ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને સમાપ્ત કરવા માટે ટ્રમ્પ પ્રશાસન ઝડપી કૂટનીતિક સમજૂતી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ પહેલ ઇસ્લામાબાદમાં પ્રસ્તાવિત ચર્ચા દરમિયાન આગળ વધી શકે છે, જેમાં બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લેશે. અમેરિકાનો હેતુ આ પગલાથી સંઘર્ષ ઘટાડવાનો અને વૈશ્વિક બજાર પર પડતા દબાણને ઓછું કરવાનો છે. સંભવિત સમજૂતીમાં યુરેનિયમ કાર્યક્રમ પર નિયંત્રણ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુજને ખુલ્લું રાખવાનું મુખ્ય મુદ્દા બની શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, તેના બદલામાં ઈરાનને કેટલીક રાહતો પણ આપવામાં આવી શકે છે.
અમેરિકાના પૂર્વ રાજદૂત ડગ્લસ સિલીમેનના અનુસાર, ટ્રમ્પ પ્રશાસન ઈરાન સાથે લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ ચાલુ રાખવા કરતાં ઝડપી ઉકેલ ઇચ્છે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આનો હેતુ માત્ર રાજકીય લાભ મેળવવાનો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં સ્થિરતા લાવવાનો પણ છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રમ્પ એવી સમજૂતીની શોધમાં છે જેને તેઓ ઝડપી કૂટનીતિક સફળતા તરીકે રજૂ કરી શકે. આ કારણસર ચર્ચા પહેલા અમેરિકાનો વલણ કડક દેખાઈ રહ્યો છે, છતાં આંતરિક સ્તરે ચર્ચાની શક્યતા યથાવત્ છે.
સંભવિત સમજૂતી માટે ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ સામે આવી રહ્યા છે. પ્રથમ, ઈરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમને દેશની બહાર મોકલવાનું. બીજું, તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર કડક નિયંત્રણ લગાવવાનું.
ત્રીજો અને મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુજને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું રાખવાનો છે. આ સમુદ્રી માર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને તેમાં વિક્ષેપ થવાથી વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર સીધી અસર પડે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુજ પર નિયંત્રણ આ સમગ્ર વિવાદમાં ઈરાનની મુખ્ય વ્યૂહાત્મક શક્તિ રહી છે. આ માર્ગ દ્વારા પસાર થતો તેલ વેપાર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પરિસ્થિતિમાં, એવી શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે કે અમેરિકા આ માર્ગને ખુલ્લું રાખવા બદલ ઈરાનને કેટલીક રાહતો આપી શકે છે. જોકે, આ સંપૂર્ણપણે આ બાબત પર નિર્ભર રહેશે કે ઈરાન અન્ય મુદ્દાઓ પર કેટલો સમજૂતો કરવા તૈયાર છે.
