कर्करोगाच्या वाढत्या प्रकरणांदरम्यान, तज्ञांनी सांगितले की, निरोगी जीवनशैली, संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि वेळेवर आरोग्य तपासणी केल्याने या गंभीर आजाराचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो. धूम्रपान आणि तंबाखूपासून दूर राहणे, लसीकरण करणे आणि मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे देखील प्रतिबंधात महत्त्वाची भूमिका बजावते.
कर्करोग प्रतिबंध: तज्ञांनी इशारा दिला आहे की, जीवनशैली आणि आहार थेट या आजाराशी संबंधित आहेत. भारत आणि जगभरात कर्करोगाच्या प्रकरणांमध्ये वाढ होत आहे, ज्यामुळे दरवर्षी लाखो लोकांचा जीव धोक्यात आहे. मॅक्स हॉस्पिटलचे डॉ. रोहित कपूर यांच्या मते, धूम्रपान सोडणे, नियमित व्यायाम, संतुलित आहार, आरोग्य तपासणी आणि लसीकरण स्वीकारणे कर्करोगाचा धोका कमी करण्यात अत्यंत प्रभावी आहेत. योग्य पावले उचलल्यास आणि वेळेवर तपासणी केल्यास जीवन सुरक्षित ठेवता येते.
कर्करोगाच्या वाढत्या प्रकरणांमुळे चिंता वाढली
जगभरात कर्करोग वेगाने पसरत आहे आणि भारतही यापासून दूर नाही. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) नुसार, दरवर्षी सुमारे 1 कोटी लोकांचा कर्करोगामुळे मृत्यू होतो, तर भारतात दरवर्षी 14 लाखांहून अधिक नवीन प्रकरणे समोर येतात. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की, खराब जीवनशैली, असंतुलित आहार आणि ताणतणाव यांसारखी कारणे या आजाराचा धोका अनेक पटींनी वाढवतात. तथापि, तज्ञांचे मत आहे की काही आवश्यक पावले उचलून या जीवघेण्या आजारापासून बचाव करता येतो.
जीवनशैली सुधारणे हे पहिले पाऊल
मॅक्स हॉस्पिटलच्या ऑन्कोलॉजी विभागाचे डॉ. रोहित कपूर यांच्या मते, कर्करोगापासून बचाव करण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचे आहे—निरोगी जीवनशैली. ते म्हणतात की धूम्रपान आणि तंबाखूचे सेवन पूर्णपणे सोडून द्यावे, कारण ते फुफ्फुस, घसा आणि तोंडाच्या कर्करोगाची प्रमुख कारणे आहेत. यासोबतच नियमित व्यायाम आणि संतुलित आहार स्वीकारणे आवश्यक आहे.
डॉ. कपूर सल्ला देतात की आहारात ताजी फळे, हिरव्या भाज्या आणि संपूर्ण धान्य यांचा समावेश करा. प्रक्रिया केलेले अन्न (Processed Food), जंक फूड आणि रेड मीटचे सेवन मर्यादित करा. वजन नियंत्रणात ठेवल्याने स्तनाचा, आतड्यांचा (कोलन) आणि यकृताच्या कर्करोगाचा धोका कमी होऊ शकतो.
लसीकरण आणि नियमित तपासणी आवश्यक
डॉ. कपूर सांगतात की, कर्करोगापासून बचाव केवळ आहारानेच नाही, तर लसीकरण आणि आरोग्य तपासणीनेही शक्य आहे. एचपीव्ही (HPV) आणि हेपेटायटिस-बी लस काही विशिष्ट प्रकारच्या कर्करोगापासून संरक्षण देतात. याव्यतिरिक्त, नियमित वैद्यकीय तपासणीमुळे आजाराची ओळख सुरुवातीच्या टप्प्यात करता येते, ज्यामुळे उपचार सोपे आणि प्रभावी होतात.
ते म्हणतात की 30 वर्षांवरील लोकांनी वर्षातून एकदा संपूर्ण शरीराची तपासणी (Complete Body Checkup) नक्की करावी. यामुळे कर्करोग किंवा इतर गंभीर आजारांची चिन्हे वेळेवर ओळखता येतात.
ताणतणाव आणि झोपेवरही लक्ष द्या
ताणतणाव, अपुरी झोप आणि असंतुलित दिनचर्या शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती (Immune System) कमकुवत करते, ज्यामुळे कर्करोगासारख्या आजारांचा धोका वाढतो. डॉक्टरांच्या मते, दररोज किमान 7-8 तास झोप घेणे आणि मानसिक संतुलन राखणे अत्यंत आवश्यक आहे.
याव्यतिरिक्त, प्रदूषण आणि रसायनांच्या (Chemicals) जास्त संपर्कात येणे टाळावे. विशेषतः ज्या लोकांचे काम धूळ, धूर किंवा रासायनिक पदार्थांच्या सानिध्यात असते, त्यांनी काळजी घेणे आवश्यक आहे.
लहान बदलांमुळे मोठा परिणाम
कर्करोगापासून बचाव करण्यासाठी लोकांनी आरोग्याबद्दल जागरूक राहणे आणि शरीरातील कोणत्याही असामान्य बदलाकडे दुर्लक्ष न करणे आवश्यक आहे. जसे की, सतत खोकला, अचानक वजन कमी होणे, जखम बरी न होणे किंवा शरीराच्या कोणत्याही भागात गाठ जाणवणे ही सर्व लक्षणे डॉक्टरांना दाखवण्याचे संकेत आहेत.
डॉ. कपूर म्हणतात की, कर्करोगाचे सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान झाल्यास जीवन वाचू शकते. त्यामुळे घाबरण्याऐवजी नियमित तपासणी आणि निरोगी सवयींचा अवलंब करा.
