उत्तराखंडमध्ये शनिवारी, 19 सप्टेंबर रोजी देशातील दोन महत्त्वाचे सुरक्षा आणि लष्करी अधिकारी उपस्थित राहणार आहेत. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित कुमार डोभाल आणि चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल एनएस राजा सुब्रमणी आज राज्याच्या दौऱ्यावर पोहोचणार आहेत. दोन्ही अधिकाऱ्यांचे कार्यक्रम वेगवेगळ्या ठिकाणी आयोजित करण्यात आले आहेत. अजित डोभाल रुडकी येथील भारतीय तंत्रज्ञान संस्था अर्थात आयआयटी रुडकीच्या दोन दिवसीय दीक्षांत समारंभाच्या पहिल्या दिवशी प्रमुख पाहुणे म्हणून सहभागी होतील. त्याचबरोबर जनरल एनएस राजा सुब्रमणी यांच्यासोबत लॅन्सडाऊन येथील लष्करी कार्यक्रमही निश्चित करण्यात आला आहे. लॅन्सडाऊनमध्ये दोन्ही अधिकाऱ्यांच्या आगमनाच्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे.
आयआयटी रुडकीचा दीक्षांत समारंभ 19 आणि 20 सप्टेंबर रोजी आयोजित करण्यात आला आहे. संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार यावेळी एकूण 2,701 विद्यार्थ्यांना पदव्या प्रदान केल्या जाणार आहेत. पहिल्या दिवशी, म्हणजे 19 सप्टेंबर रोजी, पदवी विद्यार्थ्यांना पदव्या दिल्या जातील, तर 20 सप्टेंबर रोजी पदव्युत्तर आणि पीएचडी विद्यार्थ्यांसाठी समारंभ आयोजित केला जाईल. पहिल्या दिवशी राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित कुमार डोभाल प्रमुख पाहुणे म्हणून समारंभाला संबोधित करतील. जनरल एनएस राजा सुब्रमणी हेही विशेष पाहुणे म्हणून कार्यक्रमाला उपस्थित राहतील.
दीक्षांत समारंभासाठी आयआयटी रुडकी प्रशासनाने तयारी पूर्ण केली आहे. संस्थेचे संचालक प्राध्यापक केके पंत यांनी पत्रकार परिषदेत समारंभाची माहिती दिली होती. त्यांनी सांगितले की, दोन दिवस चालणाऱ्या या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शैक्षणिक कामगिरीसाठी पदव्या प्रदान केल्या जातील. पहिल्या दिवसाचा कार्यक्रम विशेषतः पदवी विद्यार्थ्यांसाठी ठेवण्यात आला आहे. समारंभात विद्यार्थी, शिक्षक, पालक आणि संस्थेचे माजी विद्यार्थीही सहभागी होतील.
दुसऱ्या दिवशी, म्हणजे 20 सप्टेंबर रोजी, पदव्युत्तर आणि पीएचडी विद्यार्थ्यांना पदव्या दिल्या जातील. त्या दिवशी हिरो मोटोकॉर्पचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी हर्षवर्धन चितले प्रमुख पाहुणे असतील. ऑइलमॅक्स एनर्जीचे संस्थापक आणि व्यवस्थापकीय संचालक तसेच एशियन एनर्जी सर्व्हिसेसचे व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. कपिल गर्ग विशेष पाहुणे म्हणून सहभागी होतील. आयआयटी रुडकी बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सचे अध्यक्ष आणि माजी सॉलिसिटर जनरल हरीश साल्वे समारंभाच्या अध्यक्षस्थानी असतील.
आयआयटी रुडकीमध्ये अजित डोभाल यांच्या उपस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांमध्येही उत्साह आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार म्हणून डोभाल देशाच्या सुरक्षा व्यवस्थेशी आणि धोरणात्मक बाबींशी संबंधित महत्त्वाच्या पदावर आहेत. दीक्षांत समारंभातील त्यांचे संबोधन विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचा कार्यक्रम असेल. समारंभादरम्यान ते शिक्षणानंतर देश आणि समाजासमोरील आव्हाने, जबाबदाऱ्या आणि आपल्या क्षेत्रातील योगदानाबाबत विद्यार्थ्यांना संबोधित करू शकतात. मात्र त्यांच्या भाषणाची सविस्तर विषयवस्तू कार्यक्रमापूर्वी सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही.
दरम्यान, लॅन्सडाऊनमध्ये अजित डोभाल आणि सीडीएस जनरल एनएस राजा सुब्रमणी यांच्या आगमनाच्या पार्श्वभूमीवर लष्करी क्षेत्रात सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे. जागरणच्या वृत्तानुसार दोन्ही अधिकारी शनिवारी दुपारनंतर लॅन्सडाऊनला पोहोचतील. त्यांचे कार्यक्रम लष्करी क्षेत्राच्या आत आयोजित करण्यात आले असून लष्कर पोलिसांनी सुरक्षा व्यवस्था हाती घेतली आहे. कार्यक्रमाबाबत स्थानिक प्रशासन आणि पोलिसांचे वरिष्ठ अधिकारीही व्यवस्थेवर देखरेख ठेवत आहेत.
दोन्ही अधिकाऱ्यांच्या लॅन्सडाऊन आगमनासाठी हेलिकॉप्टरचे वेळापत्रक निश्चित झाल्याचे सांगण्यात आले आहे. वृत्तानुसार, हवामान स्वच्छ राहिल्यास हेलिकॉप्टरने लॅन्सडाऊनला पोहोचण्याची योजना आहे. हवामान खराब झाल्यास हेलिकॉप्टर कोटद्वार येथील व्हिक्टोरिया क्रॉस विजेते गबर सिंह कॅम्पमध्ये उतरवले जाऊ शकते. त्यानंतर अधिकाऱ्यांना रस्त्याने लॅन्सडाऊनला नेण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था ठेवण्यात आली आहे.
