બોલિવૂડની જાણીતી અભિનેત્રી ઝીનત અમાન આજે પોતાનો 75મો જન્મદિવસ ઉજવી રહ્યાં છે. 19 નવેમ્બર, 1951ના રોજ જન્મેલી ઝીનત અમાને 1970ના દાયકામાં હિન્દી સિનેમામાં પોતાની આગવી ઓળખ સ્થાપિત કરી હતી. ફેશન, આત્મવિશ્વાસ અને અભિનયની આગવી શૈલી દ્વારા તેમણે બોલિવૂડમાં અભિનેત્રીઓની પરંપરાગત છબીને બદલવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે, ફિલ્મી કારકિર્દીમાં સફળતા મેળવવા છતાં તેમનું અંગત જીવન અનેક મુશ્કેલીઓમાંથી પસાર થયું હતું. તેમણે બે વખત લગ્ન કર્યા હતા, પરંતુ બંને સંબંધોમાં તેમને અપેક્ષિત સુખ મળી શક્યું નહોતું.
ઝીનત અમાનનો જન્મ 19 નવેમ્બર, 1951ના રોજ મુંબઈમાં થયો હતો. તેમના પિતા અમાનુલ્લાહ ખાન ફિલ્મ ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા લેખક હતા. તેમણે 'મુગલ-એ-આઝમ' અને 'પાકીઝા' જેવી જાણીતી ફિલ્મોના લેખનમાં યોગદાન આપ્યું હતું. તેમની માતાનું નામ વર્ધિની હતું. ઝીનતનાં માતા-પિતા તેમના બાળપણમાં જ અલગ થઈ ગયાં હતાં. પિતાના અવસાન બાદ તેમનો ઉછેર મુખ્યત્વે માતાએ કર્યો હતો.
તેમના પિતા લેખનજગતમાં 'અમાન' નામથી ઓળખાતા હતા. આગળ જતાં ઝીનત અમાને પણ આ નામને પોતાની ઓળખ સાથે જોડ્યું હતું.
ફિલ્મોમાં પ્રવેશ કરતાં પહેલાં ઝીનત મોડેલિંગ ક્ષેત્રે સક્રિય હતાં. વર્ષ 1970માં તેમણે મિસ એશિયા પેસિફિક ઇન્ટરનેશનલનો ખિતાબ જીત્યો હતો. આ સફળતા બાદ તેમને ઓળખ મળી અને ફિલ્મોમાં કામ કરવાની તકો મળવા લાગી.
ઝીનત અમાને 1970ની આસપાસ ફિલ્મોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. વર્ષ 1971માં તેઓ 'હલચલ' અને 'હંગામા' જેવી ફિલ્મોમાં જોવા મળ્યાં હતાં. જોકે, દેવ આનંદની ફિલ્મ 'હરે રામા હરે કૃષ્ણા'થી તેમને વિશેષ ઓળખ મળી હતી. આ ફિલ્મમાં તેમના અભિનયને દર્શકોએ પસંદ કર્યો હતો. ફિલ્મનું ગીત 'દમ મારો દમ' પણ લોકપ્રિય બન્યું હતું. ત્યારબાદ ઝીનત અમાનને અનેક જાણીતા ફિલ્મ નિર્માતાઓ તરફથી ઓફર મળવા લાગી હતી.
તેમણે 'યાદોં કી બારાત', 'રોટી કપડા ઔર મકાન', 'ડોન', 'સત્યમ શિવમ સુંદરમ', 'શાલીમાર' અને 'કુર્બાની' જેવી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો હતો. અમિતાભ બચ્ચન, દેવ આનંદ અને શશિ કપૂર જેવા કલાકારો સાથેની તેમની જોડીને દર્શકોએ પસંદ કરી હતી.
