ઉત્તર પ્રદેશમાં વધતી ગરમી અને લૂના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે આગામી દિવસોમાં કેટલાક જિલ્લાઓમાં તાપમાન 49 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. વધતી ગરમીનો અસર લોકોની દૈનિક જીવનશૈલી, આરોગ્ય, વીજ પુરવઠા અને પાણીની સપ્લાય પર પડી રહ્યો છે.
બાંદા સતત ત્રીજા દિવસે દેશનું સૌથી ગરમ શહેર તરીકે નોંધાયું, જ્યાં તાપમાન 47 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ પહોંચ્યું. બપોર દરમિયાન રસ્તાઓ લગભગ ખાલી જોવા મળ્યા. જરૂરી કામસર બહાર નીકળેલા લોકો માથા પર ગમછો, ટોપી અને ચહેરા પર કપડું બાંધીને ચાલતા જોવા મળ્યા. અનેક સ્થળોએ લોકો ઝાડની છાયામાં અને દુકાનોની બહાર લગાવાયેલા કૂલરની સામે ઉભા રહીને રાહત મેળવવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળ્યા.
ગરમીનો અસર માત્ર માનવો પર જ નહીં પરંતુ પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. અનેક સ્થળોએ વાંદરા, ગાયો અને કૂતરાં પાણીની શોધમાં ભટકતા જોવા મળ્યા. સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં એક કોબ્રા સાપ બરફની બોટલ સાથે લિપટેલો જોવા મળે છે. લોકો આ દૃશ્યને ગરમીની સ્થિતિનું ઉદાહરણ તરીકે વર્ણવી રહ્યા છે.
લખનૌમાં ગરમી સાથે વીજ સંકટે લોકોની મુશ્કેલીઓ વધારી છે. અનેક વિસ્તારોમાં કલાકો સુધી વીજ કાપને કારણે લોકો રાત્રિ દરમિયાન પરેશાન રહ્યા. ભારે ઉકળાટ અને ગરમીને કારણે લોકો ઘરની બહાર રસ્તા અને ગલીઓમાં બેસવા મજબૂર થયા. મોડી રાત્રે કેટલાક લોકોએ પાવર હાઉસ પહોંચી વિરોધ નોંધાવ્યો, વીજ વિભાગ વિરુદ્ધ નારેબાજી કરી અને અધિકારીઓ પર બેદરકારીના આક્ષેપ કર્યા. પરિસ્થિતિ નિયંત્રિત કરવા માટે બે પોલીસ સ્ટેશનોની પોલીસને સ્થળ પર બોલાવવામાં આવી.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે વીજ કાપને કારણે બાળકો અને વૃદ્ધોની સ્થિતિ પ્રભાવિત થઈ રહી છે. અનેક ઘરોમાં ઇન્વર્ટર બંધ પડી ગયા છે અને પાણીની સપ્લાય પણ અસરગ્રસ્ત થઈ છે. લોકોનો આક્ષેપ છે કે ફરિયાદ છતાં સમયસર ઉકેલ મળતો નથી.
આગ્રામાં તાપમાન 44.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું. ભારે ગરમીનો અસર તાજમહલ પર પણ જોવા મળ્યો, જ્યાં આવનારા પ્રવાસીઓની સંખ્યા સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ ઓછી નોંધાઈ. બપોર દરમિયાન તાજમહલ પરિસર લગભગ ખાલી જોવા મળ્યું. આવેલા પ્રવાસીઓ માથું ઢાંકી અને પાણીની બોટલ સાથે ફરતા જોવા મળ્યા.
કાનપુરમાં પણ તાપમાન 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ પહોંચી ગયું છે. લૂના કારણે બપોર દરમિયાન રસ્તાઓ સૂના જોવા મળ્યા. અનેક વિસ્તારોમાં લોકો ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે મેટ્રો સ્ટેશનો અને મોલમાં બેઠેલા જોવા મળ્યા. પ્રશાસને 31 મે સુધી ધોરણ 8 સુધીની શાળાઓ બંધ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે.
