ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સપ્ટેમ્બરમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS શિખર પરિષદમાં સામેલ થઈ શકે છે. જો તેમની ભારત યાત્રા થાય છે, તો લગભગ સાત વર્ષ બાદ તેમની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત હશે અને તેને બંને દેશોના સંબંધોમાં સુધારાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ભારત આ વર્ષે 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે BRICS શિખર પરિષદની યજમાની કરશે. ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ તેમાં સામેલ થવાની સંભાવનાને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
રોયટર્સના એક અહેવાલમાં સૂત્રોના હવાલાથી જણાવાયું છે કે શી જિનપિંગ પરિષદમાં એક મોટા પ્રતિનિધિમંડળ સાથે સામેલ થઈ શકે છે. અહેવાલ અનુસાર, ચીન તરફથી ભારત યાત્રા સંબંધિત તૈયારીઓમાં હોટેલ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા પ્રોટોકોલને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે.
કેટલાક ભારતીય સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શી જિનપિંગ સાથે લગભગ 400 અધિકારીઓનું પ્રતિનિધિમંડળ ભારત આવી શકે છે. જો આવું થાય છે, તો તે તેમની અગાઉની ભારત યાત્રાની સરખામણીએ ઘણું મોટું પ્રતિનિધિમંડળ હશે. 2019માં તેમની અગાઉની ભારત યાત્રા દરમિયાન 200થી ઓછા અધિકારીઓ આવ્યાની વાત સામે આવી હતી. જોકે, ચીનના રાષ્ટ્રપતિની ભારત યાત્રા અંગે હજુ સુધી બંને દેશો તરફથી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
શી જિનપિંગ ભારત આવે તેવી સ્થિતિમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે તેમની સંભવિત દ્વિપક્ષીય બેઠક સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓમાંની એક હશે. બંને નેતાઓની વાતચીતમાં સરહદ વિવાદ, દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ, આર્થિક સહયોગ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા મુદ્દા મુખ્યત્વે ઉઠી શકે છે.
ભારત અને ચીન બંને BRICSના મહત્વપૂર્ણ સભ્યો છે અને વિશ્વની મુખ્ય ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સામેલ છે. બંને દેશો વચ્ચે વધુ સારા સંવાદથી સંગઠનની અંદર આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને પણ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
નિષ્ણાતોની નજર સંભવિત મોદી-જિનપિંગ બેઠકમાં બંને દેશો સરહદ પર તણાવ ઘટાડવા અને પરસ્પર વિશ્વાસ વધારવા અંગે કેવા સંકેતો આપે છે તેના પર રહેશે.
2020માં પૂર્વી લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં થયેલી હિંસક અથડામણ બાદ ભારત અને ચીનના સંબંધોમાં તણાવ ઊભો થયો હતો. આ ઘટનામાં ભારતીય સેનાના 20 જવાનોના મોત થયા હતા. ત્યારબાદ બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે લાંબા સમય સુધી સૈન્ય ગતિરોધ રહ્યો હતો.
અનેક તબક્કાની સૈન્ય અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો બાદ ઑક્ટોબર 2024માં બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પર સૈનિકોની તૈનાતી ઘટાડવા અને પીછેહઠ અંગે સમજૂતી થઈ હતી. ત્યારબાદ બંને પક્ષોએ સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાની દિશામાં કેટલાક પગલાં લીધા છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની 2025માં ચીન યાત્રાને પણ આ પ્રક્રિયાના ભાગ તરીકે જોવામાં આવી હતી. જોકે, સરહદ વિવાદ હજુ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી અને બંને દેશો વચ્ચે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા સાથે જોડાયેલા અનેક મુદ્દા હજુ પણ સંવેદનશીલ છે.
ભારત અને ચીન હિમાલય વિસ્તારમાં લગભગ 3,800 કિલોમીટર લાંબી વિવાદિત સરહદ વહેંચે છે. સરહદના મોટા ભાગનું હજુ સુધી સ્પષ્ટ સીમાંકન થયું નથી. આ કારણે સરહદ સાથે જોડાયેલા મુદ્દા બંને દેશોના સંબંધોમાં સતત મહત્વપૂર્ણ રહ્યા છે.
જો શી જિનપિંગ BRICS Summit 2026 માટે દિલ્હી આવે છે, તો તેમની મુલાકાત બહુપક્ષીય પરિષદમાં ભાગ લેવા સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. તેમની યાત્રા ભારત-ચીન સંબંધોમાં સંવાદને આગળ વધારવાની તક પણ બની શકે છે.
