વેસ્ટ ઇન્ડીઝના દિગ્ગજ ઑલરાઉન્ડર સર ગારફિલ્ડ સોબર્સનું 89 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે. તેમના નિધનથી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ જગતમાં શોક વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. ક્રિકેટ વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સહિત વિશ્વભરના પૂર્વ અને વર્તમાન ખેલાડીઓ, ક્રિકેટ બોર્ડો તથા ચાહકોએ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી છે.
સર ગારફિલ્ડ સોબર્સ, જેમને વિશ્વભરમાં સર ગેરી સોબર્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતા હતા, તેઓ 28 જુલાઈએ પોતાનો 90મો જન્મદિવસ ઉજવવાના હતા. તેમના નિધન સાથે ક્રિકેટે એવા ખેલાડીને ગુમાવ્યો છે, જેને રમતના ઇતિહાસનો સૌથી સર્વાંગી ક્રિકેટર માનવામાં આવે છે. બેટિંગ, બોલિંગ અને ફિલ્ડિંગ—ત્રણે ક્ષેત્રોમાં તેમની અસાધારણ ક્ષમતાએ તેમને રમતના મહાન ખેલાડીઓમાં સ્થાયી સ્થાન અપાવ્યું હતું.
1950 અને 1960ના દાયકામાં જ્યારે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ વિશ્વ ક્રિકેટની સૌથી મજબૂત ટીમોમાં ગણાતી હતી, ત્યારે સર ગેરી સોબર્સ તેની સૌથી મોટી શક્તિ હતા. તેમણે પોતાની બેટિંગથી અનેક યાદગાર ઇનિંગ્સ રમી હતી અને બોલિંગ તથા ફિલ્ડિંગ દ્વારા પણ ટીમને અનેક મેચોમાં જીત અપાવી હતી. તેમની સૌથી મોટી વિશેષતા તેમની બહુઆયામી પ્રતિભા હતી.
તેઓ ડાબોડી બેટ્સમેન હતા અને જરૂરિયાત મુજબ લેફ્ટ-આર્મ ફાસ્ટ-મિડિયમ, લેફ્ટ-આર્મ ઓર્થોડોક્સ સ્પિન તેમજ લેફ્ટ-આર્મ અનઓર્થોડોક્સ સ્પિન (ચાઇનામેન) બોલિંગ પણ કરી શકતા હતા. આ ક્ષમતાએ તેમને ક્રિકેટ ઇતિહાસના સૌથી બહુઆયામી ખેલાડીઓમાં સ્થાન અપાવ્યું.
સર ગારફિલ્ડ સોબર્સે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ માટે 93 ટેસ્ટ મેચોની 160 ઇનિંગ્સમાં 8,032 રન બનાવ્યા હતા. તેમનો બેટિંગ સરેરાશ 57.78 રહ્યો હતો, જે તેમના સમયના શ્રેષ્ઠ સરેરાશોમાં ગણાય છે. કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે 26 સદી, 30 અડધી સદી, બે ડબલ સદી અને એક ટ્રિપલ સદી ફટકારી હતી. તેમનો સર્વોચ્ચ સ્કોર અણનમ 365 રહ્યો હતો, જે ઘણા વર્ષો સુધી ટેસ્ટ ક્રિકેટનો વિશ્વ રેકોર્ડ રહ્યો હતો.
સર ગારફિલ્ડ સોબર્સ માત્ર મહાન બેટ્સમેન જ નહોતા, પરંતુ અસરકારક બોલર પણ હતા. તેમણે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં 235 વિકેટ ઝડપી હતી. તેમનો બોલિંગ સરેરાશ 34.04 અને ઇકોનોમી રેટ 2.33 રહ્યો હતો. તેમણે છ વખત એક ઇનિંગ્સમાં પાંચ વિકેટ લીધી હતી, જ્યારે તેમનું શ્રેષ્ઠ બોલિંગ પ્રદર્શન 73 રનમાં 6 વિકેટ રહ્યું હતું. મેચની પરિસ્થિતિ અને ટીમની જરૂરિયાત અનુસાર પોતાની બોલિંગ શૈલી બદલવાની તેમની ક્ષમતા તેમને ક્રિકેટ ઇતિહાસના સૌથી સર્વાંગી ઑલરાઉન્ડર તરીકે ઓળખ અપાવતી હતી.
જોકે સોબર્સની કારકિર્દીનો મોટો ભાગ ટેસ્ટ ક્રિકેટના સુવર્ણ યુગમાં પસાર થયો હતો, તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક વનડે મેચ પણ રમી હતી. તે મેચમાં તેઓ બેટિંગમાં ખાતું ખોલી શક્યા નહોતા, જ્યારે બોલિંગમાં તેમણે એક વિકેટ ઝડપી હતી. મર્યાદિત ઓવરના ક્રિકેટમાં તેમનું યોગદાન મર્યાદિત રહ્યું હતું, પરંતુ ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં તેમની સિદ્ધિઓ આજે પણ પ્રેરણારૂપ માનવામાં આવે છે.
સર ગેરી સોબર્સે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ ક્રિકેટ ટીમની કપ્તાની પણ સંભાળી હતી અને પોતાના નેતૃત્વ હેઠળ ટીમને નવી ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડી હતી. મેદાનની અંદર અને બહાર તેમનું વ્યક્તિત્વ અનેક પેઢીના ખેલાડીઓ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બન્યું હતું.
ક્રિકેટમાં તેમના યોગદાન બદલ તેમને નાઇટહુડ (Knighthood)થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપરાંત તેમને Wisden Cricketers of the Centuryમાં સ્થાન મળ્યું હતું અને બાદમાં ICC Hall of Fameમાં પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. આ સન્માનો ક્રિકેટમાં તેમના વૈશ્વિક પ્રભાવ અને યોગદાનને દર્શાવે છે.