વારાણસી, પ્રયાગરાજ, ગોરખપુર અને ઝાંસી સહિત અનેક શહેરોમાં તાપમાન સતત 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ નોંધાઈ રહ્યું છે. ગરમ પવનોને કારણે લોકો સવારે 10 વાગ્યા પછી ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળી રહ્યા છે.
ભારે ગરમીને ધ્યાનમાં રાખીને ઉત્તર પ્રદેશના 14 શહેરોમાં શાળાઓ બંધ કરવામાં આવી છે. કેટલાક સ્થળોએ ધોરણ 8 સુધી અને કેટલાક સ્થળોએ ધોરણ 12 સુધીના વર્ગો સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે. વાલીઓનું કહેવું છે કે આવી ગરમીમાં બાળકોને શાળાએ મોકલવું જોખમી છે. શાળાઓ બંધ કરવાના નિર્ણયને માતા-પિતાએ રાહતરૂપ ગણાવ્યો છે.
હોસ્પિટલોોમાં દર્દીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. ડિહાઇડ્રેશન, હીટ સ્ટ્રોક, તાવ અને ઊલટી-દસ્તના દર્દીઓ મોટી સંખ્યામાં પહોંચી રહ્યા છે. ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે શરીરમાં પાણીની કમી ઝડપથી થઈ રહી છે, તેથી લોકોને સતત પાણી પીવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. બાળકો અને વૃદ્ધોને વિશેષ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગે આગામી કેટલાક દિવસો સુધી હીટવેવ ચાલુ રહેવાની ચેતવણી આપી છે. વિભાગ મુજબ પશ્ચિમ અને બુંદેલખંડ વિસ્તારના જિલ્લાઓમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. અનેક જિલ્લાઓમાં રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
ગરમીનો અસર વીજળી અને પાણીના વપરાશ પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. અનેક શહેરોમાં વીજળીની માંગ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે. ટ્રાન્સફોર્મરો પર વધતા ભારને કારણે ફોલ્ટ અને વીજ કાપની ઘટનાઓ વધી છે. પાણીની સપ્લાય પર પણ દબાણ વધ્યું છે. અનેક વિસ્તારોમાં લોકો ટેન્કર અને હેન્ડપંપની મદદથી પાણી એકત્ર કરી રહ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયા પર લોકો ગરમીને લગતી તસવીરો અને વીડિયો શેર કરી રહ્યા છે. કેટલાક લોકો રસ્તા પર ઇંડું તળાઈ જવાનું દાવો કરી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક સ્થળોએ કારની સીટ અને બાઈકનું હેન્ડલ સ્પર્શવું મુશ્કેલ બન્યું હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. અનેક યુઝર્સે લખ્યું છે કે છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં આવી ગરમી જોવા મળી નથી.
વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે જલવાયુ પરિવર્તન અને સતત વધતા શહેરીકરણને કારણે તાપમાનમાં ઝડપી વધારો થઈ રહ્યો છે. વૃક્ષોની કપાત અને કાંકરીટના વધતા ઉપયોગથી શહેરો વધુ ગરમ બની રહ્યા છે. આવનારા વર્ષોમાં હીટવેવની ઘટનાઓ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
હાલમાં સમગ્ર રાજ્ય વરસાદ અને માનસૂનની રાહ જોઈ રહ્યું છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ જૂનના બીજા સપ્તાહ પછી પ્રી-માનસૂન પ્રવૃત્તિઓ શરૂ થઈ શકે છે, પરંતુ ત્યાં સુધી લોકોને ભારે ગરમી અને લૂનો સામનો કરવો પડશે. પ્રશાસન લોકો પાસે સાવચેતી રાખવા, બપોર દરમિયાન ઘરમાં રહેવા અને પૂરતું પાણી પીવાની અપીલ કરી રહ્યું છે.