लॅन्सडाऊनमधील कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पोलिस आणि लष्कराने सुरक्षा तयारीला अंतिम रूप दिले आहे. लष्करी क्षेत्रातील प्रवेश आणि हालचालींवर विशेष देखरेख ठेवली जात आहे. स्थानिक प्रशासनाचे अधिकारीही कार्यक्रमस्थळ आणि आसपासच्या व्यवस्थेची पाहणी करत आहेत. वृत्तानुसार, अधिकाऱ्यांचे कार्यक्रम लष्करी क्षेत्राच्या आत असल्याने सर्वसामान्यांना त्यांची भेट घेण्याची संधी मिळणार नाही.
लॅन्सडाऊनला पोहोचण्यापूर्वी गढवाल रायफल्स आणि गढवाल स्काउट्सचे कर्नल ऑफ द रेजिमेंट लेफ्टनंट जनरल दिनेश सिंह राणा हेही तेथे पोहोचले आहेत. त्यांनी कमांडंट ब्रिगेडियर विनोद सिंह नेगी यांच्यासोबत कार्यक्रमाच्या तयारीचा आढावा घेतला. सुरक्षा आणि प्रशासकीय व्यवस्थेबाबत पोलिस अधिकाऱ्यांची ब्रीफिंगही प्रस्तावित होती. त्यानंतर सुरक्षा दलांना वेगवेगळ्या ठिकाणी तैनात केले जाणार होते.
जनरल एनएस राजा सुब्रमणी यांनी 31 मे 2026 रोजी भारताचे तिसरे चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ आणि लष्करी व्यवहार विभागाचे सचिव म्हणून पदभार स्वीकारला होता. संरक्षण मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, त्यांनी सशस्त्र दलांमध्ये संयुक्तता, एकात्मता आणि समन्वय पुढे नेण्याबरोबरच स्वदेशी संरक्षण क्षमतांचा विकास आणि आधुनिकीकरण यावर भर देण्याची भूमिका मांडली होती.
जनरल सुब्रमणी यांची लष्करी कारकीर्द गढवाल रायफल्सशी संबंधित राहिली आहे. संरक्षण मंत्रालयाच्या अधिकृत माहितीनुसार, त्यांना डिसेंबर 1985 मध्ये गढवाल रायफल्समध्ये कमिशन मिळाले होते. त्यांनी 2 कोरचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग, सेंट्रल कमांडचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ आणि व्हाइस चीफ ऑफ आर्मी स्टाफ यांसह अनेक महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत. सीडीएस होण्यापूर्वी ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयात लष्करी सल्लागार पदावरही कार्यरत होते.
एकाच दिवशी उत्तराखंडमध्ये एनएसए आणि सीडीएस यांच्या उपस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर रुडकी आणि लॅन्सडाऊन या दोन्ही ठिकाणी सुरक्षा आणि प्रशासकीय स्तरावर विशेष तयारी करण्यात आली आहे. रुडकीमध्ये आयआयटीच्या दीक्षांत समारंभाचे आयोजन आणि विद्यार्थ्यांसाठी कार्यक्रम सुरळीत ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे, तर लॅन्सडाऊनमध्ये लष्करी कार्यक्रमामुळे सुरक्षा व्यवस्थेला प्राधान्य देण्यात आले आहे.
आयआयटी रुडकीचा दीक्षांत समारंभ विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रवासातील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. दोन दिवसांत 2,701 विद्यार्थ्यांना पदव्या प्रदान केल्या जाणार आहेत. पहिल्या दिवशी पदवी विद्यार्थ्यांना पदव्या दिल्या जातील आणि याच कार्यक्रमात अजित डोभाल प्रमुख पाहुणे म्हणून सहभागी होतील. संस्थेने समारंभासाठी आवश्यक तयारी पूर्ण झाल्याची माहिती दिली आहे.
लॅन्सडाऊनमध्ये एनएसए आणि सीडीएस यांची उपस्थिती असलेला कार्यक्रम लष्करी क्षेत्राशी संबंधित आहे. सुरक्षा कारणांमुळे येथे सर्वसामान्यांची हालचाल आणि कार्यक्रमस्थळी प्रवेश मर्यादित ठेवला जाणार आहे. पोलिस, लष्कर आणि प्रशासनाचे अधिकारी व्यवस्थेवर सातत्याने देखरेख ठेवत आहेत. हवामानाचा विचार करून हेलिकॉप्टरसोबत पर्यायी रस्ते मार्गाचीही व्यवस्था तयार ठेवण्यात आली आहे.
शनिवारी उत्तराखंडमध्ये एका बाजूला देशातील प्रमुख तांत्रिक संस्थांपैकी एक असलेल्या आयआयटी रुडकीचा दीक्षांत समारंभ होणार आहे, ज्यामध्ये हजारो विद्यार्थ्यांना पदव्या प्रदान केल्या जातील. दुसऱ्या बाजूला लॅन्सडाऊनमध्ये देशाच्या सुरक्षा व्यवस्थेशी संबंधित दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत लष्करी कार्यक्रम होणार आहे. दोन्ही कार्यक्रमांसाठी संबंधित प्रशासन आणि संस्थांकडून आवश्यक व्यवस्था पूर्ण करण्यात आली आहे.