તે સમયગાળામાં ફિલ્મોની અભિનેત્રીઓ સામાન્ય રીતે પરંપરાગત વસ્ત્રો અને ભૂમિકાઓમાં જોવા મળતી હતી. જોકે, ઝીનત અમાને આ પરંપરાથી અલગ પોતાની ઓળખ બનાવી હતી. તેમની પશ્ચિમી ફેશનશૈલી, આત્મવિશ્વાસ અને પડદા પરની અભિવ્યક્તિ યુવાનોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યાં હતાં.
![]()
ફિલ્મી કારકિર્દીમાં સફળતાની વચ્ચે ઝીનત અમાનના અંગત જીવનમાં પણ અનેક ઉતાર-ચઢાવ આવ્યા હતા. વર્ષ 1978માં તેમણે અભિનેતા અને નિર્દેશક સંજય ખાન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. જોકે, આ સંબંધ લાંબો સમય ટકી શક્યો નહોતો અને વર્ષ 1979માં બંને અલગ થઈ ગયાં હતાં.
આ લગ્નને લઈને અનેક વિવાદો સામે આવ્યા હતા. મીડિયા અહેવાલોમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા કે સંજય ખાને એક જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન ઝીનત અમાન સાથે મારપીટ કરી હતી. કેટલાક અહેવાલોમાં તેમના જડબા અને આંખમાં ગંભીર ઈજા થયાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઝીનત અમાને અગાઉના એક ઇન્ટરવ્યૂમાં જાહેરમાં શારીરિક હિંસાનો સામનો કર્યાની વાત સ્વીકારી હતી. જોકે, સંજય ખાને મારપીટના આરોપો નકારી કાઢ્યા હતા અને આંખની ઈજા અંગેના દાવાઓને પણ ખોટા ગણાવ્યા હતા.
પ્રથમ લગ્નનો અંત આવ્યા બાદ થોડાં વર્ષો પછી ઝીનત અમાને જીવનમાં નવી શરૂઆત કરી હતી. વર્ષ 1985માં તેમણે અભિનેતા મઝહર ખાન સાથે લગ્ન કર્યા હતાં. આ લગ્નથી તેમને બે પુત્રો અઝાન અને જહાન થયા હતા.
શરૂઆતમાં સંબંધ સામાન્ય રહ્યો હતો, પરંતુ સમય જતાં બંને વચ્ચે મુશ્કેલીઓ ઊભી થવા લાગી હતી. ઝીનત અમાને પછીનાં ઇન્ટરવ્યૂ અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે લગ્નના થોડા સમય બાદ જ તેમને પોતાનો નિર્ણય યોગ્ય ન હોવાનો અહેસાસ થવા લાગ્યો હતો.
આ મુશ્કેલીઓ છતાં તેમણે પરિવાર અને બાળકો માટે સંબંધ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. વર્ષ 1998માં બીમારીને કારણે મઝહર ખાનનું અવસાન થયું હતું. ત્યારબાદ ઝીનત અમાને ફરી લગ્ન કર્યા નહોતાં.
ઝીનત અમાને પોતાની ફિલ્મી કારકિર્દીમાં અનેક યાદગાર ભૂમિકાઓ ભજવી છે. લાંબા સમય સુધી ફિલ્મોથી દૂર રહ્યા હોવા છતાં તેમની લોકપ્રિયતા યથાવત્ રહી છે. હાલમાં તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર પણ સક્રિય છે. તેઓ પોતાના જૂના અનુભવો, ફિલ્મી યાદો અને અંગત જીવન સાથે જોડાયેલા પ્રસંગો લોકો સાથે શેર કરે છે.
તેમની પોસ્ટમાં જીવનના અનુભવો અને બદલાતા સમયની ઝલક જોવા મળે છે. બે લગ્નજીવનમાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યા બાદ પણ ઝીનત અમાને જીવનમાં આગળ વધવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. આજે પણ તેઓ અભિનય અને જાહેર કાર્યક્રમો સાથે જોડાયેલા છે.








