नवी दिल्लीत सीजेपीच्या संसद मोर्चादरम्यान पोलिस आणि आंदोलनकर्त्यांमध्ये झडप झाली. बॅरिकेडिंग तोडण्याचा प्रयत्न झाल्यानंतर पोलिसांनी लाठीमार आणि अश्रुधूराचा वापर केला. या घटनेत अनेक जण जखमी झाले, तर मोठ्या संख्येने आंदोलनकर्त्यांना ताब्यात घेण्यात आले.
रविवार रात्रीपासून हजारो लोक जंतर-मंतर येथे जमू लागले होते. अनेक आंदोलनकर्त्यांनी पदपथावर रात्र काढली आणि सोमवारी सकाळी संसद मोर्चा सुरू केला. आंदोलनकर्त्यांचे म्हणणे आहे की, ते आपल्या मागण्यांसाठी शांततापूर्ण मार्गाने संसदेकडे जात होते, मात्र त्यांना मार्गातच रोखण्यात आले.
सुरक्षेच्या दृष्टीने दिल्ली पोलिस आणि रॅपिड अॅक्शन फोर्स (RAF) यांची मोठ्या प्रमाणावर तैनाती करण्यात आली होती. संसद परिसरात त्रिस्तरीय बॅरिकेडिंग करण्यात आली होती आणि प्रमुख मार्गांवर सुरक्षा वाढवण्यात आली होती.
आंदोलनकर्ते संसदेकडे पुढे सरकताच पोलिस आणि आंदोलनकर्त्यांमध्ये धक्काबुक्की झाली. काही ठिकाणी बॅरिकेड हटवण्याचा प्रयत्न झाल्यानंतर पोलिसांनी लाठीमार केला. तसेच जमावाला मागे हटवण्यासाठी अश्रुधूराचे गोळे सोडण्यात आले.
घटनास्थळावरील व्हिडिओंमध्ये अनेक आंदोलनकर्ते जमिनीवर पडल्याचे दिसत आहे. अनेकांच्या डोक्याला आणि हातांना गंभीर दुखापती झाल्याचे दिसून आले. काही व्हिडिओंमध्ये जखमी युवक रक्तबंबाळ अवस्थेत दिसत असून, काही जण आपल्या सहकाऱ्यांना सुरक्षित ठिकाणी नेत असल्याचेही दिसते.
या आंदोलनात मोठ्या संख्येने महिलाही सहभागी झाल्या होत्या. व्हायरल छायाचित्रे आणि व्हिडिओंमध्ये अनेक महिला रडताना, जमिनीवर बसलेल्या तसेच पोलिसांसोबत धक्काबुक्की होताना दिसत आहेत. आंदोलनकर्त्यांचा आरोप आहे की महिलांवरही लाठीमार करण्यात आला आणि त्यांनाही ताब्यात घेण्यात आले.
या आरोपांवर पोलिसांकडून सविस्तर सार्वजनिक प्रतिक्रिया समोर आलेली नाही. मात्र, पोलिसांचे म्हणणे आहे की कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी तसेच संवेदनशील परिसराच्या सुरक्षेसाठी ही कारवाई करण्यात आली.
आंदोलनकर्त्यांनी आरोप केला आहे की पोलिसांव्यतिरिक्त साद्या वेशातील काही व्यक्तींनीही आंदोलनकर्त्यांवर मारहाण केली. सामाजिक माध्यमांवर व्हायरल झालेल्या काही व्हिडिओंच्या आधारे या आरोपांची चर्चा झाली. मात्र, या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही. या प्रकरणात कोणत्याही अधिकृत संस्थेकडून अद्याप स्पष्ट निवेदन जारी करण्यात आलेले नाही.
लाठीमार आणि अश्रुधूराच्या वापरानंतर पोलिसांनी मोठ्या संख्येने आंदोलनकर्त्यांना ताब्यात घेतले. त्यांना बसमधून विविध ठिकाणी नेण्यात आले. राजीव चौक आणि मंडी हाऊस मेट्रो स्थानकांच्या परिसरातही आंदोलनकर्त्यांची उपस्थिती दिसून आली, जिथे सुरक्षा व्यवस्था अधिक कडक करण्यात आली.
घटनास्थळी उपस्थित असलेले माध्यम प्रतिनिधीही या कारवाईमुळे प्रभावित झाले. आंदोलनाचे वार्तांकन करत असताना एका पत्रकाराला दुखापत झाल्याची माहिती समोर आली. या घटनेनंतर वार्तांकनादरम्यान पत्रकारांच्या सुरक्षेबाबत आणि त्यांच्या अधिकारांबाबत प्रश्न उपस्थित झाले.
आंदोलनकर्त्यांचा आरोप आहे की त्यांच्या मागण्यांवर चर्चा करण्याऐवजी सरकारने पोलिस बळाचा वापर केला. त्यांचे म्हणणे आहे की ते लोकशाही पद्धतीने आपली भूमिका संसदेसमोर मांडू इच्छित होते, मात्र त्यांना रोखण्यात आले आणि बळाचा वापर करण्यात आला.
सामाजिक माध्यमांवरील अनेक पोस्टमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संसद परिसरातून मागील प्रवेश किंवा निर्गमन मार्गाचा वापर करून प्रस्थान केल्याचा दावा करण्यात आला. मात्र, या दाव्याची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही आणि यासंदर्भात कोणतेही अधिकृत निवेदन जारी करण्यात आलेले नाही.
दिल्ली पोलिसांचे म्हणणे आहे की संसद परिसर हा देशातील अत्यंत संवेदनशील सुरक्षा क्षेत्र आहे. पोलिसांच्या मते, आंदोलनकर्त्यांनी बॅरिकेड ओलांडण्याचा प्रयत्न केला आणि कायदा-सुव्यवस्था बिघडण्याची शक्यता निर्माण झाल्याने जमाव नियंत्रणासाठी आवश्यक पावले उचलण्यात आली. पोलिसांचा दावा आहे की कारवाईचा उद्देश केवळ सुरक्षा व्यवस्था कायम ठेवणे हा होता.
या संपूर्ण घटनाक्रमानंतर लोकशाही व्यवस्थेत शांततापूर्ण आंदोलन करणाऱ्यांचा आवाज कशा प्रकारे ऐकला जावा, याविषयी पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. आंदोलनकर्त्यांचे म्हणणे आहे की सरकारने त्यांच्या मागण्यांवर चर्चा केली असती, तर परिस्थिती इतकी तणावपूर्ण झाली नसती. तर प्रशासनाचे म्हणणे आहे की सुरक्षा आणि कायदा-सुव्यवस्थेबाबत कोणतीही तडजोड करता येणार नाही.
