રાજસ્થાનમાં આજથી મતદાર યાદીનું વિશેષ સઘન પુનરાવર્તન (SIR) શરૂ થઈ ગયું છે. 5.48 કરોડ મતદારોની ગણતરી માટે 52,469 BLO જોડાશે. આ પ્રક્રિયા 7 ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી ચાલશે. ચૂંટણી પંચની જાહેરાત બાદ રાજ્યમાં રાજકીય ગરમાવો તેજ બન્યો છે.
જયપુર: ચૂંટણી પંચ દ્વારા દેશના 12 રાજ્યોમાં મતદાર યાદીનું વિશેષ સઘન પુનરાવર્તન (SIR) કરવામાં આવશે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે આ કાર્યક્રમની ઔપચારિક જાહેરાત કરતા જણાવ્યું કે તેનો ઉદ્દેશ્ય મતદાર યાદીઓને વધુ પારદર્શક અને ભૂલરહિત બનાવવાનો છે. જોકે, ચૂંટણી પંચના આ પગલાથી રાજસ્થાનના રાજકારણમાં નવો વિવાદ ઉભો થયો છે, કારણ કે વિપક્ષે તેને મતદાર યાદીમાંથી નામ કાપવાનું કાવતરું ગણાવ્યું છે.
દેશના 12 રાજ્યોમાં SIR ની શરૂઆત
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે દેશના 12 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR લાગુ કરવામાં આવશે. જેમાં રાજસ્થાનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
રાજસ્થાનના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી નવીન મહાજને જણાવ્યું કે રાજ્ય આ પ્રક્રિયા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. તમામ બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLO), સુપરવાઇઝર અને હેલ્પ ડેસ્ક કર્મચારીઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે. 28 ઓક્ટોબર 2025 થી આ પ્રક્રિયા શરૂ થઈને 7 ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી ચાલશે. આ સમયગાળા દરમિયાન દરેક મતદારનો ડેટા ચકાસવામાં આવશે અને નકલી અથવા ડુપ્લિકેટ નામો દૂર કરવામાં આવશે.
52 હજારથી વધુ BLO ગણતરી કાર્ય કરશે
મહાજનના જણાવ્યા અનુસાર, 28 ઓક્ટોબરથી 3 નવેમ્બર સુધી તાલીમ અને ગણતરી ફોર્મનું મુદ્રણ થશે. 4 નવેમ્બરથી 4 ડિસેમ્બર સુધી ઘરે-ઘરે સર્વે અને ફોર્મ વિતરણનું કાર્ય ચાલશે. 9 ડિસેમ્બરે મતદાર યાદીનો ડ્રાફ્ટ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.
ત્યારબાદ 9 ડિસેમ્બરથી 8 જાન્યુઆરી સુધી દાવાઓ અને વાંધાઓ નોંધવામાં આવશે, જેની સુનાવણી 31 જાન્યુઆરી સુધી ચાલશે. અંતે, 7 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ સુધારેલી અને અંતિમ મતદાર યાદી પ્રકાશિત થશે. આ પ્રક્રિયામાં રાજ્યભરના 52,469 BLO મતદારોની માહિતીની ચકાસણી કરશે.
મતદાતા ચકાસણી સાથે જનજાગૃતિ અભિયાન શરૂ
મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીએ જણાવ્યું કે BLO, સ્વયંસેવકો અને હેલ્પડેસ્ક કર્મચારીઓ માટે રિફ્રેશર સત્રોનું આયોજન કરવામાં આવશે. તેમનું કાર્ય દૈનિક ધોરણે નોંધવામાં આવશે જેથી જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી અને CEO સ્તરે પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય.
આ સાથે, જનજાગૃતિ અભિયાન પણ ચલાવવામાં આવશે, જેમાં કોલેજો, પંચાયતો અને શાળાઓમાં ઓનલાઈન અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા માટે સ્વયં સહાય જૂથો અને “રાજસખી” નેટવર્કને જોડવામાં આવશે. જિલ્લા સ્તરે મીડિયા સેલની રચના કરવામાં આવી છે અને ફક્ત જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી જ સત્તાવાર નિવેદનો આપશે.
SIR ને લઈને રાજકીય નિવેદનબાજી તેજ
રાજસ્થાનમાં SIR ની જાહેરાત બાદ રાજકીય ગરમાવો તેજ બન્યો છે. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે આ પ્રક્રિયા મતદાર યાદીમાંથી દલિત, આદિવાસી, પછાત અને લઘુમતી મતદારોના નામ હટાવવાનો પ્રયાસ છે. પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અશોક ગહલોતે કહ્યું કે જ્યારે મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં વિચારાધીન છે, ત્યારે આ પ્રક્રિયાને આગળ વધારવી અયોગ્ય છે. જ્યારે, PCC પ્રમુખ ગોવિંદ સિંહ ડોટાસરાએ તેને “લોકતાંત્રિક અધિકારોના હનન” સાથે જોડ્યું છે.
બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે SIR નો ઉદ્દેશ્ય પારદર્શિતા અને નિષ્પક્ષતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે, ન કે કોઈ વર્ગને નિશાન બનાવવાનો. આવનારા મહિનાઓમાં આ પ્રક્રિયા રાજસ્થાનના રાજકારણમાં એક મહત્વનો મુદ્દો બનવાની છે.
