શતરંજમાં 2016 બાદથી ચીની ખેલાડીઓનું પ્રભુત્વ રહ્યું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં વૈશાલી છેલ્લા 10 વર્ષમાં પ્રથમ ગેર-ચીની ખેલાડી તરીકે વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં પડકાર આપશે. તેમનો મુકાબલો વર્તમાન વિશ્વ ચેમ્પિયન જુ વેનજુન સાથે થશે.
ભારતીય શતરંજમાં નવી સિદ્ધિ
છેલ્લાં વર્ષોમાં ભારત શતરંજમાં ઝડપી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે. વૈશાલીની સિદ્ધિ પહેલાં ડી ગુકેશે પુરુષ વર્ગમાં મહત્વપૂર્ણ સફળતા મેળવી હતી, જ્યારે વિશ્વનાથન આનંદે ભારતને વૈશ્વિક શતરંજમાં ઓળખ અપાવી હતી.
કૅન્ડિડેટ્સ ટૂર્નામેન્ટનું મહત્વ
કૅન્ડિડેટ્સ ટૂર્નામેન્ટ વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ માટેનું મુખ્ય ક્વોલિફાઇંગ ટૂર્નામેન્ટ છે.
આમાં વિશ્વના ટોચના આઠ ખેલાડીઓ ભાગ લે છે અને રાઉન્ડ-રોબિન ફોર્મેટમાં 14 રાઉન્ડ રમાય છે. દરેક જીત માટે 1 અંક અને ડ્રો માટે 0.5 અંક આપવામાં આવે છે.
સૌથી વધુ અંક મેળવનાર ખેલાડી વિજેતા બને છે અને વિશ્વ ચેમ્પિયનને પડકારવાનો અધિકાર મેળવે છે.
ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ
આર. વૈશાલીની જીત ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં નોંધપાત્ર સિદ્ધિ તરીકે નોંધાશે અને તે નવી પેઢીના ખેલાડીઓ માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત બની રહેશે.
