ઉત્તર પ્રદેશમાં વિશેષ ગહન પુનઃસમીક્ષા બાદ આજે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થશે. લગભગ 2.89 કરોડ નામ રદ થઈ શકે છે. મતદારો 6 ફેબ્રુઆરી સુધી દાવો અથવા વાંધો નોંધાવી શકે છે. લખનૌમાં સૌથી વધુ નામ રદ થવાની સંભાવના છે.
SIR in UP: ઉત્તર પ્રદેશમાં આજે વિશેષ ગહન પુનઃસમીક્ષા (Special Intensive Revision-SIR) ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પંચ બપોરે 3 વાગ્યે લખનૌમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ દ્વારા આ યાદી સાથે જોડાયેલા આંકડા જાહેર કરશે. મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) નવદીપ રિનવા મીડિયા સમક્ષ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારોની માહિતી આપશે.
ડ્રાફ્ટ વોટર લિસ્ટ આગામી ચૂંટણીઓની તૈયારી માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આના દ્વારા એ સ્પષ્ટ થઈ જશે કે કોનું નામ મતદાર યાદીમાં છે અને કોને દાવો અથવા વાંધો નોંધાવવાની જરૂર પડશે.
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં મોટા પાયે નામ રદ થવાની સંભાવના
ચૂંટણી પંચના સૂત્રો અનુસાર, યુપીમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 15 કરોડ 44 લાખ મતદારો નોંધાયેલા હતા. SIR પ્રક્રિયા બાદ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં લગભગ 12 કરોડ 55 લાખ મતદારો જ સામેલ થશે. એટલે કે લગભગ 2 કરોડ 89 લાખ મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવી શકે છે.
મુખ્ય કારણ એ છે કે યાદીને સ્વચ્છ અને ભૂલરહિત બનાવવા માટે મૃત, સ્થાનાંતરિત, પુનરાવર્તિત અને ગેરહાજર મતદારોના નામ દૂર કરવા જરૂરી છે.
કયા કારણોસર મતદારોના નામ રદ થયા
ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું કે જે મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે, તેમાં મુખ્યત્વે આ શ્રેણીઓનો સમાવેશ થાય છે:
- જેનું અવસાન થયું છે.
- કાયમી રીતે સ્થાનાંતરિત થયેલા મતદારો, જે અન્ય જિલ્લા અથવા રાજ્યમાં શિફ્ટ થઈ ગયા છે.
- બે જગ્યાએ નોંધાયેલા મતદારો, જેનું નામ એક કરતાં વધુ જગ્યાએ નોંધાયેલું હતું.
- ગણતરી ફોર્મ (Enumeration Form) ન ભરનારા મતદારો.
- લાંબા સમયથી ગેરહાજર મતદારો, જેનું આપેલા સરનામે ચકાસણી થઈ શકી નથી.
ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે આ નામોને દૂર કરવા મતદાર યાદીની ચોકસાઈ જાળવવા માટે જરૂરી હતું.
લગભગ 1 કરોડ મતદારોને નોટિસ મોકલવામાં આવશે
SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન એક મોટો આંકડો સામે આવ્યો છે. લગભગ 1 કરોડ મતદારોની મેપિંગ પૂર્ણ થઈ શકી નથી. આવા મતદારોને સંબંધિત ઇલેક્ટોરલ રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસર (ERO) દ્વારા નોટિસ મોકલવામાં આવશે. નોટિસ મળ્યા બાદ મતદારને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પોતાની ઓળખ અને સરનામા સંબંધિત દસ્તાવેજો જમા કરવા પડશે.
ચૂંટણી પંચે 12 માન્ય દસ્તાવેજોની યાદી પહેલાથી જ નક્કી કરી છે. તેમાંથી કોઈપણ એક દસ્તાવેજની નકલ હસ્તાક્ષર સાથે જમા કરવી પડશે. દસ્તાવેજ સાચા જણાય તો મતદારનું નામ ફરીથી યાદીમાં ઉમેરી શકાશે.
દાવા અને વાંધાઓ 6 ફેબ્રુઆરી સુધી નોંધાશે
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થતાં જ દાવા અને વાંધાઓની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જશે. મતદારો 6 ફેબ્રુઆરી સુધી પોતાના નામ સાથે જોડાયેલા વાંધાઓ નોંધાવી શકે છે અથવા ભૂલથી દૂર થયેલા નામ ઉમેરવા માટે દાવો કરી શકે છે.
ચૂંટણી પંચે આ પ્રક્રિયા માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે:
- દાવા અને વાંધાઓ: આજે થી 6 ફેબ્રુઆરી સુધી.
- દાવા-વાંધાઓનું નિવારણ: 7 ફેબ્રુઆરી થી 27 ફેબ્રુઆરી સુધી.
- અંતિમ મતદાર યાદીનું પ્રકાશન: 6 માર્ચ.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે દરેક દાવા અને વાંધાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવામાં આવશે.
લખનૌમાં સૌથી વધુ નામ રદ થવાની આશંકા
રાજધાની લખનૌમાં ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સૌથી વધુ નામ રદ થવાની સંભાવના છે. જિલ્લાના આંકડાઓ અનુસાર, લગભગ 12 લાખ મતદારોના નામ યાદીમાંથી બહાર થઈ શકે છે.
જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, 4.57 લાખ મતદારો આપેલા સરનામે મળ્યા નથી, 1.27 લાખ મતદારોનું અવસાન થયું છે, 5.39 લાખ મતદારો બીજી વિધાનસભા અથવા જિલ્લામાં શિફ્ટ થઈ ગયા છે, અને ઘણા મતદારોએ ગણતરી ફોર્મ ભરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. આ બધા કારણોસર તેમના નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
જૂના મતદારોની વિગત
ચૂંટણી અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે જે મતદારો અથવા તેમના વાલીઓનું નામ 2003ની મતદાર યાદીમાં નોંધાયેલું હતું, તેમના નામ સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યા છે. તેમના નામની મેપિંગ પહેલાથી જ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. જ્યારે, જે મતદારો અથવા તેમના વાલીઓનું નામ 2003ની યાદીમાં મળ્યું નથી, તેમને નોટિસ મોકલીને દસ્તાવેજો રજૂ કરવાનો અવસર આપવામાં આવશે.
વેબસાઇટ પર પોતાનું નામ આ રીતે તપાસો
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થયા બાદ મતદારો ચૂંટણી પંચની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને પોતાનું નામ, વિધાનસભા ક્ષેત્ર, મતદાન કેન્દ્ર અને અન્ય વિગતો સરળતાથી જોઈ શકે છે. જો કોઈને નામમાં ભૂલ અથવા ગાયબ થવાની ફરિયાદ હોય, તો તે ઓનલાઇન અથવા ઓફલાઇન માધ્યમથી વાંધો નોંધાવી શકે છે.
આજે બપોરે 3 વાગ્યે લખનૌમાં મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી નવદીપ રિનવા પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરશે. આ દરમિયાન તેઓ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીના અંતિમ આંકડા, નામ રદ થવાના કારણો, આગળની પ્રક્રિયા અને મતદારો માટે જરૂરી દિશાનિર્દેશો શેર કરશે. રાજકીય પક્ષો અને સામાન્ય મતદારોની નજર આ પ્રેસ કોન્ફરન્સ પર ટકેલી છે.
