તાજમહલને લઈને ફરી એકવાર ચિંતા વધી છે. સતત આંધી, ભારે વરસાદ અને બદલાતા હવામાન વચ્ચે વિશ્વપ્રસિદ્ધ સ્મારકના અનેક ભાગોમાંથી પથ્થરો તૂટી પડ્યાની માહિતી સામે આવી છે. દિવાલોમાં પડેલી ભંગાણો અને રોયલ ગેટની ખરાબ સ્થિતિએ સંરક્ષણ વ્યવસ્થાને લઈને પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
સ્થાનિક લોકો અને પ્રવાસીઓના જણાવ્યા મુજબ, તાજેતરની તેજ આંધી અને વરસાદ દરમિયાન તાજમહલ પરિસરના કેટલાક ભાગોમાંથી નાના અને મોટા પથ્થરો તૂટી પડતા જોવા મળ્યા હતા. ઘટનાના પછી સ્મારકની સુરક્ષા અને જાળવણી અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.
આગ્રામાં હવામાનમાં સતત ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. તેજ પવન, ભેજ અને વરસાદનો પ્રભાવ ઐતિહાસિક ઇમારતો પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા પર્યાવરણીય દબાણ અને હવામાનના પ્રભાવને કારણે સ્મારકની રચના નબળી પડી શકે છે.
તાજમહલના ભૂતપૂર્વ ઇન્ચાર્જ રહેલા અધિકારીઓએ પણ હાલની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, અગાઉ સંરક્ષણ કાર્ય નિષ્ણાતોની દેખરેખ હેઠળ કરવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે ઘણા કામ કોન્ટ્રાક્ટરોના આધારે થઈ રહ્યા છે. જેના કારણે ગુણવત્તા અને દેખરેખ બંને પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે.
તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ એટલે કે Archaeological Survey of Indiaને સ્મારકના સંરક્ષણ માટે વધુ ગંભીરતાથી કાર્ય કરવાની જરૂર છે.
તાજમહલની દિવાલો અને સંગમરમરના ભાગોમાં પડેલી ભંગાણોને લઈને પણ નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સમયસર મરામત અને વૈજ્ઞાનિક સંરક્ષણ ન કરવામાં આવે તો નુકસાન વધી શકે છે.
તાજમહલ દર વર્ષે લાખો દેશી અને વિદેશી પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આવી સ્થિતિમાં સ્મારકની ખરાબ થતી હાલતને માત્ર સાંસ્કૃતિક વારસો જ નહીં પરંતુ પ્રવાસનના દૃષ્ટિકોણથી પણ ગંભીર મુદ્દો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
પ્રવાસીઓએ પણ સ્મારકના કેટલાક ભાગોની હાલત અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ઘણા લોકોએ જણાવ્યું કે વિશ્વ ધરોહર સ્થળની સુરક્ષા અને જાળવણી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
સ્થાનિક માર્ગદર્શકોના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હવામાનના પ્રભાવ અને વધતા પ્રદૂષણનો અસર સ્મારક પર સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળી રહ્યો છે. વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાવા અને ભેજ વધવાથી રચનાત્મક દબાણ વધી રહ્યું છે.
UNESCOની વિશ્વ ધરોહર યાદીમાં સામેલ તાજમહલ અગાઉ પણ પ્રદૂષણ, જીવાતો અને પર્યાવરણીય ક્ષય જેવી સમસ્યાઓને લઈને ચર્ચામાં રહ્યું છે. હવે આંધી અને વરસાદથી થતા નુકસાનને કારણે નવી ચિંતા ઉભી થઈ છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ઐતિહાસિક ધરોહરોની દેખભાળ માત્ર બહારની સફાઈ સુધી મર્યાદિત ન હોવી જોઈએ. રચનાત્મક મજબૂતી, જળનિકાસ વ્યવસ્થા, ભેજ નિયંત્રણ અને નિયમિત વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણ અત્યંત જરૂરી છે.
આગ્રાના સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે જો સમયસર યોગ્ય પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો આવનારા વર્ષોમાં સ્મારકને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. લોકોએ સરકાર અને ASI પાસે તાત્કાલિક સંરક્ષણ કાર્ય ઝડપી કરવાની માંગ કરી છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પણ તાજમહલની ભંગાણો અને તૂટી રહેલા પથ્થરો સંબંધિત વીડિયો અને તસવીરો વાયરલ થઈ રહી છે. ઘણા લોકોએ તેને દેશની વારસાગત ધરોહર સાથે જોડાયેલ ગંભીર મુદ્દો ગણાવ્યો છે.
આગ્રા પ્રશાસન અને ASIની ટીમો હાલમાં સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જ્યાં નુકસાન અંગે ફરિયાદો મળી છે ત્યાં તપાસ અને મરામતનું કાર્ય કરાવવામાં આવશે.
હાલ તાજમહલની સ્થિતિને લઈને લોકોમાં ચિંતા યથાવત છે. દેશની આ ઐતિહાસિક ધરોહરને સુરક્ષિત રાખવા માટે વધુ સારા સંરક્ષણ અને દેખરેખની માંગ તેજ બની છે.
